از بنگاه‌های اقتصادی تا خرده‌فروشی؛ گسترش خدمات اعتباری در بانک‌ها + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار - تأمین مالی زنجیره تأمین، با هدف تسهیل جریان نقدینگی میان خریداران، تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان، به یکی از رویکرد‌های مهم بانک‌ها در توسعه خدمات اعتباری تبدیل شده است. در این مدل، به‌جای تمرکز صرف بر تأمین مالی یک بنگاه، روابط تجاری و جریان مبادلات میان حلقه‌های مختلف زنجیره نیز در نظر گرفته می‌شود.
در این حوزه، پلتفرم «آویرا» به‌عنوان راهکار تأمین مالی زنجیره تأمین بانک گردشگری، از شرکت‌های گروه مالی گردشگری، در کنار مجموعه پلتفرم‌های بانک تجارت شامل اکوتام، تأمین‌نو و باروک قرار می‌گیرد. هر دو مجموعه با هدف تسهیل تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی طراحی شده‌اند، اما در بخش‌بندی مشتریان و دامنه خدمات، رویکرد‌های متفاوتی دارند.
آویرا؛ تمرکز بر کسب‌وکار‌ها و ارتباط خریداران و تأمین‌کنندگان
آویرا با هدف ارائه خدمات تأمین مالی زنجیره تأمین به کسب‌وکار‌های واجد شرایط طراحی شده است. مخاطبان اصلی این پلتفرم، بنگاه‌های اقتصادی و شرکت‌هایی هستند که در قالب یک زنجیره تجاری با یکدیگر ارتباط دارند؛ از خریداران کالا و خدمات گرفته تا تأمین‌کنندگان و تولیدکنندگان.
تمرکز این مدل بر مدیریت نقدینگی، تأمین سرمایه در گردش و تسهیل جریان مالی میان اعضای زنجیره است. به این ترتیب، نیاز مالی یک بنگاه در ارتباط با معاملات و تعهدات تجاری آن با سایر اعضای زنجیره بررسی می‌شود.
مدیرعامل بانک گردشگری با اشاره به اینکه حدود ۹۰ درصد تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی کشور از مسیر بانک‌ها انجام می‌شود، توسعه آویرا را بخشی از حرکت به سمت تأمین مالی مبتنی بر جریان واقعی فعالیت‌های اقتصادی عنوان کرده است؛ رویکردی که در آن، روابط تجاری میان بنگاه‌ها نیز در فرآیند تأمین مالی مورد توجه قرار می‌گیرد.
آویرا همچنین بخشی از رویکرد جدید بانک گردشگری در حوزه بانکداری شرکتی محسوب می‌شود. بر اساس برنامه اعلام‌شده، قرار است محصولات تخصصی متناسب با نیاز صنایع مختلف در ادامه بر بستر این پلتفرم توسعه یابد؛ با این حال، فهرست مشخصی از صنایع هدف برای آن اعلام نشده است.
در مرحله نخست فعالیت آویرا، برات الکترونیکی به‌عنوان ابزار اصلی ارائه شده و توسعه خدماتی مانند فاکتورینگ، خرید و تنزیل مطالبات و اوراق گام نیز در برنامه مراحل بعدی قرار دارد.
بانک تجارت؛ تفکیک بازار هدف در سه پلتفرم
بانک تجارت در حوزه تأمین مالی زنجیره‌ای از سه پلتفرم اکوتام، تأمین‌نو و باروک استفاده می‌کند که هر یک بخش مشخصی از بازار را هدف قرار داده‌اند.
اکوتام بر مدیریت تأمین مالی زنجیره‌ای مبتنی بر فاکتور الکترونیکی تمرکز دارد و برای فعالیت در صنایعی مانند پتروشیمی، فولاد، صنایع غذایی، کشاورزی و لوازم خانگی طراحی شده است. علاوه بر شرکت‌ها و فعالان زنجیره تأمین، امکان استفاده خریداران خرد نیز برای این پلتفرم مطرح شده است.
تأمین‌نو بیشتر بر نیاز‌های شرکت‌ها و بنگاه‌های بزرگ متمرکز است. این پلتفرم با هدف تسهیل تأمین مالی خرید مواد اولیه و مدیریت زنجیره تأمین توسعه یافته و در رویکرد اولیه آن، ارتباط میان شرکت‌های بزرگ و مجموعه تأمین‌کنندگان بالادستی و پایین‌دستی مورد توجه قرار داشته است.
