گامی در مسیر تقویت زیرساخت انرژی؛ حضور صنایع فولادی در نیروگاه‌های خورشیدی
به گزارش نبض بازار - تأمین پایدار انرژی به یکی از اولویت‌های راهبردی صنایع فولادی و معدنی کشور تبدیل شده است؛ صنایعی که در سال‌های اخیر، محدودیت‌های برق بر روند تولید آنها اثر گذاشته و توسعه ظرفیت‌های خودتأمین را به ضرورتی جدی تبدیل کرده‌اند. در این میان، پروژه احداث نیروگاه خورشیدی ۴۰ مگاواتی احیا استیل فولاد بافت، از طرح‌های مرتبط با توسعه زیرساخت‌های انرژی در مجموعه گروه مالی گردشگری به شمار می‌رود؛ سرمایه‌گذاری‌ای که با هدف تقویت ظرفیت تأمین برق و حرکت به سمت بهره‌گیری بیشتر از انرژی‌های تجدیدپذیر دنبال می‌شود.
فولاد بافت؛ گامی در مسیر تقویت زیرساخت انرژی
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده درباره پروژه، نیروگاه خورشیدی احیا استیل فولاد بافت با ظرفیت اسمی ۴۰ مگاوات و سرمایه‌گذاری حدود ۲۵ میلیون دلار تعریف شده و ورود آن به مدار برای سال ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است. این طرح در شرایطی دنبال می‌شود که تأمین برق مطمئن و کاهش آسیب‌پذیری خطوط تولید در برابر محدودیت‌های انرژی، به یکی از مسائل مهم بنگاه‌های بزرگ صنعتی تبدیل شده است.
توجه به زیرساخت‌های انرژی در فولاد بافت را می‌توان در چارچوب نیاز‌های عملیاتی این صنعت بررسی کرد. در گزارشی که در سال ۱۴۰۴ منتشر شد، آمده بود که این شرکت در دوره محدودیت برق، از ۱۷ فروردین همان سال، ۲۰ مگاوات برق خریداری کرده و هر دو فاز تولیدی آن با ظرفیت کامل فعالیت داشته‌اند. همان گزارش همچنین به برنامه‌های اولیه گروه برای احداث نیروگاه خورشیدی ۴۰ مگاواتی اشاره داشت.
این سوابق، اهمیت برنامه‌ریزی برای تأمین انرژی را در کنار تداوم تولید نشان می‌دهد. با این حال، درباره وضعیت فعلی نیروگاه خورشیدی بافت و میزان ظرفیت متصل‌شده به شبکه، اطلاعات منتشرشده کافی در دسترس نیست و برای اعلام آخرین وضعیت اجرایی طرح، استعلام از شرکت ضروری است.
مقایسه با فولاد مبارکه؛ تفاوت مقیاس، اشتراک در هدف
توسعه نیروگاه‌های خودتأمین در صنعت فولاد، محدود به یک شرکت نیست. فولاد مبارکه نیز پروژه‌ای با ظرفیت نهایی ۶۰۰ مگاوات را در شرق اصفهان دنبال می‌کند؛ طرحی که در صورت تکمیل، یکی از پروژه‌های بزرگ خورشیدی مرتبط با صنایع کشور خواهد بود.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، فاز نخست این نیروگاه با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات در تیرماه ۱۴۰۴ وارد مدار شد و ۴۸۰ مگاوات باقی‌مانده نیز در دست اجرا اعلام شده است. مدیرعامل فولاد مبارکه هزینه کل پروژه را ۲۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده و شرکت صنایع نیرو و انرژی پاک فولاد (صناپ) و مپنا توسعه ۳ از شرکای اجرایی آن هستند.
از نظر ظرفیت، بخش وارد مدارشده نیروگاه مبارکه سه برابر ظرفیت کل پروژه بافت است و ظرفیت نهایی طرح مبارکه به ۱۵ برابر پروژه ۴۰ مگاواتی بافت می‌رسد. این تفاوت، بیش از هر چیز بیانگر اختلاف مقیاس سرمایه‌گذاری‌هاست؛ چراکه هر دو پروژه را می‌توان در چارچوب تلاش صنایع فولادی برای توسعه منابع تأمین برق و افزایش تاب‌آوری تولید بررسی کرد.
چادرملو؛ توسعه مرحله‌ای ظرفیت خورشیدی
چادرملو نیز از شرکت‌های فعال در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی است. این شرکت تاکنون سه نیروگاه ۱۰ مگاواتی و یک نیروگاه ۱۰۰ مگاواتی احداث کرده و پنجمین نیروگاه آن، با ظرفیت ۱۰۰ مگاوات در منطقه خضرآباد یزد، در ۱۵ مهر ۱۴۰۵ کلنگ‌زنی شده است.
