دوباره تولید فولاد ایران کاهش یافت/ ایران جایگاه دهم تولید فولاد را از دست میدهد؟
به گزارش نبض بازار- نوسان تولید فولاد در ایران به یک شیب ثابت رسیده است. شیب منفی که فولاد ایران را به سوی جایگاههای پایین جدول میکشاند. به طور کلی روند تولید فولاد ایران از نظر کاهشی شدن تولید، ثابت شده است. مشخصاً نسبت به مشابه سال گذشته نزدیک ۶ درصد تولید فولاد کاسته شده است.
۱۴۰۴؛ سال افت تولید فولاد
طبق گزارش اخیر انجمن جهانی فولاد، تولید فولاد ایران در هفت ماه اخیر کاهش چشمگیری داشته است. این کاهش باعث از دست رفتن جایگاه جهانی ایران در پایان سال خواهد شد. طبق این گزارش ایران از بهمن ۱۴۰۳ تا پایان مرداد ۱۴۰۴ تنها موفق به تولید ۱۸.۲ میلیون تن فولاد شده که ۵.۲ درصد نسبت به مشابه سال گذشته کاهش تولید داشته است. با این وجود ایران در ۵ ماه پیش رو باید حداقل ۱۴ میلیون تن تولید داشته باشد تا به حداقل سال گذشته دست یابد. با تداوم وضعیت فعلی و احتمال قطع گاز در زمستان، به نظر نمیرسد رشد تولید و یا حفظ میزان تولید انجام شود. آنچه در پیش رو احتمال وقوع بیشتر دارد، افت تولید و رسیدن به ۲۵ الی ۲۷ میلیون است که میتواند ویتنام را جایگزین ایران در ردهبندیهای جهانی کند. کاهش تولید بیش از این باعث احتمال تعدیل نیرو در کارخانههای فولاد نیز افزایش مییابد. این موضوع نه تنها کارخانههای فولاد بلکه وزارت کار و دولت را نیز درگیر خواهد کرد. به طور کلی مسئله کاهش تولید فولاد یک اتفاق اقتصادی و صنعتی ساده نیست، بلکه بخش های مهمی از اقتصادی و نهاد دولت ایران را به خود درگیر خواهد کرد.
علت نوسان تولید
با چنین تفاسیری نخستین سؤال در ذهن همه، راهکار عبور از بحران فعلی است. آنچه باعث تداوم کاهش تولید فولاد شده، یک عامل نیست. فولاد ایران با دشمنی چند سر مواجه است. دشمنی که یک سر آن ناترازی برق، آب و گاز است. یک سر آن رکود بازار داخل و یک سر آن محدودیتهای صادراتی است. با فعال شدن مکانیسم ماشه این محدودیتها بیشتر هم خواهد شد. فولادیها تصور میکردند در صورت کمرنگ شدن صادرات، میتوانند روی بازار داخل حساب کنند. این در حالیست که بازار داخل هم با کاهش رشد ساخت و ساز، دیگر خریدار فولاد نیست. رشد قیمت نیز در کاهش انگیزه ساخت و ساز مؤثر بوده و سازندگان از قیمت و شرایط تهیه فولاد گلایه دارند. فرارسیدن بحران گاز در زمستان نیز وضعیت تولید را بغرنجتر میکند. مجموع این بحرانها، باعث شده فولادسازی در ایران صرفه اقتصادی خود را به مرور از دست بدهد. زمانیکه فولادسازی در ایران به صرفه نباشد و کشورهای خارجی هم به بهانه تحریم بخواهند از ایران تخفیفهای کلان درخواست کنند، فولاد ایران به طور کلی از صحنه جهانی حذف خواهد شد و حتی انجمن جهانی فولاد هم دیگر گزارشی درباره آن ارائه نخواهد کرد.
حمایتی که در سایهها گم شد
سایه حمایت دولت از صنعت فولاد، از جمله در بخش انرژی همواره احساس میشد. انرژی ارزان قیمت و دائمی که باعث رشد تولید فولاد و افزایش انگیزه برای سرمایهگذاری در این حوزه شد، اما حالا با سکوت دولت، شاهد قطعی انرژی و گران شدن گاز و برق صنایع فولادی هستیم. شاید این تنها حمایت بزرگ دولت از صنعت فولاد بود و حالا فولادیها ماندهاند و سیل تحریم و رکود بازاری که در هر دو مورد، دولت متولی امر است. فولادیها حالا با گاز گران قیمت دولتی، باید صادرات و فروش خود را نیز با دولت هماهنگ کنند. شیوه متناقض قیمتگذاری انرژی در صنایع فولاد نیز بلای جان کارخانهها شده است. فولادیها نمیدانند هزینه انرژی بر روی تولیدشان چه میزان محاسبه میشود و هر ماه به یک شیوه برای آنها گاز و برق را محاسبه میکنند. در چنین صحنهای انگیزه سرمایهگذاری در صنعت فولاد نیز کاهش مییابد و سرمایهگذاری مسلماً به سوی صنایع دیگری حرکت میکنند. درچند ماه اخیر نیز آگهیهای فروش کارخانههای فولاد، نشاندهنده اثبات این ادعاست.