وضعیت ناوگان نفتکش‌های ایران+اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار-شرکت ملی نفتکش ایران (NITC) به‌عنوان بازوی رسمی حمل‌ونقل دریایی نفت کشور، مدیریت ۵۲ فروند شناور را بر عهده دارد. ظرفیت کل حمل این ناوگان حدود ۱۲٫۶۷ میلیون تن برآورد شده است. از این تعداد، ۴۸ فروند، معادل حدود ۹۲ درصد، نفتکش هستند و بخش اصلی لجستیک رسمی صادرات نفت ایران را تشکیل می‌دهند.
در میان این شناورها، نفتکش‌های غول‌پیکر (VLCC) جایگاه ویژه‌ای دارند؛ هر یک از این نفتکش‌ها قابلیت حمل حدود ۲ میلیون بشکه نفت را در یک سفر دارند.
۲. نقش استراتژیک ناوگان سایه
در کنار ناوگان رسمی، ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» نقش مهمی در جابه‌جایی و صادرات نفت ایران ایفا می‌کند. بر اساس برآوردهای ارائه‌شده، حدود ۱۷۰ فروند شناور در این گروه قرار دارند که ظرفیت مجموع آن‌ها به حدود ۳۴٫۲ میلیون تن می‌رسد؛ رقمی نزدیک به سه برابر ظرفیت ناوگان رسمی.
در این میان، ۸۶ فروند نفتکش غول‌پیکر (VLCC) حضور دارند که ظرفیت اسمی حمل آن‌ها در بارگیری کامل، در مجموع حدود ۱۷۲ میلیون بشکه نفت است. این ارقام نشان‌دهنده اهمیت ناوگان سایه در تداوم حمل‌ونقل نفت ایران در شرایط محدودیت‌های بین‌المللی است.
۳. سن ناوگان و ارزش اقتصادی
بر اساس داده‌های منتسب به آنکتاد (UNCTAD)، میانگین سن شناورهای ثبت‌شده با پرچم ایران در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۹٫۷ سال برآورد شده است. این رقم بیانگر بالا بودن میانگین عمر ناوگان و اهمیت نوسازی و به‌روزرسانی شناورهاست.
با احتساب ظرفیت اعلام‌شده برای ناوگان رسمی و ناوگان سایه، مجموع ظرفیت اسمی این دو گروه به حدود ۴۶٫۸۷ میلیون تن می‌رسد؛ ظرفیتی که از توان قابل توجه ایران در جابه‌جایی دریایی نفت حکایت دارد.
ترکیب ناوگان نفتکش‌های ایران نشان می‌دهد که حمل‌ونقل دریایی نفت کشور تنها به ناوگان رسمی محدود نیست. در کنار شرکت ملی نفتکش ایران، ناوگان سایه نیز سهم قابل توجهی در این حوزه دارد. در این ساختار، ناوگان رسمی مسئولیت بخش سازمان‌یافته حمل‌ونقل را بر عهده دارد و ناوگان سایه به‌عنوان بخشی از شبکه غیررسمی، در شرایط محدودیت‌های بین‌المللی نقش مؤثری ایفا می‌کند.