استراتژی جدید تجلی؛ تمرکز بر تکمیل پروژه‌های نزدیک به بهره‌برداری
«تجلی» در سال‌های اخیر سبدی متنوع از پروژه‌های فولادی، معدنی و عناصر نادر خاکی ایجاد کرده است. چنین تنوعی اگرچه می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهد، اما در شرایط محدودیت منابع یک چالش جدی نیز ایجاد می‌کند، اگر سرمایه میان تعداد زیادی پروژه تقسیم شود، ممکن است هیچ کدام از طرح‌ها با سرعت مطلوب به مرحله بهره برداری نرسند؛ بنابراین تصمیم اخیر تجلی را می‌توان نوعی تمرکز سرمایه برای تکمیل پروژه‌ها دانست.
بر اساس اطلاعات اعلام شده، فولاد شرق خراسان بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، فولاد کردستان به حدود ۸۰ درصد رسیده و پروژه مس جانجا نیز حدود ۳۴ درصد پیشرفت کرده است. همین ارقام نشان می‌دهد که این پروژه‌ها در یک نقطه یکسان از چرخه سرمایه گذاری قرار ندارند و طبیعی است که تأمین مالی آنها نیز نمی‌تواند با یک منطق واحد انجام شود.
در چنین شرایطی، پروژه‌ای که بیش از ۸۰ درصد پیشرفت دارد، از منظر تخصیص منابع می‌تواند جذاب‌تر باشد، زیرا بخش قابل توجهی از سرمایه گذاری آن انجام شده و با تزریق منابع تکمیلی، امکان رسیدن به مرحله بهره‌برداری در مدت کوتاه‌تری وجود دارد.
اولویت با پروژه‌ای است که زودتر پول ساز می‌شود
منطق اقتصادی این تصمیم به طور نسبی روشن است، هرچه فاصله میان سرمایه گذاری و بهره برداری کوتاه‌تر شود، سرمایه سریع‌تر از حالت «منابع قفل شده در پروژه» خارج شده و به دارایی مولد تبدیل می‌شود. برای یک شرکت پروژه محور، این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد. سرمایه‌ای که سال‌ها در یک پروژه نیمه تمام باقی بماند، علاوه بر هزینه فرصت، تحت تأثیر تورم، افزایش قیمت تجهیزات، رشد هزینه‌های ساخت و تغییرات نرخ ارز نیز قرار می‌گیرد. از این منظر، تکمیل پروژه‌های با پیشرفت بالا می‌تواند دو اثر همزمان داشته باشد؛ نخست، کاهش ریسک افزایش هزینه‌های تکمیل پروژه و دوم، نزدیک شدن به مرحله‌ای که پروژه بتواند درآمد و جریان نقدی ایجاد کند؛ بنابراین افزایش سرمایه در اینجا تنها به معنای «بزرگ‌تر شدن سرمایه شرکت» نیست، بلکه می‌تواند ابزاری برای کاهش زمان خواب سرمایه و تسریع ورود پروژه‌ها به مدار تولید باشد.
چرا فولاد شرق خراسان و فولاد کردستان در صدر قرار گرفته‌اند؟
قرار گرفتن فولاد شرق خراسان و فولاد کردستان در فهرست پروژه‌های اولویت دار از این منظر قابل توجه است که هر دو پروژه به محدوده ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی نزدیک شده‌اند. این یعنی بخش عمده‌ای از مسیر سرمایه گذاری طی شده و اکنون منابع جدید می‌تواند نقش تعیین کننده‌ای در عبور آنها از مرحله ساخت به بهره برداری داشته باشد.
به بیان دیگر، تجلی به دنبال شروع پروژه‌های جدید با منابع محدود نیست، بلکه در گام نخست می‌خواهد پروژه‌های موجود را به نقطه‌ای برساند که بتوانند ارزش اقتصادی خود را بالفعل کنند. این تغییر نگاه، در شرایط فعلی اقتصاد ایران اهمیت زیادی دارد. زیرا آغاز پروژه جدید، سرمایه، زمان و منابع بیشتری می‌طلبد، در حالی که تکمیل پروژه‌ای که بخش عمده زیرساخت و سرمایه‌گذاری آن انجام شده، می‌تواند بازده زمانی کوتاه‌تری داشته باشد.
جانجا؛ اولویت متفاوت، اما راهبردی
پروژه مس جانجا با پیشرفت حدود ۳۴ درصدی، از نظر میزان پیشرفت فاصله قابل توجهی با دو پروژه فولادی دارد، با این حال حضور آن در فهرست پروژه‌های اصلی نشان می‌دهد تجلی تنها بر مبنای درصد پیشرفت تصمیم‌گیری نکرده است.
مس جانجا از منظر استراتژیک جایگاه متفاوتی دارد و قرار گرفتن آن در کنار پروژه‌های فولادی نشان می‌دهد شرکت تلاش کرده میان بازده زمانی پروژه‌های نزدیک به بهره برداری و اهمیت استراتژیک پروژه‌های معدنی تعادل ایجاد کند.
پروژه عناصر نادر خاکی نیز همین پیام را تقویت می‌کند، یعنی تجلی ضمن تمرکز بر پروژه‌های نزدیک به بهره برداری، قصد ندارد از پروژه‌هایی که می‌توانند در آینده مزیت استراتژیک ایجاد کنند، خارج شود.
در نهایت، مهم‌ترین پیام این تصمیم را باید در یک جمله خلاصه تر، «تجلی» می‌خواهد پول جدید را به پروژه‌ای ببرد که احتمال تبدیل سریع‌تر سرمایه به تولید و درآمد در آن بیشتر است.
در اقتصادی که تأمین مالی دشوار و منابع سرمایه‌ای محدود است، دیگر داشتن پروژه‌های متعدد یک مزیت محسوب نمی‌شود. مزیت واقعی در این است که شرکت بتواند منابع محدود را به پروژه‌هایی اختصاص دهد که سریع‌تر به تولید برسند، جریان نقدی ایجاد کنند و سپس از محل همین ظرفیت مالی جدید، امکان توسعه سایر پروژه‌ها را فراهم کنند.
از این منظر، اولویت دادن به فولاد شرق خراسان و فولاد کردستان را می‌توان استراتژی عبور سریع‌تر از مرحله سرمایه گذاری به مرحله بهره‌برداری دانست، استراتژی‌ای که در صورت اجرای موفق، می‌تواند سرعت خلق ارزش در سبد پروژه‌های تجلی را افزایش دهد.
در واقع، «تجلی» اکنون بیش از آنکه به دنبال «پروژه بیشتر» باشد، به دنبال تکمیل سریع‌تر پروژه‌های درست است، رویکردی که می‌تواند منابع افزایش سرمایه را از یک منبع مالی صرف، به موتور محرک بهره‌برداری پروژه‌های اولویت دار تبدیل کند.