بررسی تولیدات اختصاصی شیدا و فیلم‌نت در بازار نمایش خانگی + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار - تولید و عرضه سریال‌های اختصاصی، به یکی از مهم‌ترین ابزار‌های رقابت پلتفرم‌های نمایش خانگی برای جذب و حفظ مخاطب تبدیل شده است. در این بازار، علاوه بر تعداد آثار تولیدی، کیفیت محتوا، حضور عوامل شناخته‌شده، استمرار انتشار قسمت‌ها و میزان استقبال مخاطبان در تعیین جایگاه پلتفرم‌ها نقش دارند.
پلتفرم شیدا، با پشتوانه بانک و گروه مالی گردشگری و آغاز فعالیت در بهمن‌ماه ۱۴۰۳، در کنار فیلم‌نت به‌عنوان یکی از پلتفرم‌های باسابقه نمایش درخواستی، در این عرصه فعالیت می‌کند. بررسی آثار شاخص دو مجموعه نشان می‌دهد فیلم‌نت در سال ۱۴۰۵ تعداد بیشتری از عناوین اختصاصی را در سبد خود داشته و آمار تماشای یکی از آثارش را نیز منتشر کرده است؛ در مقابل، شیدا با مجموعه‌ای از تولیدات داستانی و همکاری با کارگردانان شناخته‌شده، در مسیر تثبیت جایگاه خود قرار دارد.
شیدا؛ تمرکز بر آثار داستانی و همکاری با چهره‌های شناخته‌شده
شیدا از زمان آغاز فعالیت خود، تولید و عرضه آثار اختصاصی را در دستور کار قرار داده است. سریال «آبان» که در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ منتشر شد، نخستین محصول اختصاصی این پلتفرم بود. این مجموعه به کارگردانی رضا دادویی و با حضور بازیگرانی مانند شهاب حسینی و امین حیایی ساخته شد و آغازگر مسیر تولید محتوای اختصاصی شیدا بود.
یکی دیگر از آثار شاخص این پلتفرم، سریال «بامداد خمار» به کارگردانی نرگس آبیار است؛ اثری اقتباسی از رمان مشهور با همین نام. فصل نخست این مجموعه از ۲۸ مهرماه ۱۴۰۴ در قالب ۱۳ قسمت منتشر شد و فصل دوم آن نیز از ۲۲ تیر تا ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ روی آنتن پلتفرم قرار گرفت.
شیدا همچنین با عرضه میکروسریال «تاکسی» از ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵، به سراغ ژانر طنز اجتماعی رفته است. این مجموعه ۱۲ قسمتی به کارگردانی حسن نوری و با فیلمنامه سروش صحت و ایمان صفایی ساخته شده و انتشار قسمت‌های آن در روز‌های دوشنبه و چهارشنبه برنامه‌ریزی شده است.
ترکیب این آثار نشان می‌دهد شیدا در انتخاب محتوای اختصاصی، از همکاری با کارگردانان و نویسندگان شناخته‌شده و استفاده از ظرفیت اقتباس ادبی تا تولید آثار طنز اجتماعی را دنبال کرده است.
فیلم‌نت؛ تنوع بیشتر در عناوین اختصاصی سال ۱۴۰۵
فیلم‌نت در سال ۱۴۰۵ مجموعه متنوع‌تری از سریال‌های اختصاصی را در اختیار مخاطبان قرار داده است. یکی از مهم‌ترین این آثار، سریال «یل» ساخته برادران محمودی است؛ مجموعه‌ای جنایی و معمایی که داستان آن در روستایی دورافتاده در دهه ۱۳۵۰ روایت می‌شود.
این سریال در قالب ۲۴ قسمت و سه فصل هشت‌قسمتی طراحی شده و انتشار آن از ۱۷ مهرماه ۱۴۰۵، به‌صورت هفتگی در روز‌های جمعه آغاز شده است.
«بیست و یک» به کارگردانی بهنام بهزادی، دیگر محصول فیلم‌نت در این دوره است. این مجموعه با محوریت داستانی پلیسی و معمایی، از ۳۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ منتشر شد و پس از ۱۵ قسمت به پایان رسید.
سریال «اعتراف می‌کنم» نیز در ژانر جنایی و معمایی و در قالب ۱۰ قسمت، از ۱۲ مردادماه ۱۴۰۵ در این پلتفرم عرضه شد. علاوه بر این آثار، «وحشی ۳» به کارگردانی هومن سیدی و «شاهکار» به کارگردانی مهران مدیری نیز در فهرست تولیدات اختصاصی سال ۱۴۰۵ فیلم‌نت قرار گرفته‌اند.
این ترکیب، تنوع ژانری و تعداد عناوین اختصاصی فیلم‌نت را در سال جاری نشان می‌دهد؛ از آثار پلیسی و جنایی تا مجموعه‌های داستانی با حضور چهره‌های شناخته‌شده سینما و تلویزیون.
