۸۵۰ هزار تن در برابر ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن؛ رقابت دو فولادساز بناب + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار - ظرفیت تولید، برخورداری از واحد ذوب اختصاصی و دسترسی به مواد اولیه، از عوامل اثرگذار بر جایگاه تولیدکنندگان در بازار محصولات فولادی است. در این میان، مجتمع فولاد صنعت بناب با برند تجاری «شاهین بناب»، از مجموعه‌های مرتبط با هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان وابسته به گروه مالی گردشگری، با ظرفیت اعلام‌شده ۸۵۰ هزار تن میلگرد در سال و برخورداری از کوره قوس الکتریکی، یکی از تولیدکنندگان مهم این بخش به شمار می‌رود. در کنار آن، مجتمع فولاد ظفر بناب نیز به‌عنوان مجموعه‌ای فعال در بخش خصوصی، با چند خط تولید میلگرد و مقاطع فولادی در بازار حضور دارد.
بررسی اطلاعات منتشرشده درباره این دو مجتمع، علاوه بر تفاوت ظرفیت‌های تولیدی، دو الگوی متفاوت در ساختار ذوب و نورد و تنوع محصولات را نشان می‌دهد.
شاهین بناب؛ ظرفیت ۸۵۰ هزار تنی در تولید میلگرد
مجتمع فولاد صنعت بناب بر اساس اطلاعات وب‌سایت رسمی خود، دارای سه خط نورد گرم میلگرد با ظرفیت واقعی مجموع ۸۵۰ هزار تن در سال است. این مجموعه در کنار خطوط نورد، از واحد ذوب و ریخته‌گری مجهز به کوره قوس الکتریکی ۵۰ تنی نیز برخوردار است که از سال ۱۳۹۲ در مدار تولید قرار دارد.
واحد ذوب و ریخته‌گری مجتمع، شمش فولادی با ابعاد ۱۵۰ در ۱۵۰ میلی‌متر و طول ۱۲ متر را با استفاده از سیستم ریخته‌گری پیوسته تولید می‌کند. ظرفیت سالانه تولید شمش این واحد در وب‌سایت رسمی مجتمع ۳۰۰ هزار تن اعلام شده، درحالی‌که صفحه معرفی مجموعه در وب‌سایت هلدینگ ماهان، ظرفیتی بیش از ۴۵۰ هزار تن در سال را برای آن ذکر کرده است. این تفاوت در ارقام ظرفیت، نیازمند تطبیق و تأیید نهایی از سوی شرکت است.
در بخش نورد، سه خط تولید گرم مجتمع فعال هستند. خط سوم که از سال ۱۳۹۰ به بهره‌برداری رسیده، با استفاده از فناوری نورد پیوسته شمش‌های ۱۲ متری فعالیت می‌کند و ظرفیت واقعی تولید آن ۴۰۰ هزار تن میلگرد در سال اعلام شده است. مجموع ظرفیت واقعی سه خط نورد نیز به ۸۵۰ هزار تن میلگرد در سال می‌رسد.
تنوع محصولات و پیوند با زنجیره تولید ماهان
سبد محصولات شاهین بناب شامل میلگرد آجدار در گرید‌های A۲، A۳ و A۴ و سایز‌های ۸ تا ۳۲ است. تیرآهن نیز از دیگر محصولات این مجتمع محسوب می‌شود و سایز ۱۴ آن در نرخ‌های منتشرشده بازار مورد اشاره قرار گرفته است.
یکی از ویژگی‌های مهم ساختار تولیدی این مجموعه، ارتباط آن با سایر شرکت‌های فعال در زنجیره فولاد هلدینگ ماهان است. به گفته مدیرعامل هلدینگ، بخش عمده آهن اسفنجی تولیدشده در احیا استیل فولاد بافت به مجتمع فولاد صنعت بناب منتقل می‌شود و در مجموع، حدود یک میلیون تن میلگرد و مقاطع فولادی نوردشده در این زنجیره تولید می‌شود.
در کنار ظرفیت‌های موجود، توسعه واحد ذوب شاهین بناب نیز در برنامه‌های گروه مالی گردشگری قرار گرفته است. این طرح شامل احداث واحد ذوب با کوره قوس الکتریکی و ظرفیت ۴۵۰ هزار تن در سال است و در مرحله طراحی و مطالعات مفهومی قرار دارد. با توجه به اینکه این پروژه هنوز به بهره‌برداری نرسیده، ظرفیت آن باید از ظرفیت عملیاتی فعلی مجتمع تفکیک شود. بر اساس اطلاعات صفحه پروژه، بخشی از شمش مورد نیاز خطوط نورد نیز از شرکت‌های دیگر تأمین می‌شود.
