بخش خصوصی در میدان توسعه صنعت فولاد + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار ، مجتمع فولاد صنعت بناب بهعنوان یکی از مجموعههای صنعتی زیرمجموعه هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان و گروه مالی گردشگری، از اواخر سال ۱۳۸۳ فعالیت خود را در زمینی به مساحت ۱۳۲ هکتار در شهرک صنعتی بناب استان آذربایجان شرقی آغاز کرد. این مجموعه در ابتدای فعالیت با نام «فولاد شاهین بناب» شناخته میشد و در ادامه با توسعه فعالیتهای خود، به یکی از مجموعههای مهم بخش خصوصی در صنعت فولاد کشور تبدیل شد.
فولاد صنعت بناب از مجموعهای متشکل از شرکتهای نوردی و ذوبی تشکیل شده و در حال حاضر دارای دو واحد ذوب شامل کوره قوس الکتریکی و کورههای القایی است. ظرفیت ریختهگری این مجموعه حدود ۴۵۰ هزار تن انواع شمش فولادی و آلیاژی در سال اعلام شده و خطوط نورد گرم آن نیز ظرفیت تولید سالانه حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن انواع مقاطع فولادی را دارند.
سبد محصولات فولاد صنعت بناب شامل میلگرد آجدار در ابعاد مختلف با برند «شاهین»، تیرآهن، نبشی، ناودانی و مفتول آلیاژی است. تنوع محصولات باعث شده این مجتمع بخشی از نیاز بازار مقاطع فولادی را پوشش دهد و در ساختار تولید فولاد بخش خصوصی کشور جایگاه قابلتوجهی به دست آورد.
جایگاه فولاد صنعت بناب در بخش خصوصی
بر اساس گزارشهای صنعتی، فولاد صنعت بناب در بخش خصوصی از مجموعههای شاخص حوزه نورد گرم مقاطع فولادی و ذوب و ریختهگری محسوب میشود. این مجتمع همچنین در میان تولیدکنندگان فولاد کشور، در بخش نورد مقاطع گرد سنگین و نیمهسنگین جایگاه قابلتوجهی دارد و حدود ۹ درصد از ظرفیت نورد کشور را در اختیار گرفته است.
اشتغال مستقیم بیش از دو هزار نفر نیز یکی دیگر از ویژگیهای این مجتمع است. مجموعهای با چنین ظرفیتی، علاوه بر نقش مستقیم در تولید محصولات فولادی، در زنجیره تأمین، حملونقل، خدمات صنعتی و فعالیتهای مرتبط نیز اثر اقتصادی ایجاد میکند.
از این منظر، فولاد صنعت بناب را میتوان یکی از داراییهای صنعتی مهم هلدینگ ماهان دانست؛ مجموعهای که ظرفیت تولید آن در بخش نورد، امکان حضور گستردهتر در بازار مقاطع فولادی را فراهم کرده و در کنار سایر شرکتهای زیرمجموعه، بخشی از زنجیره صنعت و معدن گروه مالی گردشگری را شکل میدهد.
زنجیره درونگروهی از معدن تا فولاد
یکی از ویژگیهای ساختاری فولاد صنعت بناب، ارتباط آن با سایر واحدهای زنجیره فولاد هلدینگ ماهان است. در این ساختار، احیا استیل فولاد بافت بهعنوان یکی دیگر از شرکتهای زیرمجموعه هلدینگ، در تولید آهن اسفنجی فعالیت دارد و بخشی از مواد اولیه مورد نیاز واحدهای فولادی را تأمین میکند.
ایجاد چنین ارتباطی میان واحدهای مختلف میتواند از منظر تأمین مواد اولیه یک مزیت محسوب شود. هلدینگ با در اختیار داشتن حلقههای مختلف زنجیره، امکان برنامهریزی هماهنگتر برای تولید و تأمین مواد اولیه را خواهد داشت و بخشی از نیاز واحدهای پاییندستی میتواند از داخل مجموعه تأمین شود.
در عین حال، هر زنجیره بههمپیوستهای نیازمند هماهنگی مستمر میان حلقههای مختلف است. به همین دلیل، استمرار فعالیت واحدهای بالادستی و پاییندستی و برنامهریزی دقیق برای تعمیرات، اورهال و تأمین مواد اولیه، اهمیت زیادی در حفظ ظرفیت تولید فولاد صنعت بناب دارد.
این ساختار در مجموع نشاندهنده رویکرد هلدینگ ماهان برای توسعه یک زنجیره نسبتاً یکپارچه از مواد اولیه تا محصولات فولادی است؛ رویکردی که در صورت افزایش ظرفیت حلقههای مختلف میتواند وابستگی مجموعه به بازارهای بیرونی را کاهش دهد.
بحران انرژی و چالش مشترک فولادسازان
یکی از مهمترین موضوعاتی که در سالهای اخیر بر فعالیت صنعت فولاد کشور اثر گذاشته، محدودیت در تأمین انرژی و بهویژه برق است. ناترازی میان تولید و مصرف برق موجب شده بسیاری از واحدهای صنعتی در دورههای اوج مصرف با محدودیتهایی در میزان تولید یا برنامه فعالیت خود مواجه شوند.
