افت جهانی تولید فولاد در ۲۰۲۵
به گزارش نبض بازار-در حالی که اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵ با رکود نسبی در بخشهای صنعتی و ساختمانی مواجه است، تازهترین آمارها از وضعیت تولید فولاد در جهان، از کاهش قابل توجه تولید در میان اغلب فولادسازان بزرگ حکایت دارد. گزارش جدید منتشرشده از سوی انجمن جهانی فولاد نشان میدهد که در ۹ ماهه نخست سال جاری میلادی (ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵)، از میان ۱۰ فولادساز بزرگ جهان تنها هند موفق شده رشد مثبتی را در تولید خود به ثبت برساند و سایر کشورها، از چین گرفته تا ایران و ژاپن، با افت نسبی روبهرو شدهاند.
روند نزولی تولید در جهان
طبق این گزارش، نرخ رشد تولید فولاد در اکثر کشورهای بزرگ تولیدکننده منفی بوده است؛ مسألهای که ارتباط مستقیم با کاهش تقاضای جهانی برای محصولات فولادی دارد. کاهش سرمایهگذاری در پروژههای عمرانی، افت بازار مسکن در چین، و همچنین فشارهای ناشی از سیاستهای زیستمحیطی در اروپا و شرق آسیا از عوامل اصلی این کاهش محسوب میشوند.
کارشناسان میگویند رکود صنایع مصرفکننده فولاد در سال ۲۰۲۵ بهویژه در چین و اتحادیه اروپا، موجب شده تولیدکنندگان فولاد به سمت تعدیل ظرفیت و کاهش تولید حرکت کنند. چین که همچنان بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان است، با وجود سیاستهای حمایتی دولت برای ثبات بازار، نتوانسته از افت تولید جلوگیری کند.
هند؛ ستاره صعودی فولاد جهان
در میان این چشمانداز منفی، هند به عنوان تنها استثنا خودنمایی میکند. آمارها نشان میدهد این کشور در ۹ ماهه نخست سال ۲۰۲۵ رشد قابلتوجهی را در تولید فولاد تجربه کرده است. دلایل این رشد را باید در ترکیب چند عامل جستوجو کرد: رشد سریع تقاضای داخلی، اجرای پروژههای گسترده زیرساختی، و سیاستهای حمایتی دولت نارندرا مودی برای افزایش ظرفیت تولید فولاد خام.
در سالهای اخیر، هند با اجرای برنامههایی برای خودکفایی در تأمین مواد اولیه و جذب سرمایهگذاری خارجی در بخش فولاد، توانسته جایگاه خود را از یک تولیدکننده متوسط به یکی از قدرتهای اصلی صنعت فولاد جهان ارتقا دهد. برخی تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه این روند، هند در چند سال آینده میتواند جایگاه دومین تولیدکننده بزرگ جهان را تثبیت و حتی فاصله خود را با چین کاهش دهد.
وضعیت ایران؛ افت محدود در شرایط ناپایدار
در این میان، ایران نیز که در سالهای اخیر توانسته جایگاه خود را در میان ۱۰ تولیدکننده برتر فولاد حفظ کند، در ۹ ماهه نخست سال ۲۰۲۵ با کاهش ۲. ۷ درصدی در تولید مواجه بوده است. هرچند این افت نسبت به بسیاری از کشورها محدودتر است، اما تحلیلگران داخلی هشدار میدهند که تداوم محدودیتهای انرژی، مشکلات صادراتی و رکود بازارهای منطقهای میتواند مانع رشد تولید در ماههای آینده شود.
صنعت فولاد ایران طی یک دهه اخیر با وجود تحریمهای بینالمللی و چالشهای تأمین مواد اولیه، به یکی از ستونهای اصلی صادرات غیرنفتی کشور تبدیل شده است. اما در سال ۲۰۲۵، عواملی نظیر محدودیت برق در تابستان، کاهش تقاضای داخلی در بخش مسکن و کندی اجرای پروژههای عمرانی موجب افت نسبی تولید شده است. با این حال، کارشناسان بر این باورند که با مدیریت بهتر منابع انرژی و تسهیل صادرات، میتوان مسیر رشد را در نیمه دوم سال احیا کرد.
چشمانداز کلی بازار جهانی فولاد
کاهش رشد تولید در سطح جهانی نشانهای از تعدیل بازار فولاد پس از چند سال رونق پیدرپی است. بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳، صنعت فولاد از رشد بیسابقه تقاضا در پی بازسازی اقتصادی پس از دوران کرونا سود برد، اما با فروکش کردن موج سرمایهگذاری و تشدید نگرانیهای زیستمحیطی، اکنون وارد مرحلهای از ثبات و کاهش تولید شده است.
در اروپا، سیاستهای سختگیرانه در زمینه انتشار کربن باعث افزایش هزینه تولید شده و برخی کارخانههای قدیمی به تعطیلی یا کاهش ظرفیت روی آوردهاند. در شرق آسیا، ژاپن و کره جنوبی نیز با مشکلات مشابهی مواجهاند و تمرکز خود را بر تولید فولادهای خاص با ارزش افزوده بالا قرار دادهاند تا از زیان ناشی از افت بازار جلوگیری کنند.
در مقابل، کشورهایی، چون هند و ویتنام در حال جذب سرمایهگذاریهای جدید و توسعه فناوریهای سبز در صنعت فولاد هستند، روندی که احتمالاً در سالهای آینده نقشه رقابت جهانی را دگرگون خواهد کرد.
آنچه از دادههای منتشرشده برمیآید، این است که صنعت فولاد جهان در سال ۲۰۲۵ با دورهای از رکود کنترلشده روبهرو است. در حالی که کشورهایی، چون چین و ایران با چالشهای ساختاری، انرژی و بازار دستوپنجه نرم میکنند، هند بهعنوان موتور محرک جدید صنعت فولاد جهان در مسیر رشد قرار گرفته است.
برای ایران، حفظ جایگاه در میان ۱۰ تولیدکننده برتر و جبران افت ۲. ۷ درصدی تولید، نیازمند بازنگری در سیاستهای انرژی، توسعه زیرساختهای صادراتی و جذب سرمایه داخلی و خارجی است. آینده صنعت فولاد کشور در گروی تصمیماتی است که بتواند میان الزامات زیستمحیطی، نیاز به رشد اقتصادی و حفظ رقابتپذیری در بازار جهانی توازن برقرار کند.