رقابت پلتفرم‌های مالی برای تسهیل تأمین اعتبار در زنجیره تولید + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار - پلتفرم آویرا، محصول بانک گردشگری از مجموعه گروه مالی گردشگری، با هدف تسهیل جریان اعتبار در زنجیره تأمین و ایجاد ارتباط مؤثر میان خریداران، تأمین‌کنندگان و منابع مالی رونمایی شده است. این پلتفرم قرار است با فراهم‌کردن بستر تعامل میان حلقه‌های مختلف زنجیره اقتصادی، زمینه استفاده بنگاه‌ها از ابزار‌های متنوع تأمین مالی را فراهم کند.
آویرا در مراسمی با حضور مدیرعامل بانک گردشگری و مدیران ارشد گروه مالی گردشگری معرفی شد. بر اساس برنامه اعلام‌شده در زمان رونمایی، فاز نخست فعالیت این پلتفرم با ابزار «برات الکترونیکی» آغاز شده و توسعه سایر ابزار‌های تأمین مالی در مراحل بعدی دنبال خواهد شد.
در نقشه راه آویرا، فاکتورینگ و خرید و تنزیل مطالبات نیز به‌عنوان ابزار‌های قابل توسعه مطرح شده‌اند؛ ابزار‌هایی که می‌توانند در ادامه، دامنه خدمات این پلتفرم را فراتر از برات الکترونیکی گسترش دهند. با این حال، تا زمان اعلام رسمی آغاز ارائه این خدمات، باید آنها را بخشی از برنامه توسعه آویرا دانست، نه خدمات فعال و عملیاتی آن.
مدیرعامل بانک گردشگری نیز آویرا را بخشی از رویکرد جدید این بانک در حوزه بانکداری شرکتی معرفی کرده است؛ رویکردی که هدف آن حرکت از ارائه تسهیلات منفرد به سمت ایفای نقش در زیرساخت مالی و اعتباری مشتریان بزرگ و زنجیره‌های اقتصادی است.
رشد ابزار‌های تأمین مالی در بانک گردشگری
در کنار راه‌اندازی آویرا، آمار‌های اعلام‌شده از سوی مدیرعامل بانک گردشگری از افزایش استفاده از برخی ابزار‌های تأمین مالی در سطح این بانک حکایت دارد. بر اساس این اظهارات، حجم صدور اوراق گام در شش‌ماهه نخست سال جاری به بیش از ۲.۵ برابر کل عملکرد سال گذشته رسیده و میزان ضمانت‌نامه‌های صادرشده نیز بیش از دو برابر شده است.
این آمار‌ها بیانگر توسعه فعالیت بانک گردشگری در حوزه ابزار‌های مالی و اعتباری است؛ با این حال، ارقام یادشده مربوط به عملکرد کلی بانک هستند و نمی‌توان آنها را به‌طور مستقیم به پلتفرم آویرا نسبت داد.
متافایننس؛ تمرکز بر معاملات تضمینی صنعت و معدن
متافایننس در حوزه ساماندهی زنجیره تأمین صنعت و معدن فعالیت می‌کند و بستری برای ارتباط خریداران و فروشندگان و انجام معاملات با استفاده از ابزار‌های مالی فراهم آورده است. این سامانه با همکاری بانک ملت توسعه یافته و به‌عنوان یکی از راهکار‌های دیجیتال در حوزه معاملات تضمینی شناخته می‌شود.
بر اساس قابلیت‌های معرفی‌شده برای متافایننس، کاربران می‌توانند درخواست خرید ثبت کنند، پیشنهاد‌های قیمتی دریافت کنند و فرایند قرارداد و تسویه معاملات را در بستر سامانه دنبال کنند. پرداخت تضمینی در معاملات نقدی، امکان استفاده خریداران از تسهیلات مرابحه، اعتبارسنجی کاربران و تعریف سطوح دسترسی نیز از دیگر قابلیت‌های اعلام‌شده این سامانه است.
در ساختار توسعه متافایننس، بهسازان ملت، بازوی فناوری اطلاعات بانک ملت، و مجموعه جهاد نصر نیز نقش داشته‌اند. تمرکز اولیه این سامانه بر زنجیره صنعت و معدن، آن را از نظر دامنه بازار هدف در موقعیتی متفاوت با رویکرد عمومی‌تر آویرا قرار می‌دهد.
در سطح کلان نیز بانک ملت از توسعه فعالیت خود در ابزار‌های تأمین مالی زنجیره تأمین خبر داده است. طبق آمار اعلام‌شده از سوی این بانک، مجموع تأمین مالی از طریق ابزار‌هایی همچون برات الکترونیکی، اوراق گام، فکتورینگ و لندتک به ۶۳۲ هزار و ۸۰۳ میلیارد ریال رسیده است. این رقم مربوط به عملکرد کلی بانک ملت در ابزار‌های مختلف تأمین مالی است و آمار اختصاصی متافایننس محسوب نمی‌شود.
دو رویکرد متفاوت در توسعه خدمات مالی
مقایسه آویرا و متافایننس نشان می‌دهد هر دو پلتفرم در مسیر دیجیتالی‌سازی فرایند‌های تأمین مالی و تسهیل تعامل میان فعالان اقتصادی حرکت می‌کنند، اما از نظر مرحله توسعه و تمرکز خدمات تفاوت‌هایی دارند.
آویرا، به‌عنوان پلتفرم تازه‌راه‌اندازی‌شده بانک گردشگری، در فاز نخست با برات الکترونیکی فعالیت می‌کند و توسعه خدماتی مانند فاکتورینگ و تنزیل مطالبات را در برنامه دارد. تمرکز آن نیز محدود به یک صنعت مشخص اعلام نشده و هدف‌گذاری آن، پوشش زنجیره‌های مختلف اقتصادی است.
در مقابل، متافایننس با سابقه فعالیت طولانی‌تر، بر زنجیره صنعت و معدن متمرکز است و قابلیت‌هایی مانند معاملات تضمینی، پرداخت تضمینی و تسهیلات مرابحه را در سبد خدمات معرفی‌شده خود دارد.
از این منظر، متافایننس در حال حاضر از سابقه عملیاتی بیشتر و مجموعه قابلیت‌های معرفی‌شده متنوع‌تری برخوردار است؛ در حالی که مزیت قابل طرح آویرا، آغاز فعالیت با حمایت بانک گردشگری، رویکرد عمومی‌تر به زنجیره‌های اقتصادی و نقشه راه توسعه ابزار‌های متنوع تأمین مالی است.
در عین حال، نبود آمار منتشرشده درباره حجم تأمین مالی، تعداد کاربران و میزان معاملات انجام‌شده در آویرا و متافایننس، امکان مقایسه کمی عملکرد دو پلتفرم را محدود می‌کند. بنابراین، ارزیابی دقیق‌تر جایگاه رقابتی آنها به انتشار داده‌های عملیاتی و مشخص‌شدن دامنه واقعی خدمات فعال هر سامانه نیاز دارد.
ارزش پرتفوی بورسی گروه سرمایه‌گذاری میراث فرهنگی و گردشگری ایران در گزارش شهریورماه ۱۴۰۵ با افزایش ۱۶۵۸ میلیارد تومانی به ۱۵ هزار و ۳۹۵ میلیارد تومان رسیده و این شرکت ۱۵۷ میلیارد تومان سود از معاملات سهام شناسایی کرده است؛ با این حال، ثبت ۵۲ میلیارد تومان زیان خالص در سه‌ماهه نخست سال نشان می‌دهد رشد ارزش دارایی‌ها لزوماً به معنای بهبود هم‌زمان سودآوری نیست.