در سوی دیگر، باروک بازار متفاوتی را هدف گرفته و برای مغازه‌داران و واحد‌های خرده‌فروشی طراحی شده است. در این مدل، پس از اعتبارسنجی و تخصیص اعتبار از سوی بانک، صاحبان واحد‌های صنفی می‌توانند اقلام موردنیاز خود را از تأمین‌کنندگان عضو پلتفرم خریداری کنند.
این تفکیک نشان می‌دهد بانک تجارت به‌جای ارائه یک مسیر واحد برای همه مشتریان، خدمات تأمین مالی زنجیره‌ای خود را در قالب راهکار‌هایی متناسب با نیاز شرکت‌های بزرگ، فعالان صنایع و کسب‌وکار‌های خرد توسعه داده است.
مقایسه مشتریان هدف؛ تفاوت در سطح پوشش بازار
مهم‌ترین تفاوت آویرا و پلتفرم‌های بانک تجارت به نحوه بخش‌بندی بازار هدف بازمی‌گردد. آویرا در مرحله فعلی بر کسب‌وکار‌های واجد شرایط و روابط مالی میان خریداران و تأمین‌کنندگان تمرکز دارد و توسعه محصولات تخصصی برای صنایع مختلف را در برنامه خود قرار داده است.
در مقابل، مجموعه پلتفرم‌های بانک تجارت بخش‌های مشخص‌تری از بازار را پوشش می‌دهد. تأمین‌نو با تمرکز بر شرکت‌های بزرگ و زنجیره تأمین آنها فعالیت می‌کند، اکوتام صنایع منتخب و بخشی از خریداران خرد را هدف قرار داده و باروک نیز به نیاز اعتباری مغازه‌داران و واحد‌های خرده‌فروشی پاسخ می‌دهد.
از نظر پوشش صنایع نیز تفاوت قابل توجهی وجود دارد. درحالی‌که بانک تجارت برای اکوتام گروه‌هایی مانند پتروشیمی، فولاد، صنایع غذایی، کشاورزی و لوازم خانگی را معرفی کرده، بانک گردشگری هنوز فهرست صنایع هدف آویرا را به‌صورت مشخص اعلام نکرده و توسعه محصولات متناسب با نیاز صنایع را به مراحل بعدی موکول کرده است.
در بخش ابزار‌های مالی نیز آویرا فعالیت خود را با برات الکترونیکی آغاز کرده و توسعه ابزار‌های دیگری را در برنامه دارد. پلتفرم‌های بانک تجارت نیز از ابزار‌هایی مانند برات، اوراق گام و اعتبارنامه استفاده می‌کنند و تمرکز فعلی بانک بر ابزار برات عنوان شده است.
جمع‌بندی؛ دو رویکرد در توسعه تأمین مالی زنجیره‌ای
آویرا و پلتفرم‌های بانک تجارت هر دو با هدف بهبود دسترسی کسب‌وکار‌ها به منابع مالی و تسهیل مبادلات تجاری توسعه یافته‌اند، اما در مرحله فعلی از نظر دامنه پوشش بازار تفاوت دارند.
آویرا با تمرکز بر بانکداری شرکتی و تأمین مالی مبتنی بر جریان واقعی زنجیره تأمین، در مسیر توسعه خدمات و محصولات تخصصی قرار دارد. در مقابل، بانک تجارت با سه پلتفرم اکوتام، تأمین‌نو و باروک، بخش‌های متنوع‌تری از بازار را از شرکت‌های بزرگ و صنایع تولیدی تا مغازه‌داران پوشش می‌دهد.
بنابراین، مزیت قابل مشاهده آویرا در تمرکز بر توسعه یک بستر یکپارچه برای تأمین مالی زنجیره تأمین است؛ درحالی‌که ویژگی متمایز مدل بانک تجارت، تفکیک خدمات و مشتریان هدف در چند پلتفرم تخصصی است. با توسعه ابزار‌ها و محصولات آویرا در مراحل بعدی، امکان ارزیابی دقیق‌تر دامنه پوشش بازار و میزان پاسخ‌گویی آن به نیاز صنایع مختلف فراهم خواهد شد.