تهاتر خانه با فولاد/ نگاهی به تقابل فولاد و مسکن
به گزارش نبض بازار- بازار مسکن و فولاد هر دو درگیر رکود هستند. پیشتر نیز بارها در نبض بازار به این موضوع اشاره کردهایم، اما عمق این مشکل بیشتر از چند هشدار و تفسیر شرایط است. در این وضعیت هم سازندگان مسکن و هم کارخانههای فولاد دچار رکود شدیدی شدهاند که محصول چالشهای اقتصاد کلان است. تورم شدید، فقدان نقدینگی و حضور دلالها باعث شده خریداران واقعی مسکن از بازار عبور کنند و در این بین تمامی دست اندرکاران این صنعت از جمله کارخانههای فولاد متضرر میشوند.
رکود مسکن در کارخانههای فولاد
در ساخت یک ساختمان، نزدیک ۸ تا ۲۰ درصد نسبت به نوع سازه، فولاد مصرف میشود. راه جایگزینی هم برای آن تاکنون پیدا نشده و ساختمانها عموماً از همین روش پیروی میکنند. ساخت مسکن در گامهای میانی خود با مسأله میلگرد، نبشی، تیرآهن و پروفیل و. مواجه میشود. مسألهای که در گذشته به آسانی قابل حل بود، اما الان نه برای فولادیها و نه برای مسکن سازان صرفه اقتصادی ندارد.
ساختمان ساز معتقد است که به علت رکود بازار توانایی نقدشوندگی خانهها را ندارد و فولادساز نیز مدعی است که هزینههای تولید اجازه خرید اقساطی و شرایطی را به مسکن سازان نمیدهد. چنین صحنهای باعث شده رکود بازار مسکن در کارخانههای فولادی نیز احساس شود. کار تا جایی پیش رفت که دو سال قبل، بخشی از تعطیلیهای کارخانه به واسطه رکود بازار و پر شدن انبارها بود و بخش دیگر به واسطه ناترازی! در روند پیش رو و با توجه به تشدید تحریمهای فولادی، مجدداً فولادسازها ناچار به کاهش تولید به واسطه رکود بازار خواهند شد.
فاصله از کارخانه، نزدیکی به واسطه
نکته قابل توجه در این بین، رفتار کارخانههای فولاد و محصولات آهنی با سازندگان مسکن است. برای یک سازنده که سرمایه خود را طی یک الی دو سال در پروژهای متوقف کرده، خرید نقد و در ابعاد وسیع، صرفه اقتصادی ندارد. سازندگان دنبال خرید شرایطی هستند تا سرمایه در گردش خود را در نقاط دیگری حفظ کنند. کارخانههای فولاد و بورس کالا اجازه برخی از این چانه زنیهای اقتصادی را نمیدهند. در نتیجه سازندگان مسکن نیز خرید خود را یک پله عقب آورده و با واسطهها دست به معامله میزنند. به این معنا که واسطه، محصول آهنی را در ابعاد وسیع از کارخانه یا بورس کالا خریداری میکند، سازندگان نیز با واسطه وارد معامله شرایطی میشوند. طبق شنیدهها در برخی از پروژههای انبوه، تهاتر خانه و فولاد رواج پیدا کرده است. به این صورت که واسطهگر فولاد یک واحد از پروژهای را در ازا مصالح مورد نیاز سازنده طلب میکند. تداوم این روند سهم مستقیم کارخانه از بازار را کاهش میدهد و بازار سیاه با قیمتهای غیرقابل کنترل را رواج خواهد داد. از سوی دیگر با ساز و کار بورس کالا نیز نمیتوان سازنده را با کارخانه آشتی داد و باید فکر جدیدی برای تبادلات مالی میان سازندگان مسکن و فولاد شود. لازم به ذکر است که چنین ساز و کاری بیشتر مربوط به پروژههای بزرگ مقایس است و در ساخت خانههای کوچک مقیاس چنین مسألهای کمتر اتفاق میافتد.
کارشناسان چه میگویند؟
محمد یزدانی، فعال حوزه مسکن، در رابطه با چالشهای خرید مصالح از جمله محصولات فولادی به «نبض بازار» گفت:
«در چند سال اخیر که رکود بازار جریان نقدینگی را دچار مشکل کرده، ما هم چارهای جز خرید شرایطی مصالح نداریم. اگر تمام نقدینگی خود را در یک نقطه متمرکز کنیم، پروژه در نقاط غیرقابل پیشبینی متوقف میشود. با وجود این وضعیت، کارخانههای فولاد هم ساز و کاری برای همراهی با ما ندارند و ما ناچار به خرید از واسطه شدهایم. البته تمام سازندهها اینطور نیستند و برخی نیز خرید خود را به صورت نقد از خود کارخانه یا بورس کالا انجام میدهند، اما بخشی از سازندهها که تعدادشان اصلاً کم نیست، برای خرید فولاد دچار مشکل هستند. واسطه به آسانی سر پروژه میآید، برآورد میکند، مصالح را خالی میکند و ممکن است یک واحد از مجموعه یا یک خودرو را طلب کند. ما هم چارهای جز همراهی نداریم.»