بازار بورس به کدام سمت حرکت خواهد کرد؟ +گفتوگو
به گزارش نبض بازار-بازار سرمایه در ماههای اخیر با مجموعهای از متغیرهای متناقض روبهرو بوده است؛ از یک سو ریسکهای سیاسی، نرخ بهره و نااطمینانیهای اقتصادی میتواند مانعی برای ورود سرمایه باشد و از سوی دیگر، کاهش ارزش دلاری بازار نسبت به سالهای گذشته، افزایش نرخ ارز و رشد اسمی درآمد شرکتها، بخشی از سهام را برای سرمایهگذاران جذاب کرده است.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا رشد اخیر بورس میتواند ادامهدار باشد یا آنکه بازار همچنان به شدت تحت تأثیر متغیرهای سیاسی و اقتصادی قرار خواهد داشت؟ عملکرد شرکتها در گزارشهای ششماهه، نرخ ارز، وضعیت نقدینگی و مقایسه بازدهی و ریسک بورس با بازارهایی مانند مسکن، خودرو، طلا و ارز، از جمله عواملی هستند که میتوانند مسیر بازار سرمایه را در ماههای پیش رو تعیین کنند.
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با نبض بازار معتقد است بخش مهمی از تحولات اخیر بورس را باید در «ارزندگی» بازار جستوجو کرد؛ موضوعی که به گفته او، در کنار افزایش نقدینگی و عملکرد شرکتها، میتواند همچنان برای بازار سرمایه محرک ایجاد کند.
بورس در مقایسه با سایر بازارها همچنان جذابتر است
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است آنچه در ماههای اخیر بیش از هر چیز بر رفتار بازار سرمایه اثر گذاشته، سطح ارزندگی سهام بوده است. به گفته او، حتی با وجود ابهامات و تنشهای سیاسی، بورس توانسته جذابیت خود را حفظ کند و در صورت ایجاد ثبات در فضای اقتصادی و سیاسی، این جذابیت میتواند افزایش بیشتری داشته باشد.
آقابزرگی در گفتوگو با نبض بازار درباره وضعیت بازار سرمایه اظهار کرد: «بازار سرمایه نسبت به متغیرهای وابسته و جریانهای سیاسی و اقتصادی، حساسیتهای خاص خودش را دارد. یکی از مهمترین عواملی که در سال ۱۴۰۴ و همچنین از خردادماه امسال بر بازار اثر گذاشته، بحث ارزندگی بازار بوده است.»
او ادامه داد: «با وجود تمام ابهامات و تنشهای سیاسی، این وضعیت در بازار شکل گرفته است. اگر ثبات بیشتری در اقتصاد و سیاست داشتیم، طبیعتاً این شادابی و جذابیت بورس میتوانست بیشتر هم شود.»
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به رابطه نرخ بهره و جذابیت بازار سهام گفت: «بهطور طبیعی میان نرخ بهره و جذابیت سهام یک رابطه معکوس وجود دارد. از طرف دیگر، جابهجایی منابع میان صندوقهای سرمایهگذاری و بازار سهام نیز بخشی از یک چرخه طبیعی و سینوسی در بازار سرمایه است.»
آقابزرگی افزود: «در بازار سرمایه، هر جا که بازار استعداد و ظرفیت سرمایهگذاری داشته باشد، نقدینگی به سمت آن حرکت میکند. در حال حاضر نیز نقدینگی حدود ۱۸ هزار و ۵۰۰ همتی، با توجه به همین ظرفیت و استعداد بازار بورس، در حال فعالیت است.»
کاهش ارزش بازار از ۳۳۰ میلیارد دلار به کمتر از ۱۲۰ میلیارد دلار
او با اشاره به تغییر ارزش بازار سرمایه طی سالهای گذشته گفت: «سطح ارزندگی و جذابیت ذاتی بورس در مقایسه با سایر بازارها، یکی از عواملی است که این جریان نقدینگی را تشدید کرده است. ارزش بازار سرمایه از حدود ۳۳۰ میلیارد دلار در سال ۱۳۹۹ به کمتر از ۱۲۰ میلیارد دلار کاهش پیدا کرد. بنابراین بخشی از جذابیت امروز بازار را باید در همین فاصله و اصلاح شدید ارزش بازار جستوجو کرد.»
به گفته آقابزرگی، یکی دیگر از عواملی که میتواند بر سودآوری شرکتهای بورسی اثر بگذارد، تغییر نرخ ارز است.
