پیش بینی قیمت دلار امروز ۲۴ شهریور ۱۴۰۴ / کف قیمت دلار چقدر است؟
به گزارش نبض بازار ، بازار ارز در ایران این روزها به صحنهای تبدیل شده که هر تصمیم سیاسی و هر تحول منطقهای به سرعت در آن بازتاب پیدا میکند. از برجام و مکانیزم ماشه گرفته تا نشستهای دیپلماتیک و حتی سایه تهدیدهای نظامی، همه بهعنوان محرکهایی عمل میکنند که میتوانند قیمت دلار را در عرض چند روز جابهجا کنند. در چنین فضایی، اقتصاد کمتر از سیاست نقشآفرین است و نوسانات ارزی بیش از هر چیز به سرنوشت مذاکرات و تصمیمات قدرتهای جهانی گره خورده است.
دلار در معاملات روز گذشته پس از آغاز در سطح ۹۸ هزار و ۳۵۰ تومان و نوسان محدود در همان کانال، سرانجام حوالی ۹۸ هزار و ۴۵۰ تومان تثبیت شد. این حرکت جزئی، اما قابلتوجه، در حالی رخ داد که روز شنبه ۲۲ شهریور نرخ ارز تا کف ۹۷ هزار و ۸۰۰ تومان عقبنشینی کرده بود؛ موضوعی که به باور تحلیلگران بیش از آنکه ناشی از تغییرات واقعی در عرضه و تقاضای بازار باشد، بهعنوان واکنش معاملهگران به افت قیمت و فرصتی برای ورود به بازار تعبیر میشود.
اثر مکانیزم ماشه و تحولات سیاسی بر بازار ارز
آلبرت بغزیان، اقتصاددان و استاد دانشگاه تهران در گفتوگو با «نبض بازار» تأکید کرد که نوسانات نرخ ارز در ایران ارتباط مستقیم با تحولات سیاسی و دیپلماتیک دارد و نمیتوان صرفاً با تکیه بر عوامل اقتصادی آینده این بازار را پیشبینی کرد. به گفته او، تجربه سالهای اخیر نشان داده است که هر تصمیم سیاسی، بهویژه در ارتباط با برجام و مکانیزم ماشه، به سرعت خود را در قیمت ارز نشان میدهد.
بغزیان با اشاره به تأثیر مکانیزم ماشه بر بازار ارز توضیح داد: «این موضوع یک بحث کاملاً سیاسی است و اقتصاددانان نمیتوانند درباره زمان فعال شدن یا تعلیق آن اظهارنظر قطعی کنند. اما روشن است که هرچه ایران نسبت به خواستههای اروپا بیتفاوتتر باشد، احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه بیشتر میشود و همین مسئله نرخ ارز را به سمت افزایش میبرد.» او یادآور شد که در دورهای نرخ دلار از ۹۰ هزار تومان به ۱۰۵ هزار تومان رسید و پس از آن در محدوده ۹۷ تا ۹۸ هزار تومان در نوسان بود، در حالی که عامل اصلی این تغییرات، فضای سیاسی و چشمانداز مذاکرات بود.
نقش مذاکرات و آژانس بینالمللی انرژی اتمی
به گفته این استاد دانشگاه، روند نزولی نرخ ارز تنها زمانی محتمل است که مذاکرات به شکل جدی ادامه پیدا کند و آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارشهای مثبتی منتشر کند. در چنین شرایطی میتوان انتظار داشت که مکانیزم ماشه به حالت تعلیق درآید و با ایجاد اعتمادسازی، نرخ ارز کاهش پیدا کند. او تأکید کرد که در مقابل، هرگونه مانعتراشی در مسیر مذاکرات یا عدم پذیرش توافقها توسط نهادهای داخلی میتواند نرخ ارز را به سرعت به مرز ۱۱۰ هزار تومان برساند.
بغزیان در ادامه به موضوع دیگری اشاره کرد که میتواند بازار ارز را دستخوش نوسان کند. او گفت: «بحث حمله اسرائیل و احتمال کشیده شدن منطقه به یک جنگ دوم نیز مطرح است. از منظر اقتصادی، این مسئله همواره به عنوان عاملی برای افزایش نرخ ارز در نظر گرفته میشود، چراکه چنین تنشهایی بر درآمدهای ارزی کشور تأثیر منفی میگذارد.»
کف و سقف نرخ ارز از نگاه اقتصاددان
این اقتصاددان با رد هرگونه پیشبینی عددی قطعی درباره آینده نرخ ارز اظهار داشت: «هر فردی که برای نرخ ارز یک عدد مشخص اعلام کند یا بازارساز است یا میخواهد خود را مطرح کند. نرخ ارز هیچ سقف مشخصی ندارد و میتواند بالاتر برود. اما کف آن کمتر از ۹۰ هزار تومان نیست. نرخ توافقی حدود ۷۰ هزار تومان است و اگر ارز پایینتر از این سطح بیاید، دولت زیان میبیند. به همین دلیل کاهش نرخ به ۸۰ هزار تومان نیز چندان قابل تصور نیست.»
او اضافه کرد که صادرکنندگان و حتی دولت تمایل ندارند نرخ ارز به سطوح پایینتر برسد، زیرا در این صورت اختلاف میان نرخ دولتی و آزاد رانت بزرگی ایجاد خواهد کرد. به همین دلیل به باور او، نرخ ارز در بهترین حالت در محدوده بالای ۹۰ هزار تومان باقی میماند، اما امکان جهش آن در صورت فشارهای سیاسی همواره وجود دارد.
بغزیان هشدار داد که نوسانات بازار ارز، فارغ از اینکه در چه سطحی قرار گیرد، تنها یک پیامد مستقیم برای مردم دارد و آن افزایش قیمتهاست. او تصریح کرد: «در اقتصاد ایران هیچ کالایی پس از افزایش قیمت دوباره ارزان نمیشود. به همین دلیل رشد نرخ ارز همواره با بالا رفتن هزینههای زندگی همراه خواهد بود، حتی اگر بعداً نرخ ارز اندکی کاهش یابد.»
نقش محدود بانک مرکزی در کنترل بازار
این استاد دانشگاه تهران درباره توانایی بانک مرکزی در مدیریت بازار ارز نیز گفت: «بانک مرکزی در شرایط کنونی قادر نیست به طور کامل مانع افزایش نرخ ارز شود. شاید بتواند برای چند هفته یا چند ماه از جهش شدید جلوگیری کند، اما ابزار کافی برای کنترل بلندمدت ندارد. نهایتاً سیاستهای سیاسی است که تکلیف نرخ ارز را مشخص میکند.»
او در عین حال یادآور شد که بانک مرکزی خود در بازار آزاد فعال است و با فروش ارز در این بازار نقشآفرینی میکند. بغزیان اظهار داشت: «بازار آزاد در ایران بازاری کاملاً رها شده نیست. بانک مرکزی در آن حضور دارد و این حضور تا حدی میتواند سرعت تغییرات را کاهش دهد، اما قدرت جلوگیری از نوسانات اساسی را ندارد.»
بغزیان در پایان گفت که مسیر آینده نرخ ارز به شدت وابسته به تحولات سیاسی و سرنوشت مذاکرات است. اگر مکانیزم ماشه فعال شود یا توافقهای احتمالی به بنبست بخورد، نرخ ارز میتواند به سرعت از مرزهای فعلی عبور کند. در مقابل، تنها در صورت اعتمادسازی و تداوم گفتوگوهاست که میتوان به ثبات نسبی امیدوار بود.