بیشترین نفت دریای خزر را کدام کشور برمیدارد؟+اینفوگرافی
در حالی که سرمایهگذاریهای سنگین در سکوهای فراساحلی، مجموع تولید روزانه نفت در حوضه دریای خزر را از مرز یک میلیون بشکه عبور داده است، آمارهای رسمی حکایت از شکافی عمیق میان همسایگان دارد؛ جایی که جمهوری آذربایجان با برداشت ۶۵۰ هزار بشکهای، پادشاه بیرقیب این میدان است و سهم ایران از تولید تجاری این شریان حیاتی انرژی، همچنان روی عدد «صفر» قفل شده است.
به گزارش نبض بازار-بر اساس تازهترین گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA 2025)، موازنه قدرت در خزر به نفع باکو سنگینی میکند. جمهوری آذربایجان با فاصله بسیار زیاد نسبت به رقبا، روزانه ۶۵۰ هزار بشکه نفت از مخازن این دریا استخراج میکند. این رقم به تنهایی بیش از نیمی از کل تولید منطقه را شامل میشود و آذربایجان را در رتبه نخست پیشتازان استخراج قرار داده است.
تعقیبکنندگان در سایه؛ از قزاقستان تا روسیه
در رتبههای بعدی، قزاقستان با تولید روزانه ۲۷۷ هزار بشکه جایگاه دوم منطقه را به خود اختصاص داده است. روسیه با استخراج ۱۵۰ هزار بشکه در روز در ردیف سوم قرار دارد و ترکمنستان با ۱۲۲ هزار بشکه، رتبه چهارم تولیدکنندگان را در اختیار گرفته است. مقایسه این ارقام نشان میدهد که آذربایجان به تنهایی بیش از مجموع سه کشور قزاقستان، روسیه و ترکمنستان (۵۴۹ هزار بشکه) از مخازن خزر نفت برداشت میکند.
ایران؛ بازیگری که در زمین بازی نیست
تکاندهندهترین بخش این گزارش، وضعیت تجاری ایران در حوضه خزر است. در حالی که رقبای شمالی و شرقی با سرعت در حال توسعه میادین مشترک و اختصاصی خود هستند، ایران در حال حاضر فاقد هرگونه تولید و بهرهبرداری تجاری از میادین نفت خام دریای خزر است. این «غیبت بزرگ» در بازار انرژی خزر، در حالی رخ میدهد که پایش مخازن بینالمللی بر ضرورت توسعه میادین مشترک تأکید دارد، اما عملاً سهم ایران از این سفره گسترده، در حد صفر باقی مانده است.
سرمایهگذاریهای میلیاردی؛ کلید عبور از مرز یک میلیون بشکه
گزارش «نبض بازار» تأکید میکند که تمرکز تولید در آذربایجان و قزاقستان اتفاقی نیست؛ بلکه نتیجه مستقیم سرمایهگذاری در سکوهای پیچیده فراساحلی است. این توسعه زیرساختی باعث شده مجموع تولید روزانه خزر به بیش از یک میلیون بشکه برسد. سهم عمده آذربایجان و قزاقستان در این بازار، نتیجه پیشدستی در جذب تکنولوژی و سرمایه است؛ مزیتی که جایگاه آنها را در امنیت انرژی جهانی تثبیت کرده است.
آمارها صراحتاً نشان میدهند که دریای خزر برای همسایگان شمالی یک معدن طلا و برای ایران یک فرصت از دست رفته است. در حالی که آذربایجان با ۶۵۰ هزار بشکه در روز، اقتصاد خود را به نفت خزر گره زده، ایران همچنان در انتظار آغاز بهرهبرداری تجاری از ذخایری است که دیگران با سرعت در حال برداشت از آن هستند.