سایه شوم رکود بر بازار فولاد ایران / فولاد ایران گران تمام میشود
به گزارش نبض بازار – بازار فولاد ایران در حالی که مشغول عبور از چالشهای داخلی بسیاری است، تحت تأثیر رکود فزاینده در بازار جهانی نیز قرار گرفته است. روند کاهشی قیمتها در سطح بینالمللی، از شرق آسیا تا اروپا، زنگ خطر را برای تولیدکنندگان ایرانی به صدا درآورده است. چینیها نیز در این صحنه آشفته دچار کاهش تولید شدهاند. رشد رقابت میان اروپا و آسیا نیز باعث شده اروپاییها ضوابط جدیدی برای مراوده با فولاد آسیا داشته باشند که شرایط را برای دو طرف سختتر میکند.
رکود ضد صادرات
رکود جهانی فولاد که به دلایل متعددی از جمله کاهش ساختوساز در چین و اروپا، مازاد عرضه، و افت تقاضا شکل گرفته، موجب شده قیمتها در بازارهای عمده به سمت نزول حرکت کنند. ورق گرم نورد شده نیز به ازای هر تن به ۸۸۰ دلار رسیده است. شاخص قیمت کلی فولاد در چین به حدود ۳٬۰۲۲ یوان/تن رسیده است؛ قیمت فولاد در چین طی یک ماه گذشته حدود ۲٫۳۶٪ کاهش داشته است. در چین، قیمت ورق گرم نورد شده حوالی ۳٬۳۰۰ یوان به ازای تن (۵۰۰ دلار) ثبت شده است.
ایران بهعنوان یکی از صادرکنندگان منطقهای فولاد، ناگزیر با تأثیرات این روند مواجه است. از سوی دیگر، کاهش فعالیت پروژههای عمرانی در داخل کشور نیز به گسترش رکود در زنجیره فولاد منجر شده است. هرچند با شدتگیری تحریمها، عوامل مؤثر بر رکود جهانی، تأثیر عمیقی بر بازار ایران ندارد، اما به طور کلی مشتریهای صادراتی ایران تحت تأثیر این فضا قرار گرفتهاند. مشخصاً از ۱۰ میلیون تن فولاد صادراتی ایران، ۲ میلیون تن در خطر ریزش مشتری قرار دارد.
چانهزنی بدون بهرهوری صنعتی
افت قیمت جهانی و تداوم رکود، قدرت رقابت محصولات ایرانی را کاهش داده و بازارهای هدف نیز انگیزه کافی برای تعامل صنعتی را از دست دادهاند. به طور کلی فولاد ایران در نهایت فولاد ارزانی تمام نمیشود و همین موضوع، عنصر چانهزنی را از بازاریابان فولاد ایران سلب میکند. هر تن شمش فولادی ایران حدود ۳۵۰ الی ۴۰۰ دلار هزینه لازم دارد. در حالی که شمش صادراتی ۴۵۰ الی ۵۰۰ دلار است. ارزبری تولید هر تُن فولاد در کشور نیز ۷۵ تا ۸۰ دلار محاسبه میشود. اگرچه خوشبختانه این رقم نسبت به چند سال گذشته، ۴۰ دلار کاهش یافته و از ۱۲۰ دلار به ۸۰ دلار رسیده است.
در سالهای اخیر با وجود یارانههای مختلف به صنعت فولاد از جمله یارانه انرژی، این صنعت انگیزهای برای کاهش قیمت تولید نداشته و به مرور زمان با کاهش بهرهوری و هدررفت منابع مواجه شده است. حالا که فولاد جهانی ارزان شده، فولاد ایران تازه به فکر کاهش هزینههای تولید و رشد بهرهوری افتاده است.
این نکته نیز قابل توجه است که کاهش تقاضای داخلی و خارجی، حاشیه سود کارخانهها را تنگتر کرده و ظرفیتهای خالی در صنعت فولاد افزایش یافتهاند. کاهش سرمایه در گردش ارزی فولادیها، توسعه این صنعت و رفتن به سوی بهینهسازی تولید را سختتر میکند. بهینهسازی و رشد بهرهوری نیازمند سرمایه اولیهای است که فولادیها در حال حاضر آن را ندارند.
چه باید کرد؟
فعالان صنعت فولاد باید به سمت محصولات با ارزشافزوده بالاتر حرکت کنند و تلاش کنند رقابتپذیری خود را در بازارهای منطقهای ارتقاء دهند. توجه به بازارهای صادراتی جدید، تنوع در محصولات و تقویت زنجیره تأمین داخلی میتواند بخشی از راه مقابله با شوکهای جهانی باشد. هرچند تحریمها باز هم دست و پای فولاد ایران را میبندد، اما یافتن مسیرهای جدید میتواند محل تنفسی برای صنعت فولاد در جهت تغییر گام به گام و آرام فرآیند تولید در جهت کاهش هزینههای تولید باشد. فولاد ایران در شرایط تحریمی و با وجود ایرادات استاندارد در کشورهای مختلف، نیازمند چانهزنی بر سر قیمت است. قیمت تمامشده فولاد نیز با تداوم شرایط فعلی، کاهشی نخواهد شد.