خلاصه گزارش جدید مرکز آمار+اینفوگرافی

جدیدترین گزارش رسمی مرکز آمار ایران از وضعیت شاخص‌های کلان اقتصادی در بهار سال ۱۴۰۵، از بروز یک رکود فراگیر و انقباض شدید در اغلب بخش‌های تولیدی و خدماتی کشور خبر می‌دهد. بر اساس داده‌های منتشره، نرخ رشد اقتصادی کشور هم در بخش نفت و هم در بخش غیرنفتی وارد محدوده منفی شده است که نشان‌دهنده فشارهای متعدد ساختاری، کاهش تقاضا و اختلال در شریان‌های تجاری و انرژی است.

به گزارش نبض بازار-رشد اقتصادی با نفت: نرخ رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) با احتساب بخش نفت به منفی ۱۰.۱ درصد رسیده است که یکی از شدیدترین افت‌های فصلی در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.
- رشد اقتصادی بدون نفت: حتی بدون در نظر گرفتن بخش نفت، اقتصاد کشور دچار افت منفی ۴.۶ درصدی شده است. این امر نشان می‌دهد که رکود جاری تنها محدود به بخش انرژی نیست و به بدنه عمومی اقتصاد و بخش‌های تولیدی داخلی سرایت کرده است.

بررسی تفکیکی بخش‌های مختلف اقتصادی

- استخراج نفت و گاز (۲۶.۴٪-):
بخش استخراج نفت و گاز با افت چشمگیر ۲۶.۴ درصدی مواجه شده است. این سقوط سنگین عمدتاً ناشی از اختلال در صادرات، محدودیت‌های بین‌المللی و کاهش تقاضای منطقه‌ای/جهانی تحت تأثیر تحولات اخیر در حوزه انرژی است.

- صنایع و معادن (۱۴.۷٪-):
این بخش با افت ۱۴.۷ درصدی، شدیدترین افت را در میان بخش‌های غیرنفتی به ثبت رسانده است. قطعی‌های فصلی انرژی، گرانی مواد اولیه، کاهش سرمایه‌گذاری و افت تقاضای داخلی و صادراتی از عوامل اصلی این انقباض صنعتی هستند.

- صادرات (۳۵.۷٪-):
سنگین‌ترین عقب‌نشینی در بخش‌های تقاضای کل متعلق به صادرات کالا و خدمات است که با افت ۳۵.۷ درصدی روبه‌رو شده است. این آمار از افت شدید مبادلات تجاری کشور و کاهش درآمدهای ارزی حکایت دارد.

- تشکیل سرمایه ثابت (۸.۴٪-):
کاهش ۸.۴ درصدی تشکیل سرمایه نشان‌دهنده تداوم روند خروج سرمایه و افول تمایل فعالان اقتصادی به سرمایه‌گذاری جدید است؛ امری که رشد اقتصادی سال‌های آتی را نیز با چالش جدی مواجه خواهد کرد.

- ساختمان (۶.۴٪-) و خدمات (۴.۸٪-):
بخش مسکن و ساختمان با افت ۶.۴ درصدی همچنان در رکود سنگین به سر می‌برد. بخش خدمات نیز که بزرگ‌ترین سهم را در اشتغال کشور دارد، با انقباض ۴.۸ درصدی مواجه شده است.

- مصرف خصوصی خانوارها (۴٪-):* کاهش ۴ درصدی مصرف خانوارها گواهی بر افت قدرت خرید عموم مردم، کاهش رفاه خانوار و آب رفتن سفره معیشتی تحت تاثیر تورم و کاهش درآمدهای حقیقی است.
---
تنها نقطه روشن: بخش کشاورزی (۲.۳٪+)

در میان تمامی بخش‌های منفی، *بخش کشاورزی تنها بخش دارای رشد مثبت (+۲.۳٪)* در بهار ۱۴۰۵ بوده است. شرایط مساعد بارندگی در برخی مناطق و پایداری نسبی تولیدات زراعی و دامی، موجب شده تا این بخش مانع از افت شدیدتر تولید ناخالص داخلی غیرنفتی شود.
---
گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد که اقتصاد کشور با چالش‌های هم‌زمان در هر دو سمت «عرضه» (افول صنایع و نفت) و «تقاضا» (افت صادرات و مصرف خانوار) دست‌وپنجه نرم می‌کند. بازگشت به ریل رشد اقتصادی نیازمند ثبات در بازارهای تجاری، رفع موانع صادراتی و هدایت اعتبارات به سمت تولید و سرمایه‌گذاری مولد خواهد بود.