این مسئله برای واحدهایی که از کورههای قوس الکتریکی و سایر تجهیزات انرژیبر استفاده میکنند، اهمیت بیشتری دارد. فولاد صنعت بناب نیز بهعنوان مجموعهای دارای واحدهای ذوب و نورد، از شرایط عمومی صنعت فولاد و محدودیتهای انرژی تأثیر میپذیرد.
محدودیت برق تنها به کاهش حجم تولید محدود نمیشود و میتواند برنامهریزی تولید، بهرهبرداری از تجهیزات، زمانبندی تعمیرات و حتی زنجیره تأمین مواد اولیه را تحت تأثیر قرار دهد. از همین رو، تأمین پایدار انرژی یکی از عوامل مهم در حفظ ظرفیت تولید فولادسازان کشور به شمار میرود.
در سالهای اخیر راهکارهایی مانند مدیریت مصرف، جابهجایی برنامه فعالیت صنایع، استفاده از ظرفیت بازار برق و توسعه منابع جدید انرژی برای کاهش آثار ناترازی دنبال شده است. با این حال، تداوم این شرایط نشان میدهد که حل پایدار مسئله انرژی نیازمند برنامهریزی بلندمدت و سرمایهگذاری در زیرساختهای تولید و انتقال برق است.
نقش فولاد صنعت بناب در زنجیره ماهان
فولاد صنعت بناب در ساختار هلدینگ ماهان صرفاً یک واحد تولیدی مستقل نیست و میتوان نقش آن را در ارتباط با سایر شرکتهای زنجیره بررسی کرد. قرار گرفتن این مجتمع در بخش تولید محصولات فولادی، در کنار فعالیت شرکتهایی مانند احیا استیل فولاد بافت و توسعه فرآوری صنایع و معادن ماهان سیرجان، زمینه شکلگیری یک زنجیره چندمرحلهای را فراهم کرده است.
در چنین مدلی، بخش معدن وظیفه تأمین مواد اولیه را بر عهده دارد، واحدهای فرآوری و احیا در حلقههای میانی قرار میگیرند و مجتمعهایی مانند فولاد صنعت بناب میتوانند در بخش تولید محصولات نهاییتر فولادی فعالیت کنند.
تکمیل این زنجیره میتواند به افزایش بهرهوری سرمایهگذاریها و ایجاد هماهنگی بیشتر میان شرکتهای زیرمجموعه کمک کند. البته تحقق کامل این ظرفیت به توسعه متوازن همه حلقهها و تأمین پایدار انرژی و مواد اولیه وابسته است.
مسیر پیشروی فولاد صنعت بناب
فولاد صنعت بناب با برخورداری از ظرفیت حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن نورد در سال، یکی از مجموعههای مهم بخش خصوصی در بازار مقاطع فولادی محسوب میشود. تنوع محصولات، ظرفیت تولید و سابقه فعالیت این مجتمع، ظرفیت مناسبی برای تداوم حضور آن در بازار فولاد کشور ایجاد کرده است.
در عین حال، استمرار این جایگاه نیازمند مدیریت مجموعهای از عوامل بیرونی و درونی است. تأمین پایدار مواد اولیه، مدیریت هزینههای تولید، حفظ ظرفیت خطوط، دسترسی به انرژی و هماهنگی میان واحدهای مختلف زنجیره از جمله موضوعاتی هستند که میتوانند بر عملکرد آینده مجتمع اثرگذار باشند.
برای هلدینگ ماهان نیز فولاد صنعت بناب یکی از حلقههای مهم زنجیره فولاد به شمار میرود. افزایش هماهنگی میان این مجتمع و واحدهای بالادستی میتواند به استفاده بهتر از ظرفیتهای موجود و توسعه زنجیره ارزش در داخل گروه کمک کند.
جمعبندی
مجتمع فولاد صنعت بناب با بیش از دو دهه فعالیت، ظرفیت قابلتوجهی در بخش نورد و تولید محصولات فولادی ایجاد کرده و به یکی از مجموعههای شاخص بخش خصوصی در این صنعت تبدیل شده است. ظرفیت سالانه حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن نورد و تنوع محصولات، جایگاه این مجتمع را در بازار مقاطع فولادی کشور تقویت کرده است.
از سوی دیگر، قرار گرفتن فولاد صنعت بناب در ساختار هلدینگ ماهان، امکان ارتباط آن با واحدهای معدنی و فولادی دیگر این مجموعه را فراهم کرده است. این ارتباط میتواند در مسیر تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا محصول نهایی، یک ظرفیت مهم برای گروه ایجاد کند.
با این حال، آینده تولید در این مجتمع نیز مانند سایر فولادسازان کشور به عواملی همچون تأمین پایدار انرژی، دسترسی به مواد اولیه و مدیریت هزینههای تولید وابسته خواهد بود. در صورت توسعه هماهنگ حلقههای زنجیره و بهبود زیرساختهای انرژی، فولاد صنعت بناب میتواند نقش خود را بهعنوان یکی از واحدهای مهم فولادی بخش خصوصی بیش از گذشته تثبیت کند.