اقتصاد پنهان شبکه نمایش خانگی؛ پول این صنعت واقعاً از کجا میآید؟ + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار - برخلاف تصور رایج، حق اشتراک کاربران تنها منبع اصلی درآمد پلتفرمهای نمایش خانگی ایران نیست و بخش قابلتوجهی از گردش مالی این بازار از فروش ترافیک اینترنت و تبلیغات تأمین میشود. بر اساس گزارشی که مرکز پژوهشی نمافر درباره اقتصاد صنعت نمایش خانگی منتشر کرده، مدل درآمدی پلتفرمهای ایرانی با الگوی شناختهشده جهانی مانند نتفلیکس تفاوت دارد؛ تفاوتی که همه بازیگران این بازار، از جمله شیدا وابسته به گروه مالی گردشگری، را دربر میگیرد.
۱۳ هزار میلیارد تومان درآمد؛ سهم اصلی برای ترافیک اینترنت
بر اساس گزارش نمافر، مجموع درآمد صنعت نمایش خانگی ایران در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان رسیده است. از این رقم، حدود ۵ هزار میلیارد تومان از محل فروش ترافیک اینترنت، ۴.۳ هزار میلیارد تومان از تبلیغات و اسپانسرینگ و ۳.۷ هزار میلیارد تومان از حق اشتراک کاربران به دست آمده است.
بر این اساس، فروش ترافیک اینترنت بزرگترین منبع درآمد این صنعت بوده و سهم آن از حق اشتراک کاربران بیشتر است. این ساختار با مدل درآمدی پلتفرمهایی مانند نتفلیکس تفاوت دارد؛ چراکه در مدل نتفلیکس، حق اشتراک کاربران نقش محوری در درآمدزایی دارد.
پنج پلتفرم، یک الگوی درآمدی
بررسی پنج پلتفرم مورد مطالعه در گزارش نمافر شامل نمافیلم، نماوا، شیدا، فیلمنت و فیلیمو نشان میدهد که در هر پنج مورد، فروش ترافیک اینترنت سهم بالاتری در درآمد دارد.
در میان این پلتفرمها، فیلیمو در هر چهار بخش درآمدی شامل حق اشتراک، فروش ترافیک، تبلیغات درونبرنامهای و فروش تبلیغات، بیشترین میزان دریافتی از مخاطبان را ثبت کرده است.
بر اساس همین گزارش، میانگین هزینه آشکار و پنهانی که هر کاربر ماهانه برای استفاده از خدمات این پلتفرمها پرداخت میکند، بین ۵۷۹ تا ۷۶۶ هزار تومان برآورد شده است.
افزایش قیمت اشتراک در بازار نمایش خانگی
در کنار این ساختار درآمدی، قیمت اشتراک پلتفرمهای بزرگ نمایش خانگی نیز طی یک سال اخیر افزایش یافته است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در مرداد ۱۴۰۵، قیمت اشتراک یکماهه نماوا و فیلمنت حدود ۱۲۰ هزار تومان و اشتراک ششماهه فیلیمو ۷۳۵ هزار تومان اعلام شده است. برخی گزارشها نیز از افزایش بیش از دوبرابری قیمت اشتراک ماهانه این دو پلتفرم طی یک سال خبر دادهاند.
همزمان، برخی رسانههای داخلی با مقایسه قیمت اشتراک، به این موضوع پرداختهاند که هزینه استفاده از برخی پلتفرمهای ایرانی از قیمت اشتراک نتفلیکس نیز بالاتر رفته است.
شیدا؛ اشتراک تا ۹۹۰ هزار تومان
شیدا، پلتفرم وابسته به گروه مالی گردشگری، خدمات اشتراکی خود را در چهار دوره زمانی عرضه میکند. قیمت اشتراک یکماهه این پلتفرم ۱۴۰ هزار تومان، سهماهه ۳۹۵ هزار تومان، ششماهه ۶۹۰ هزار تومان و یکساله ۹۹۰ هزار تومان اعلام شده است.
با این حال، بر اساس گزارش نمافر، حق اشتراک تنها منبع اصلی درآمد شیدا نیست و این پلتفرم نیز مانند سایر بازیگران مورد بررسی، بخش عمده درآمد خود را از فروش ترافیک اینترنت به دست میآورد.
اقتصاد نمایش خانگی فراتر از اشتراک کاربران
ترکیب درآمدهای صنعت نمایش خانگی نشان میدهد رقابت میان پلتفرمها صرفاً بر سر جذب مشترک یا تولید محتوای بیشتر نیست. فروش ترافیک اینترنت، تبلیغات و اسپانسرینگ در کنار حق اشتراک، سه ضلع اصلی اقتصاد این بازار را تشکیل میدهند.
در چنین ساختاری، میزان درآمد هر پلتفرم تنها به تعداد مشترکان آن وابسته نیست و حجم مصرف محتوا، ترافیک ایجادشده و ظرفیت جذب تبلیغات نیز در مدل اقتصادی آن نقش دارند. دادههای گزارش نمافر نشان میدهد این الگوی درآمدی در پنج پلتفرم مورد بررسی، از جمله شیدا، مشترک است و با مدل غالب پلتفرمهای بینالمللی تفاوت دارد.