ظفر بناب؛ فعالیت در حوزه میلگرد و مقاطع فولادی
مجتمع فولاد ظفر بناب از دیگر تولیدکنندگان محصولات فولادی در منطقه بناب است که در بخش خصوصی فعالیت می‌کند. اطلاعات منتشرشده درباره این مجموعه، از فعالیت سه خط تولید و حضور آن در بازار میلگرد و مقاطع فولادی حکایت دارد.
سبد محصولات معرفی‌شده برای ظفر بناب علاوه بر میلگرد، شامل تیرآهن، نبشی و ناودانی است. در برخی معرفی‌های صنعتی، فعالیت واحد ذوب نیز برای این مجموعه ذکر شده است.
با این حال، ارقام اعلام‌شده درباره ظرفیت تولید ظفر بناب در منابع مختلف یکسان نیست. برخی گزارش‌ها ظرفیت تولید میلگرد را حدود ۴۰۰ هزار تن در سال عنوان کرده‌اند و در برخی منابع دیگر، ارقام بالاتری برای مجموع خطوط تولید یا ظرفیت اسمی مجموعه درج شده است. از جمله، در یک منبع ظرفیت اسمی یک میلیون تن در سال برای کل محصولات ذکر شده که نباید آن را معادل ظرفیت تولید میلگرد در نظر گرفت.
برآیند ارقام منتشرشده در برخی منابع صنعتی، ظرفیت میلگرد ظفر بناب را در محدوده ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن در سال قرار می‌دهد؛ با این حال، این ارقام برای مقایسه قطعی با ظرفیت رسمی اعلام‌شده شاهین بناب، به تأیید مستقیم شرکت نیاز دارند.
مقایسه ظرفیت و ساختار تولید دو مجتمع
بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده از سوی فولاد صنعت بناب، ظرفیت واقعی تولید میلگرد شاهین بناب به ۸۵۰ هزار تن در سال می‌رسد. در مقابل، ظرفیت میلگرد ظفر بناب در منابع مختلف عمدتاً در محدوده ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن اعلام شده است. با توجه به تفاوت اعتبار و تاریخ منابع، این مقایسه باید با احتیاط انجام شود و نمی‌توان آن را مبنای قطعی رتبه‌بندی ظرفیت دو شرکت قرار داد.
در بخش ذوب، شاهین بناب از کوره قوس الکتریکی ۵۰ تنی و واحد ریخته‌گری پیوسته برخوردار است. درباره ظفر بناب نیز وجود واحد ذوب در برخی منابع مطرح شده، اما اطلاعات موجود برای مقایسه دقیق ظرفیت و فناوری این بخش کافی نیست.
از نظر تنوع محصول، هر دو مجموعه در بازار میلگرد حضور دارند و در کنار آن، محصولات دیگری از جمله تیرآهن را عرضه می‌کنند. با این حال، در فهرست محصولات معرفی‌شده ظفر بناب، نبشی و ناودانی نیز دیده می‌شود؛ درحالی‌که اطلاعات مورد استناد درباره شاهین بناب بیشتر بر میلگرد و تیرآهن تمرکز دارد.
مزیت زنجیره‌ای شاهین بناب در ساختار هلدینگ ماهان
یکی از وجوه تمایز فولاد صنعت بناب، قرار گرفتن آن در مجموعه‌ای است که حلقه‌های مختلف زنجیره تولید فولاد را از استخراج سنگ‌آهن تا تولید آهن اسفنجی و محصولات نهایی در بر می‌گیرد. ارتباط تولیدی با احیا استیل فولاد بافت و انتقال بخش عمده آهن اسفنجی این شرکت به بناب، می‌تواند در تأمین مواد اولیه و پیوند میان واحد‌های تولیدی گروه نقش مهمی داشته باشد.
در مجموع، فولاد صنعت بناب با ظرفیت رسمی ۸۵۰ هزار تن میلگرد در سال، سه خط نورد گرم و برخورداری از واحد ذوب اختصاصی، ساختار تولیدی قابل توجهی در بازار محصولات فولادی دارد. ظفر بناب نیز با فعالیت در حوزه میلگرد و مقاطع متنوع، از تولیدکنندگان فعال این صنعت است؛ هرچند برای مقایسه دقیق ظرفیت دو مجموعه، به‌روزرسانی و تأیید رسمی آمار تولید ظفر بناب ضروری خواهد بود.