هزینه اعلام‌شده برای این پروژه ۵۰ میلیون دلار و زمان اجرای آن ۱۲ ماه است. طبق اطلاعات منتشرشده، در این نیروگاه ۱۴۳ هزار و ۳۶۰ پنل خورشیدی با توان ۷۱۵ تا ۷۳۰ وات نصب خواهد شد. روش تأمین مالی پروژه نیز EPCF اعلام شده است؛ مدلی که در آن پیمانکار، علاوه بر اجرای طرح، تأمین مالی آن را نیز بر عهده می‌گیرد. اشتغال پیش‌بینی‌شده برای این نیروگاه حدود ۴۰ نفر است.
بر اساس ارقام اعلام‌شده، هزینه سرمایه‌گذاری به‌ازای هر مگاوات در پروژه جدید چادرملو حدود نیم میلیون دلار برآورد می‌شود؛ رقمی که اندکی پایین‌تر از برآورد ۶۰۰ تا ۶۲۵ هزار دلاری هر مگاوات در پروژه بافت است. البته مقایسه دقیق اقتصادی این طرح‌ها به بررسی جزئیات فنی، تجهیزات، زیرساخت‌ها و دامنه هزینه‌های منظورشده در هر پروژه نیاز دارد.
نیروگاه‌های خودتأمین؛ روندی فراتر از یک پروژه
حرکت به سمت احداث نیروگاه‌های اختصاصی، به یکی از محور‌های برنامه‌ریزی صنایع انرژی‌بر تبدیل شده است. بر اساس اظهارات مجری طرح احداث نیروگاه‌های خودتأمین صنایع توانیر که حدود هشت ماه پیش منتشر شد، مجموع ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی و خورشیدی در دست احداث صنایع انرژی‌بر به ۳ هزار و ۹۳۷ مگاوات می‌رسید؛ از این میزان، ۲ هزار و ۶۰۷ مگاوات مربوط به نیروگاه‌های حرارتی و یک‌هزار و ۳۳۰ مگاوات مربوط به نیروگاه‌های خورشیدی بود.
در گزارشی قدیمی‌تر نیز ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی وارد مدارشده وابسته به صنایع معدنی و فولادی حدود ۲۱۵ مگاوات اعلام شده بود؛ رقمی که سهم فولاد مبارکه را ۱۲۰ مگاوات و سهم شرکت‌های مس و چادرملو را هرکدام ۳۰ مگاوات عنوان می‌کرد.
در چنین فضایی، پروژه ۴۰ مگاواتی فولاد بافت در مقیاسی متوسط قرار می‌گیرد؛ اما اهمیت آن صرفاً به اندازه ظرفیت محدود نمی‌شود. توسعه منابع تأمین انرژی در کنار فعالیت‌های تولیدی می‌تواند بخشی از برنامه بلندمدت صنایع برای مدیریت ریسک محدودیت برق و افزایش پایداری عملیات باشد؛ موضوعی که برای شرکت‌های فولادی، مستقیماً با استمرار تولید و استفاده مؤثر از ظرفیت‌های نصب‌شده ارتباط دارد.
جمع‌بندی؛ سرمایه‌گذاری در انرژی، بخشی از مسیر توسعه فولاد بافت
تجربه فولاد مبارکه و چادرملو نشان می‌دهد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی به یکی از مسیر‌های تأمین انرژی در صنایع فولادی و معدنی تبدیل شده است. در این میان، پروژه ۴۰ مگاواتی احیا استیل فولاد بافت با سرمایه‌گذاری حدود ۲۵ میلیون دلار، بخشی از برنامه توسعه زیرساخت‌های انرژی این مجموعه به شمار می‌رود و می‌تواند در چارچوب تلاش برای افزایش پایداری تأمین برق و حمایت از استمرار تولید ارزیابی شود.
هرچند مقیاس پروژه بافت در مقایسه با طرح‌های چندصد مگاواتی فولاد مبارکه و چادرملو کوچک‌تر است، اهمیت آن را باید در نسبت با نیاز‌های تولیدی شرکت و برنامه توسعه انرژی آن سنجید. اعلام وضعیت نهایی پیشرفت پروژه، میزان ظرفیت متصل‌شده به شبکه و زمان دقیق بهره‌برداری می‌تواند تصویر روشن‌تری از دستاورد‌های این سرمایه‌گذاری و نقش آن در آینده تولید فولاد بافت ارائه دهد.