از کاشمر تا آفتاب شرق؛ رقابت دو مجموعه برای توسعه انرژی خورشیدی + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار - گروه مالی گردشگری با حمایت مالی بانک گردشگری و اجرای گروه توسعه انرژی نفت و گاز لاوان، توسعه پروژه‌های نیروگاهی خورشیدی را در دستور کار قرار داده است. در تازه‌ترین مرحله این برنامه، نیروگاه خورشیدی ۳ مگاواتی کاشمر در شهریور ۱۴۰۵ به بهره‌برداری رسید و هم‌زمان عملیات اجرایی یک نیروگاه ۴ مگاواتی دیگر در این منطقه آغاز شد.
در آیین بهره‌برداری از نیروگاه کاشمر، مدیرعامل بانک گردشگری از برنامه سرمایه‌گذاری مستقیم برای احداث ۳ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی خبر داد و اعلام کرد عملیات اجرایی حدود ۱۸۰۰ مگاوات از این ظرفیت آغاز شده است. بر اساس پیش‌بینی اعلام‌شده، حدود ۳۰۰ مگاوات از این برنامه تا پایان سال ۱۴۰۵ وارد مدار خواهد شد و بخش باقی‌مانده نیز در سال ۱۴۰۶ به بهره‌برداری می‌رسد.
این هدف‌گذاری، علاوه بر سرمایه‌گذاری مستقیم، با نقش‌آفرینی بانک گردشگری در تأمین مالی پروژه‌های بخش خصوصی همراه شده است. طبق اعلام مدیرعامل بانک، تأمین مالی احداث ۷ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر توسط بخش خصوصی نیز در دستور کار این بانک قرار دارد؛ ظرفیتی که باید از برنامه سرمایه‌گذاری مستقیم گروه تفکیک شود.
از پروژه‌های منطقه‌ای تا برنامه توسعه گسترده
نیروگاه ۳ مگاواتی کاشمر، نخستین ظرفیت بهره‌برداری‌شده‌ای است که در چارچوب اطلاعات ارائه‌شده برای برنامه خورشیدی گروه مالی گردشگری تأیید شده است. در کنار آن، آغاز ساخت نیروگاه ۴ مگاواتی دیگر در کاشمر، گام بعدی توسعه این پروژه‌ها در منطقه به شمار می‌رود.
در این میان، ارقام مربوط به ظرفیت‌های منطقه ترشیز نیز نشان‌دهنده ظرفیت بالقوه منطقه برای توسعه انرژی خورشیدی است. فرماندار کاشمر ظرفیت قابل استفاده این منطقه را حدود ۷۰۰ مگاوات اعلام کرده و مجموع ظرفیت واردشده به مدار در کاشمر، خلیل‌آباد و بردسکن را حدود ۲۰۰ مگاوات دانسته است. این رقم به کل منطقه مربوط می‌شود و نباید به‌عنوان ظرفیت نیروگاه‌های متعلق به گروه مالی گردشگری محاسبه شود.
بنابراین، در ارزیابی برنامه گروه باید میان ظرفیت هدف‌گذاری‌شده ۳ هزار مگاواتی، حدود ۱۸۰۰ مگاوات اعلام‌شده در مرحله اجرای پروژه‌ها و ظرفیت بالفعل ۳ مگاواتی تفکیک قائل شد. همچنین آغاز عملیات اجرایی به‌تنهایی به معنای تکمیل ساخت یا ورود ظرفیت به مدار نیست.
آفتاب شرق فولاد مبارکه؛ پروژه‌ای متمرکز با ظرفیت هدف ۶۰۰ مگاوات
در سوی دیگر این مقایسه، گروه فولاد مبارکه پروژه نیروگاه خورشیدی «آفتاب شرق» را با سرمایه‌گذاری اعلام‌شده ۳۰۵ میلیون یورویی توسعه داده است. این پروژه با هدف تأمین بخشی از برق مورد نیاز مجموعه فولاد مبارکه و پشتیبانی از برنامه حرکت به سمت فولاد سبز طراحی شده است.
فاز نخست آفتاب شرق با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات در تیرماه ۱۴۰۴ افتتاح شد. طرح نهایی این نیروگاه در زمینی به وسعت حدود هزار و ۲۰۰ هکتار و در پنج زون ۱۲۰ مگاواتی، با ظرفیت مجموع ۶۰۰ مگاوات تعریف شده است.
بر اساس برنامه اعلام‌شده در زمان اجرای پروژه، قرار بود ظرفیت کامل نیروگاه تا پایان سال ۱۴۰۵ محقق شود. با این حال، اطلاعات ارائه‌شده درباره این هدف، وضعیت تحقق فاز‌های بعدی و ظرفیت فعلی نیروگاه را تأیید نمی‌کند؛ ازاین‌رو، در مقایسه حاضر تنها ظرفیت ۱۲۰ مگاواتی فاز نخست به‌عنوان ظرفیت بهره‌برداری‌شده قابل استناد است.
آفتاب شرق علاوه بر تأمین برق مورد نیاز صنعت فولاد، در دوره ساخت زمینه اشتغال بیش از سه هزار نفر را فراهم کرده و برای مرحله بهره‌برداری نیز حدود ۷۰ فرصت شغلی پیش‌بینی شده است. توسعه این نیروگاه در امتداد برنامه فولاد مبارکه برای کاهش وابستگی به برق شبکه و حرکت به سمت تولید پایدارتر قرار دارد.
مقایسه ظرفیت؛ هدف‌گذاری بزرگ‌تر در برابر ظرفیت عملیاتی بیشتر
مقایسه دو برنامه نشان می‌دهد گروه مالی گردشگری از نظر ظرفیت هدف‌گذاری‌شده، برنامه‌ای به‌مراتب بزرگ‌تر از نیروگاه آفتاب شرق فولاد مبارکه تعریف کرده است. هدف ۳ هزار مگاواتی گروه، پنج برابر ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاواتی آفتاب شرق است؛ با این حال، در بخش ظرفیت بهره‌برداری‌شده، آفتاب شرق با ۱۲۰ مگاوات در برابر ۳ مگاوات کاشمر، در موقعیت جلوتر قرار دارد.
تفاوت دیگر به ساختار توسعه پروژه‌ها بازمی‌گردد. آفتاب شرق به‌عنوان یک نیروگاه متمرکز و بزرگ در حال توسعه است، در حالی که برنامه گروه مالی گردشگری بر مجموعه‌ای از پروژه‌های خورشیدی و توسعه ظرفیت در مناطق مختلف استوار است.
در نتیجه، مزیت قابل‌طرح برنامه گروه مالی گردشگری در این مقطع، مقیاس هدف‌گذاری و همراه‌کردن سرمایه‌گذاری مستقیم با تأمین مالی پروژه‌های بخش خصوصی است. در مقابل، فولاد مبارکه با بهره‌برداری از فاز نخست آفتاب شرق، ظرفیت عملیاتی بیشتری را در اختیار دارد. سنجش میزان تحقق برنامه ۳ هزار مگاواتی گروه نیز در ادامه به انتشار جزئیات پروژه‌ها و آمار ظرفیت‌های تکمیل‌شده و واردشده به مدار وابسته خواهد بود.