او توضیح داد: «افزایش نرخ ارز در مرکز مبادله ارز و طلا نسبت به دورههای گذشته، میتواند ظرفیت افزایش درآمد حاصل از فروش و همچنین افزایش قدرمطلق سود عملیاتی شرکتها را ایجاد کند. البته میزان اثرگذاری این موضوع به ساختار درآمد و هزینه هر شرکت و میزان وابستگی آن به ارز بستگی دارد.»
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «در مقابل، بازارهایی مانند مسکن و خودرو با رکود مواجه هستند و در برخی موارد قیمتها از ارزش ذاتی فاصله گرفتهاند. در بازار طلا و ارز نیز با توجه به شرایط موجود، ریسکها و عدمقطعیتهای خاص خودشان وجود دارد. در چنین شرایطی، بورس بهعنوان یک بازار قانونمند و تحت نظارت، میتواند بخشی از نقدینگی را به سمت خود جذب کند.»
چرا نقدینگی به سمت بورس میآید؟
آقابزرگی درباره علت ورود نقدینگی به بازار سرمایه گفت: «هجوم نقدینگی به بورس را باید تحت تأثیر دو عامل اصلی دانست؛ نخست، سطح ارزندگی بازار و دوم، افزایش نقدینگی. در شرایطی که سایر بازارها با عدمقطعیت بیشتری مواجه هستند، بخشی از سرمایهگذاران به بازاری توجه میکنند که امکان تحلیل و ارزیابی در آن وجود دارد.»
او افزود: «یکی از شاخصهای مهم ارزندگی، قابلیت پیشبینی است. در بازار سرمایه، اگرچه ریسک و عدمقطعیت وجود دارد، اما امکان تحلیل صورتهای مالی، سودآوری شرکتها، نسبتهای ارزشگذاری و روند متغیرهای اثرگذار وجود دارد. در بازار خودرو، برای مثال، چنین سازوکاری به این شکل وجود ندارد و قیمتها میتوانند تحت تأثیر عوامل مختلفی تغییر کنند.»
به گفته او، «به شرط ایجاد ثبات، تحلیل میتواند نقش تعیینکنندهتری در تصمیمگیری سرمایهگذاران بازار سرمایه داشته باشد.»
پیشبینی شاخص بورس در شرایط فعلی دشوار است
این کارشناس بازار سرمایه درباره چشمانداز شاخص بورس نیز گفت: «پیشبینی شاخص در شرایطی که ریسکهای سیاسی و اقتصادی بالاست، بهخصوص در افقهای سهماهه و ششماهه، کار سادهای نیست. متغیرهای سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیک میتوانند مسیر بازار را تغییر دهند.»
آقابزرگی افزود: «اما اگر شرایط فعلی را ثابت فرض کنیم و اتفاق خاص و بزرگی در حوزه اقتصادی، سیاسی یا ژئوپلیتیک رخ ندهد، میتوان انتظار داشت شاخص به مرز ۱۰ میلیون واحد برسد.»
او تأکید کرد: «این موضوع طبیعتاً مشروط به ثابت ماندن شرایط است و نمیتوان در فضای پرریسک فعلی، پیشبینی قطعی برای بازار ارائه کرد.»
گزارشهای ششماهه؛ محرک دیگر بازار
آقابزرگی در ادامه به عملکرد شرکتها در گزارشهای ششماهه اشاره کرد و گفت: «گزارشهای ششماهه شرکتها نیز تحت تأثیر تورم، رشد قابلتوجهی را نشان میدهد. افزایش درآمد اسمی و سود شرکتها در چنین فضایی میتواند انگیزه دیگری برای توجه سرمایهگذاران به بازار سرمایه ایجاد کند.»
او ادامه داد: «البته باید توجه داشت که بخشی از رشد درآمد و سود شرکتها ناشی از تورم و افزایش قیمتهاست و الزاماً به معنای رشد واقعی تولید یا سودآوری نیست. با این حال، در کنار افزایش نرخ ارز و تغییر متغیرهای درآمدی شرکتها، گزارشهای ششماهه میتواند به تقویت جذابیت بازار کمک کند.»
این کارشناس بازار سرمایه در پایان گفت: «در مجموع، ارزندگی، نقدینگی، عملکرد شرکتها و نرخ ارز، چهار مؤلفه مهمی هستند که در شرایط فعلی باید در تحلیل بازار سرمایه مورد توجه قرار گیرند. در صورت ثبات شرایط، امکان اثرگذاری بیشتر این عوامل بر بازار وجود خواهد داشت.»