چند دستگاه خودرو اسقاطی در ایران وجود دارد+اینفوگرافی
آمارهای اخیر منتشر شده توسط «نبض بازار» از وضعیت اسقاط و نوسازی ناوگان حملونقل کشور، نشاندهنده یک ابرچالش زیستمحیطی و اقتصادی در سال ۱۴۰۵ است. در حالی که بدنه اصلی ناوگان کشور به سمت پیری مفرط حرکت میکند، سرعت فرآیندهای جایگزینی و اسقاط با اهداف پیشبینی شده در برنامههای توسعه ملی، فاصله معناداری دارد.
به گزارش نبض بازار-آمارهای حوزه خودرو نشاندهنده یک «ناترازی شدید» میان سرعت فرسودگی و سرعت اسقاط است:
- میراث فرسودگی: در حال حاضر ۴۱ میلیون وسیله نقلیه در کشور وجود دارد که از این میان، ۱.۹ میلیون خودروی سواری بالای ۲۰ سال و ۹ میلیون موتورسیکلت کاربراتوری (آلاینده) در حال تردد هستند.
- میراث فرسودگی: در حال حاضر ۴۱ میلیون وسیله نقلیه در کشور وجود دارد که از این میان، ۱.۹ میلیون خودروی سواری بالای ۲۰ سال و ۹ میلیون موتورسیکلت کاربراتوری (آلاینده) در حال تردد هستند.
از مجموع ۴۱ میلیون وسیله نقلیه در حال تردد در سطح کشور، بخش بزرگی را خودروهای آلاینده و پرمصرف تشکیل میدهند.
- بحران دوچرخها: وجود ۹ میلیون موتورسیکلت کاربراتوری که چندین برابر یک خودروی استاندارد آلودگی تولید میکنند، به تنهایی یکی از اصلیترین عوامل آلودگی هوای کلانشهرهاست.
- خودروهای سواری: در حال حاضر ۱.۹ میلیون خودروی سواری بالای ۲۰ سال در جادهها و خیابانها تردد میکنند که علاوه بر مصرف بالای سوخت، از استانداردهای ایمنی روز نیز به دور هستند.
- ناوگان عمومی: فرسودگی ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار خودرو در حملونقل عمومی، کیفیت خدمات شهری و بینشهری را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
تحلیل دادهها نشاندهنده یک عقبماندگی جدی در حوزه اسقاط است:
- کارنامه ۳ ساله: در طول سه سال اخیر، مجموعاً ۶۸۰ هزار خودرو اسقاط شده است.
- هدفگذاری سالانه: این در حالی است که بر اساس استانداردهای لازم، هدف سالانه اسقاط باید ۶۵۰ هزار خودرو باشد. به عبارتی، عملکرد ۳ ساله کشور تقریباً معادل هدفگذاری تنها «یک سال» بوده است.
- هشدار برنامه هفتم: با تداوم روند فعلی، برآورد میشود تا پایان برنامه هفتم توسعه، ایران با کوهی از آهنپارههای متحرک شامل ۸ میلیون خودروی فرسوده روبرو شود.
دولت برای ترغیب مالکان به خروج خودروهای فرسوده، بستههای حمایتی را در نظر گرفته است که شامل موارد زیر است:
- تسهیلات نوسازی: اختصاص وامهای ۴۰۰ میلیون تومانی برای نوسازی ناوگان.
- گواهی اسقاط: تعیین ارزش تقریبی ۶۰ میلیون تومانی* برای هر گواهی اسقاط جهت ایجاد انگیزه اقتصادی در مالکان.
اقتصاد حملونقل ایران در سال ۱۴۰۵ بر لبه تیغ قرار دارد. اگرچه مشوقهای مالی پیشبینی شده است، اما تا زمانی که سرعت اسقاط با هدف سالانه ۶۵۰ هزار فروند تطبیق پیدا نکند، بحران انباشت ۸ میلیون خودروی فرسوده نه تنها مصرف سوخت را به شدت افزایش میدهد، بلکه هزینههای سلامت جامعه ناشی از آلودگی هوا را نیز دوچندان خواهد کرد. نوسازی ناوگان عمومی باید در اولویت اول این جراحی اقتصادی قرار گیرد.