بازخورد مخاطبان؛ تفاوت در انتشار آمار تماشا
یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی عملکرد پلتفرم‌های نمایش خانگی، میزان تماشای آثار و بازخورد مخاطبان است. در این زمینه، فیلم‌نت درباره سریال «یل» آماری از میزان تماشای قانونی منتشر کرده است.
بر اساس اعلام این پلتفرم، سریال «یل» از زمان آغاز انتشار در ۱۷ مهرماه تا ۱۲ آبان ۱۴۰۵، بیش از یک میلیارد و ۷۰ میلیون دقیقه تماشای قانونی داشته است. فیلم‌نت این میزان تماشا را از جمله رکورد‌های قابل توجه در تاریخ شبکه نمایش خانگی توصیف کرده است.
البته این رقم، آمار اعلام‌شده از سوی خود پلتفرم است و اطلاعات تفصیلی درباره روش محاسبه، تعداد بینندگان یکتا و نحوه تفکیک تماشای قسمت‌های مختلف در دسترس نیست. ازاین‌رو، نمی‌توان آن را به‌تنهایی معادل تعداد مخاطبان یا معیاری برای مقایسه مستقیم با سایر آثار دانست.
فیلم‌نت همچنین درباره سریال «پوست شیر» اعلام کرده است که این مجموعه با گذشت چهار سال همچنان در صدر آثار پربیننده شبکه نمایش خانگی قرار دارد. این گزاره نیز در چارچوب آمار و ارزیابی اعلام‌شده از سوی خود پلتفرم قابل طرح است.
در سوی دیگر، شیدا تاکنون آمار رسمی مشخصی از میزان تماشای سریال‌های «آبان»، «بامداد خمار» و «تاکسی» بر حسب دقیقه یا تعداد بیننده منتشر نکرده است. بنابراین، مقایسه کمی میزان استقبال از آثار دو پلتفرم بر اساس اطلاعات موجود امکان‌پذیر نیست.
از منظر نقد رسانه‌ای نیز درباره «تاکسی» و «یل» دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است. برخی نقد‌ها درباره قسمت نخست «تاکسی» به تأثیر نگاه و سبک روایی سروش صحت بر هویت مستقل این مجموعه پرداخته‌اند. درباره «یل» نیز در کنار ارزیابی مثبت از شروع داستان، به کندی نسبی روند روایت و ظرفیت‌های قابل بهبود فیلمنامه اشاره شده است. این دیدگاه‌ها بازتاب نقد‌های منتشرشده‌اند و به‌تنهایی بیانگر نظر عمومی مخاطبان نیستند.
مقایسه دو پلتفرم؛ تنوع تولیدات در برابر مسیر تثبیت برند
بررسی تولیدات سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد فیلم‌نت از نظر تعداد عناوین اختصاصی معرفی‌شده، سبد متنوع‌تری نسبت به شیدا داشته است. حضور آثاری مانند «یل»، «بیست و یک»، «اعتراف می‌کنم»، «وحشی ۳» و «شاهکار» در کنار سابقه فعالیت طولانی‌تر این پلتفرم، از گستردگی بیشتر سبد محتوایی آن حکایت دارد.
در مقابل، شیدا با آثاری مانند «آبان» و «بامداد خمار» و ادامه فعالیت با سریال «تاکسی»، بر همکاری با عوامل شناخته‌شده و عرضه مستمر محتوای اختصاصی تمرکز کرده است. حضور نرگس آبیار، رضا دادویی، سروش صحت و دیگر چهره‌های شناخته‌شده در پروژه‌های این پلتفرم، بخشی از راهبرد آن برای ایجاد هویت محتوایی و جذب مخاطب به شمار می‌رود.
با وجود انتشار آمار تماشای سریال «یل» از سوی فیلم‌نت، نبود داده‌های هم‌سنخ و قابل مقایسه از سوی هر دو پلتفرم، امکان نتیجه‌گیری قطعی درباره برتری یکی از آنها در جذب مخاطب را محدود می‌کند.
جمع‌بندی؛ رقابت بر سر تثبیت جایگاه در بازار محتوا
فیلم‌نت با سابقه فعالیت طولانی‌تر، تعداد بیشتر آثار اختصاصی معرفی‌شده در سال ۱۴۰۵ و انتشار آمار تماشای سریال «یل»، از نظر تنوع محتوایی و ارائه داده‌های عملکردی در موقعیت قابل توجهی قرار دارد.
شیدا نیز با تکیه بر تولیدات اختصاصی، همکاری با کارگردانان و نویسندگان شناخته‌شده و عرضه آثاری در ژانر‌های متفاوت، در حال توسعه سبد محتوایی و تثبیت هویت خود در بازار نمایش خانگی است.
در نهایت، تفاوت قابل مشاهده دو پلتفرم در این مقطع، بیش از آنکه به برتری قطعی در تعداد مخاطبان مربوط باشد، به میزان سابقه، گستردگی آثار اختصاصی و شیوه انتشار اطلاعات عملکردی بازمی‌گردد. ارزیابی دقیق‌تر جایگاه آنها به انتشار آمار شفاف و هم‌سنخ از تعداد بینندگان، میزان تماشای آثار و نرخ حفظ مشترکان نیاز دارد.