مطالبات مشکوک در بانک سامان؛ رشد ۲۲ درصدی داراییها واقعی است؟+اینفوگرافیک
به گزارش نبض بازار- واکاوی صورتهای مالی بانک سامان در دوره اخیر پرده از واقعیتهایی برمیدارد که شاید در نگاه اول پشت اعداد درشت سپردهها پنهان بماند. اگرچه این بانک موفق شده است درآمدهای عملیاتی خود را به رقم ۱۲۱ هزار و ۴۳۲ میلیارد ریال برساند، اما بررسی دقیقتر «کیفیت داراییها» نشان میدهد که موتور تولید ثروت در این بانک با اصطکاک بالایی روبروست.
۱. تورم مطالبات مشکوک؛ زنگ خطر برای نقدینگی
یکی از نگرانکنندهترین بخشهای گزارش، رشد ۲۲ درصدی مطالبات مشکوکالوصول است. رسیدن این رقم به ۱۸ هزار و ۹۰۰ میلیارد ریال نشاندهنده آن است که بخش قابل توجهی از تسهیلات اعطایی بانک در معرض خطر عدم بازگشت قرار دارد. در حالی که سود خالص بانک تنها ۱۲ درصد رشد داشته، سبقت رشد مطالبات مشکوک (۲۲ درصد) از رشد سود، یک هشدار جدی برای ساختار مالی بانک سامان محسوب میشود. این شکاف نشان میدهد که بخشی از سود اعلامی، در واقع سودی است که روی کاغذ ثبت شده، اما نقدینگی معادل آن در دسترس بانک نیست.
۲. ابهامات حقوقی در وثایق تملیکی؛ داراییهایی که پول نمیشوند!
بر اساس بند ۳۷-۳ گزارش حسابرس، وضعیت مالکیت بخشی از داراییهایی که بانک بابت رد دیون تملک کرده، دارای ابهام حقوقی است. این یعنی بانک سامان داراییهایی را در ترازنامه خود به عنوان «دارایی» ثبت کرده که به دلیل مشکلات قضایی و ثبتی، قدرت نقدشوندگی بسیار پایینی دارند. در واقع، بانک در قبال مطالبات خود، وثایقی را تصاحب کرده که ممکن است سالها در راهروهای دادگاه معطل بماند و عملاً هیچ کمکی به جریان نقدینگی بانک نکند.
۳. چالش ۷.۵ همتی با بانک مرکزی
یکی دیگر از نقاط تاریک ترازنامه، اختلاف حساب سنگین با بانک مرکزی است. مطالبه ۷.۵ هزار میلیارد تومانی بانک مرکزی بابت وجه التزام، فشار نقدینگی را بر بانک سامان دوچندان کرده است. این فشار باعث شده تا بانک در مواجهه با مشتریان خود، رویکرد سختگیرانهتری در وصول چکها و سفتهها اتخاذ کند که میتواند در بلندمدت به رابطه اعتماد میان بانک و مشتریان آسیب بزند.
۴. رشد سپردهها؛ اعتماد یا اجبار؟
اگرچه رشد ۲۸ درصدی سپردههای مشتریان و رسیدن آن به رقم ۱،۴۵۰ هزار میلیارد ریال یک نقطه قوت به نظر میرسد، اما باید دید هزینه تمامشده این پول برای بانک چقدر بوده است. با توجه به ناترازی منابع و مصارف و رشد کند سود خالص نسبت به درآمدهای عملیاتی، به نظر میرسد بانک سامان برای حفظ تراز نقدینگی خود مجبور به جذب سپرده با هزینههای بالاست.
نبض نهایی:
بانک سامان امروز در میانه یک «رشد شکننده» قرار دارد. رشد ۳۵ درصدی درآمدها اگر با کنترل مطالبات سمی و شفافسازی حقوقی وثایق تملیکی همراه نشود، میتواند این بانک را در آینده نزدیک با بحران نقدینگی جدی مواجه کند. سهامداران باید از مدیریت بانک بپرسند: چرا رشد داراییهای سمی (مطالبات مشکوک) تقریباً دو برابر رشد سود خالص بانک بوده است؟