خداحافظی با سمند/ خودروی ملی به خاطرهها سپرده میشود
به گزارش نبض بازار- محصولات ایران خودرو و سایپا در چند سال اخیر همواره بر یک ریل حرکت کرده است. ریلی تکراری و با کیفیت پایین که رضایت مشتریان را جلب نکرده است. حالا که ایران خودرو درگیر خصوصیسازی شده، مدیران جدید برای اثبات خود به سراغ محصولات کارخانه رفتهاند. احتمال تغییر محصولات و یا حذف همیشگی بخشی از آنها از خط تولید وجود دارد. مسأله اینجاست که جایگزین چیست؟ آیا کروز به سمت مونتاژ کاری محض در همکاری با چینیها پیش خواهد رفت؟ آیا ایران خودرو به رقیب مدیران خودرو و کرمان موتور تبدیل میشود؟
جایگزینی که در قامت سمند نیست
طبق شنیدهها ایران خودرو قصد دارد خانواده سمند را به طور کلی کنار بگذارد. جایگزینی سمند با خودروهای چینی تصمیم جدیدی است که کروز برای تغییر در ایران خودرو اتخاذ کرده است. مشخص نیست نمونه چینی جایگزین چه ماشینی خواهد شد، اما مشخص است که مانند سمند نمیتواند همه گیر شود. سمند خودرویی مردمی، قابل دسترس، قدرتمند و با قیمت مناسب بود که بخشهای زیادی از جامعه از آن استفاده کرد. زمانیکه سمند تبدیل به تاکسی بین شهری شد، نشان داد که از قدرت و کیفیت کافی برای حضور در جاده برخوردار است، در غیر این صورت خودرو مورد استفاده رانندگان نمیشد. از سوی دیگر قیمت سمند نیز همواره قیمتی متوسط برای دسترسی عمومی بوده است. با وجود حس طمعی که از کروز نشان داده شد، مشخص است که نمونه چینی جایگزین، قیمت متوسط و عمومی نخواهد داشت.
چرا سمند وارد بازار شده بود؟
پس از دو دهه حضور در جادههای کشور، خبر حذف سمند از خط تولید ایرانخودرو، یکی از مهمترین تحولات اخیر صنعت خودروی ایران به شمار میآید. سمند که در سال ۱۳۸۰ بهعنوان «اولین خودروی ملی» معرفی شد، نماینده بومی سازی خودرو در کشور بود. سمند توانست جایگاه ویژهای در ذهن مردم و بازار داخلی و حتی ادارات دولتی بهدست آورد. با این حال، تحولات تکنولوژیک و الزامات جدید ایمنی و زیستمحیطی، سرانجام پرونده تولید این خودرو را بست.
سمند با هدف جایگزینی پیکان و ارتقای توان داخلی طراحی شد. در زمان معرفی، این خودرو نماد «استقلال صنعتی» و محصولی بود که قرار بود ایران را در مسیر خودکفایی قرار دهد. در دو دهه گذشته، بیش از یک میلیون دستگاه سمند در مدلهای مختلف تولید شد و به کشورهای همسایه مانند سوریه، آذربایجان و ونزوئلا نیز صادر گردید.
اما با گذشت زمان، طراحی قدیمی، مصرف سوخت نسبتاً بالا، و استانداردهای ایمنی محدود باعث شد سمند نتواند خود را با نیازهای روز بازار هماهنگ کند. از سوی دیگر، رقبای داخلی و خارجی با طراحیهای مدرنتر و امکانات بیشتر، عرصه رقابت را برای سمند تنگ کردند. خودرویی که وارد صنف رانندگان و حتی اداره پلیس شده بود، حالا باید جای خود را به نمونههای مونتاژی چینی بدهد.
نقش اقتصادی سمند
با وجود زمزمههای کنار گذاشتن سمند، هنوز این خودرو به طور کامل از بازار کنار گذاشته نشده و مخاطبین خود را دارد. مانند پیکان که بیست سال پیش متوقف شد، اما هنوز خرید و فروش میشود و حتی عدهای آرزوی بازآفرینی آن را دارند. قیمت سمند نیز با این حال تغییری نداشته و به نظر نمیرسد حتی با توقف تولید هم ارزان شود. مانند اتفاقی که برای پژو پارس افتاد این خودرو هنوز به عنوان یک خودرو پرطرفدار بازار معامله میشود.