هلدینگهای صنعتی در مسیر توسعه زنجیره ارزش + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار ، هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان بهعنوان یکی از مجموعههای فعال در بخش صنعت و معدن گروه مالی گردشگری، از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را با هدف سرمایهگذاری و توسعه در این حوزه آغاز کرده است. این هلدینگ بر پایه تجمیع ظرفیتهای فنی، مهندسی و سرمایهای شکل گرفته و طی سالهای فعالیت خود، توسعه پروژههای معدنی و فولادی و تکمیل زنجیره ارزش را در دستور کار قرار داده است.
بر اساس اعلام مدیران هلدینگ ماهان، یکی از اهداف این مجموعه قرار گرفتن در جمع هلدینگهای برتر صنعت و معدن کشور بوده است. این مجموعه همچنین در طول سالهای فعالیت خود توانسته زمینه ایجاد بیش از ۳۵۰۰ فرصت شغلی مستقیم و حدود ۱۰ هزار شغل غیرمستقیم را فراهم کند. در برخی رتبهبندیهای اقتصادی نیز نام هلدینگ ماهان در میان شرکتهای بزرگ کشور قرار گرفته است.
رویکرد ماهان در صنعت و معدن تنها به سرمایهگذاری در یک بخش محدود نمانده و این مجموعه تلاش کرده با حضور در بخشهای مختلف زنجیره تولید، از معدن و استخراج مواد اولیه تا تولید محصولات فولادی، ساختاری بههمپیوسته ایجاد کند. در این مدل، برخی شرکتهای زیرمجموعه در بخش معدن فعالیت دارند و واحدهای دیگر در حلقههای میانی و پاییندستی زنجیره فولاد قرار گرفتهاند.
تجربه ماهان در احیای ظرفیتهای معدنی
یکی از پروژههای شاخص هلدینگ ماهان، فعالیت در معدن گلگهر شماره ۵ است؛ پروژهای که از سوی مدیران مجموعه بهعنوان یکی از نمونههای احیای ظرفیتهای معدنی و بازگرداندن یک واحد به مسیر تولید مطرح شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، این معدن در زمان تحویل با مشکلات تولیدی و اقتصادی مواجه بود و ظرفیت تولید آن حدود ۸۰۰ هزار تن در سال اعلام شده بود. هلدینگ ماهان در ادامه با اجرای برنامههای توسعهای و اصلاح فرآیندها، ظرفیت تولید این مجموعه را افزایش داد و میزان تولید سالانه آن به حدود ۳ میلیون تن رسید.
تجربه معدن گلگهر شماره ۵ نشان میدهد بخشی از استراتژی ماهان بر ورود به پروژههایی استوار بوده که امکان توسعه ظرفیت و بهبود عملکرد آنها وجود داشته است. چنین رویکردی در صورت تداوم میتواند به هلدینگ کمک کند تا از طریق فعالسازی ظرفیتهای موجود، نقش خود را در زنجیره تأمین مواد اولیه صنایع فولادی افزایش دهد.
تمرکز بر تکمیل زنجیره فولاد
هلدینگ ماهان طی سالهای گذشته بخش قابلتوجهی از سرمایهگذاری خود را به توسعه زنجیره فولاد اختصاص داده است. این زنجیره از فعالیتهای معدنی و تأمین سنگآهن آغاز شده و در ادامه به تولید آهن اسفنجی و محصولات فولادی میرسد.
حضور شرکتهایی مانند توسعه فرآوری صنایع و معادن ماهان سیرجان، احیا استیل فولاد بافت و فولاد صنعت بناب در ساختار این مجموعه، نمونهای از همین رویکرد است. در چنین ساختاری، هدف صرفاً توسعه یک واحد تولیدی نیست، بلکه ایجاد ارتباط میان حلقههای مختلف زنجیره و کاهش وابستگی هر واحد به تأمینکنندگان بیرونی نیز اهمیت پیدا میکند.
در بخش مهندسی نیز هلدینگ ماهان بر استفاده از ظرفیت داخلی تأکید داشته است. طبق اعلام مدیران مجموعه، بخش قابلتوجهی از طراحی پروژههای فولادی توسط متخصصان و مهندسان ایرانی انجام میشود؛ موضوعی که در صورت توسعه میتواند به افزایش توان داخلی در اجرای پروژههای بزرگ صنعتی کمک کند.
جایگاه ماهان در میان بازیگران بزرگ صنعت و معدن
صنعت فولاد و معدن ایران در اختیار مجموعهای از شرکتها و هلدینگهای بزرگ قرار دارد که هرکدام از سابقه، ظرفیت تولید و داراییهای قابلتوجهی برخوردارند. فولاد مبارکه اصفهان، فولاد خوزستان، معدنی و صنعتی گلگهر، معدنی و صنعتی چادرملو و هلدینگ میدکو از جمله بازیگران شناختهشده این صنعت هستند.
در بخش معدن، گلگهر یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کنسانتره سنگآهن کشور به شمار میرود و چادرملو نیز از مجموعههای مهم زنجیره سنگآهن و فولاد محسوب میشود. میدکو نیز با توسعه مجموعهای از پروژههای معدنی و فولادی، جایگاه قابلتوجهی در صنعت معدن و فولاد کشور ایجاد کرده است.
