نفتا در بازار ایران و جهان+اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار-در دنیای پتروشیمی، نفتا تنها یک ماده اولیه نیست، بلکه اهرم تعیینکننده سودآوری است. شکاف قیمتی خیرهکننده میان بازار داخلی ایران و اوج قیمتهای بازار آسیا، فرصتی استراتژیک را پیش روی صنایع پاییندستی قرار داده است تا با بهرهگیری از مزیت قیمت خوراک، سهم خود را در بازارهای جهانی افزایش دهند. اما این تفاوت قیمت تا چه حد به نفع اقتصاد ملی است؟
- سقف قیمتی جهانی: اوج قیمت نفتا در بازار آسیا تا سقف ۱,۳۰۰ دلار ارتقا یافته است.
- قیمت تثبیتشده: پس از کاهش شوکهای عرضه، قیمت بازار به طور میانگین در محدوده ۷۸۸ دلار قرار گرفته است.
- وضعیت قیمت در ایران: قیمت نفتا در محدوده داخلی حدود ۵۸۰ دلار برآورد شده است.
- نتیجه تحلیل قیمت: قیمت داخلی ایران به طور قابل توجهی (حدود ۵۵٪) کمتر از اوج قیمت بازار آسیا است که نشاندهنده مزیت رقابتی در تأمین خوراک برای واحدهای داخلی، اما در عین حال، احتمال اتلاف فرصتهای ارزی در صورت عدم بهینهسازی صادرات است.
- چشمانداز جهانی (۲۰۲۶): پیشبینی میشود تقاضای جهانی برای نفتا تا سال ۲۰۲۶ به ۷.۱۴ میلیون بشکه در روز برسد که نشاندهنده رشد مستمر نیاز صنایع پاییندستی در سطح جهان است.
- میزان مصرف ملی: سالانه حدود ۱.۸۸ میلیون تن نفتا در صنایع داخلی ایران مصرف میشود.
تولید نفتا در ایران به صورت گسترده و در نقاط استراتژیک جغرافیایی توزیع شده است تا نیاز صنایع سراسری تأمین شود. واحدهای اصلی تولیدی عبارتند از:
- جنوب و جنوب غرب: آبادان، بندرعباس، لاوان.
- مرکز و غرب: اصفهان، تهران، شازند، کرمانشاه.
- شمال و شمال غرب: تبریز، شیراز.
بازار نفتا در ایران با تکیه بر توزیع گسترده واحدهای تولیدی و قیمت رقابتی، پتانسیل بالایی برای توسعه صنایع پاییندستی دارد. با این حال، فاصله زیاد بین قیمت داخلی (۵۸۰ دلار) و قیمت جهانی (۱۳۰۰ دلار) ایجاب میکند تا سیاستهای قیمتگذاری و اولویتهای صادرات/مصرف داخلی با هدف حداکثرسازی سودآوری ملی بازنگری شود.