مقایسه هلدینگ ماهان با این مجموعهها نشان میدهد که ماهان در حال حاضر از نظر مقیاس دارایی و ظرفیت تولید در سطح برخی غولهای سنتی صنعت فولاد کشور قرار ندارد. تفاوت در سابقه فعالیت، حجم سرمایهگذاری، میزان ذخایر معدنی و ظرفیت تولید از عوامل اصلی این اختلاف مقیاس است.
با این حال، ساختار فعالیت ماهان را باید بیشتر در قالب یک هلدینگ سرمایهگذاری و توسعهای بررسی کرد. این مجموعه به جای تمرکز بر یک محصول یا یک مجتمع بزرگ، مجموعهای از پروژهها و شرکتها را در بخشهای مختلف زنجیره صنعت و معدن در اختیار دارد و تلاش میکند از طریق اتصال این حلقهها، ارزش بیشتری در داخل گروه ایجاد کند.
توسعه صنعتی در مقیاس زنجیرهای
یکی از ویژگیهای قابل توجه مدل فعالیت ماهان، تلاش برای ایجاد ارتباط میان پروژههای معدنی و واحدهای فولادی است. در این مدل، فعالیتهای معدنی میتوانند بخشی از مواد اولیه مورد نیاز واحدهای پاییندستی را تأمین کنند و واحدهای فولادی نیز با استفاده از این ظرفیت، زنجیره تولید را تکمیل کنند.
چنین ساختاری در صنعت فولاد اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه دسترسی پایدار به مواد اولیه، یکی از عوامل اثرگذار بر استمرار تولید و برنامهریزی واحدهای فولادی است. از این منظر، توسعه همزمان معدن، فرآوری و تولید فولاد میتواند به ایجاد هماهنگی بیشتر میان شرکتهای زیرمجموعه کمک کند.
برای هلدینگ ماهان نیز ادامه این مسیر میتواند به معنای حرکت از یک مجموعه متشکل از پروژههای متعدد به سمت یک زنجیره منسجمتر باشد؛ زنجیرهای که در آن هر بخش بخشی از نیازهای بخش دیگر را پوشش دهد.
چالشهای پیشروی توسعه
همزمان با توسعه ظرفیتها، هلدینگ ماهان نیز مانند سایر فعالان صنعت فولاد و معدن با مجموعهای از چالشهای عمومی این بخش روبهرو است. محدودیتهای انرژی، نوسانات بازار، تغییرات قیمت مواد اولیه و محصولات فولادی و شرایط اقتصادی کشور از جمله عواملی هستند که میتوانند بر برنامههای توسعهای شرکتهای این صنعت اثر بگذارند.
قطعی برق و محدودیت انرژی در سالهای اخیر به یکی از مسائل مهم صنعت فولاد تبدیل شده و بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ و کوچک کشور را تحت تأثیر قرار داده است. برای مجموعههایی که در مسیر توسعه ظرفیت قرار دارند، مدیریت این محدودیتها و ایجاد راهکارهای پایدار برای تأمین انرژی میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
از سوی دیگر، توسعه زنجیره ارزش نیازمند سرمایهگذاری مستمر و هماهنگی میان پروژههای مختلف است؛ بنابراین موفقیت هلدینگهایی مانند ماهان تنها به افزایش ظرفیت تولید یک واحد وابسته نیست و میزان هماهنگی میان شرکتهای زیرمجموعه، بهرهوری سرمایهگذاریها و تکمیل حلقههای زنجیره نیز در تعیین مسیر آینده آنها نقش خواهد داشت.
ماهان و مسیر پیشروی صنعت و معدن
هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان طی بیش از یک دهه فعالیت، تلاش کرده جایگاه خود را در صنعت و معدن کشور از طریق سرمایهگذاری در پروژههای معدنی و فولادی و توسعه زنجیره ارزش تقویت کند. تجربه فعالیت در معدن گلگهر شماره ۵ و توسعه واحدهایی مانند فولاد بافت و فولاد صنعت بناب، بخشی از این مسیر را نشان میدهد.
در مقایسه با غولهای باسابقه صنعت فولاد و معدن، ماهان همچنان در مقیاس کوچکتری فعالیت میکند؛ اما مدل توسعه آن بر مجموعهای از پروژهها و شرکتها استوار است و میتواند در صورت تکمیل زنجیره و افزایش ظرفیت واحدهای زیرمجموعه، سهم بیشتری از بازار صنعت و معدن کشور به دست آورد.
در نهایت، مسیر آینده ماهان بیش از هر چیز به توانایی این مجموعه در تکمیل زنجیره تولید، افزایش بهرهوری پروژهها، مدیریت چالشهای انرژی و تأمین مالی طرحهای توسعهای وابسته خواهد بود. استمرار این روند میتواند جایگاه هلدینگ ماهان را در میان مجموعههای فعال صنعت و معدن کشور بیش از گذشته تثبیت کند.