رقابت نئوبانکها از تجربه کاربری تا ساخت اکوسیستم مالی + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار ، توبانک، اپلیکیشن بانکداری دیجیتال بانک گردشگری، یکی از بازیگران بازار نئوبانکداری ایران است که تلاش کرده با توسعه خدمات غیرحضوری و پیوند دادن خدمات بانکی با حوزه گردشگری، مسیر متفاوتی را در بانکداری دیجیتال دنبال کند. این سرویس که فعالیت خود را در سال ۱۴۰۰ با نام «گردشپی» آغاز کرد، در ادامه و همزمان با گسترش دامنه خدمات خود با برند «توبانک» به فعالیت ادامه داد.
بر اساس اعلام گروه مالی گردشگری، طراحی و راهبری تحول دیجیتال بانک گردشگری از طریق هلدینگ فناوری اطلاعات این مجموعه و در قالب پروژه توبانک دنبال شده است. هدف این پروژه، توسعه دسترسی به خدمات بانکی و ارائه تجربهای غیرحضوری برای مشتریان بوده؛ رویکردی که در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی تحول در صنعت بانکداری تبدیل شده است.
توبانک در کنار خدمات متعارف بانکی، مجموعهای از سرویسهای غیرمالی را نیز در اختیار کاربران قرار داده است. افتتاح حساب بهصورت غیرحضوری، انتقال وجه، پرداخت قبوض، استعلام و پرداخت خلافی خودرو، خرید شارژ و برخی خدمات دیگر در کنار خدمات گردشگری مانند رزرو هتل، خرید بلیت هواپیما، بیمه مسافرتی و خرید تور، بخشی از امکانات این اپلیکیشن را تشکیل میدهد.
این ترکیب خدمات، یکی از ویژگیهای متمایزکننده توبانک در میان نئوبانکهای ایرانی محسوب میشود و از ارتباط مستقیم آن با ساختار و ظرفیتهای بانک گردشگری و گروه مالی گردشگری نشأت میگیرد؛ ظرفیتی که در صورت توسعه مناسب میتواند زمینه ایجاد یک تجربه متفاوت از بانکداری دیجیتال را فراهم کند.
نئوبانکها در مسیر رقابت برای جذب کاربر
بازار نئوبانک ایران از سال ۱۳۹۸ و با ظهور بلوبانک بهعنوان یکی از نخستین نمونههای جدی این حوزه وارد مرحله تازهای شد. در سالهای بعد، بازیگران دیگری نیز وارد این بازار شدند و امروز مجموعهای از نئوبانکها و خدمات بانکداری دیجیتال، طیف متنوعی از خدمات مالی را به کاربران ارائه میکنند.
در میان این بازیگران، بلوبانک، ویپاد و بانکینو از جمله شناختهشدهترین نامها هستند و در کنار آنها توبانک، آبانک، فردابانک و هایبانک نیز در بازار حضور دارند. نشانبانک بانک ملی نیز اگرچه خود را بهعنوان یک نئوبانک مستقل معرفی نمیکند، از نظر نوع خدمات و تجربه غیرحضوری، بخشی از این فضای رقابتی را پوشش میدهد.
بلوبانک به واسطه سابقه فعالیت، سرمایهگذاری در تجربه کاربری و جامعه کاربران گسترده، توانسته جایگاه قابلتوجهی در بازار به دست آورد. آمار نصب اپلیکیشن در برخی فروشگاههای نرمافزاری نیز نشاندهنده فاصله این مجموعه با بسیاری از بازیگران تازهتر بازار است. ویپاد نیز در سالهای اخیر توانسته جامعه کاربری قابلتوجهی ایجاد کند و بانکینو نیز بهعنوان یکی دیگر از بازیگران این حوزه در بازار حضور دارد.
با این حال، تعداد نصب اپلیکیشن بهتنهایی نمیتواند تصویر کاملی از جایگاه یک نئوبانک ارائه کند. میزان استفاده فعال، حجم تراکنشها، تعداد مشتریان پایدار، کیفیت خدمات، میزان رضایت کاربران و توانایی تبدیل کاربر به مشتری وفادار، شاخصهایی هستند که میتوانند ارزیابی دقیقتری از وضعیت هر بازیگر ارائه دهند.
مزیت متفاوت توبانک در پیوند بانکداری و گردشگری
یکی از مهمترین ویژگیهای توبانک، ارتباط آن با حوزه گردشگری است. بانک گردشگری از ابتدا با تمرکز ویژه بر صنعت گردشگری شکل گرفته و گروه مالی گردشگری نیز در بخشهایی مانند هتلداری، مجتمعهای تجاری و تفریحی و خدمات مرتبط با سفر حضور دارد.
توبانک میتواند از این ظرفیت برای توسعه یک مدل متفاوت از بانکداری دیجیتال استفاده کند؛ مدلی که خدمات مالی را در کنار خدمات مرتبط با سفر و گردشگری قرار میدهد. این رویکرد، در صورت توسعه و استقبال کاربران، میتواند به یکی از مزیتهای قابل اتکای توبانک در رقابت با پلتفرمهایی تبدیل شود که تمرکز اصلی آنها بر خدمات بانکی است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بانکداری دیجیتال را صرفاً به انتقال وجه، پرداخت قبوض یا افتتاح حساب محدود ندانیم و آن را بخشی از یک اکوسیستم بزرگتر از خدمات روزمره در نظر بگیریم. در چنین مدلی، اتصال خدمات مالی به نیازهای واقعی مشتری میتواند به افزایش استفاده مستمر از یک پلتفرم کمک کند.
اندازه بانک مادر و اهمیت توسعه برند دیجیتال
بانک گردشگری در مقایسه با برخی بانکهای مادر نئوبانکهای بزرگتر، شبکه شعب محدودتری دارد و این تفاوت از منظر سنتی میتواند در میزان دسترسی فیزیکی مشتریان به خدمات بانکی قابل توجه باشد. با این حال، یکی از اهداف اصلی بانکداری دیجیتال، کاهش وابستگی به شبکه شعب و انتقال بخش بیشتری از خدمات به بسترهای غیرحضوری است.
از این منظر، توبانک این فرصت را دارد که بخشی از محدودیتهای مدل سنتی را از طریق توسعه خدمات دیجیتال جبران کند. هرچه خدمات غیرحضوری گستردهتر و تجربه کاربری سادهتر شود، اهمیت شبکه فیزیکی در برخی تعاملات بانکی میتواند کاهش پیدا کند.
در عین حال، اعتبار و شناخت برند بانک مادر همچنان یکی از عوامل مؤثر در انتخاب مشتریان است؛ بنابراین توسعه برند توبانک بهعنوان یک سرویس دیجیتال مستقل و تقویت اعتماد کاربران، میتواند یکی از محورهای مهم مسیر رشد این پلتفرم باشد.
جایگاه توبانک و ضرورت شفافیت بیشتر در شاخصهای عملکرد
یکی از چالشهای اصلی بازار نئوبانک ایران، نبود یک نظام واحد و رسمی برای رتبهبندی بازیگران این حوزه است. در بسیاری از مقایسههای عمومی، تعداد نصب اپلیکیشن، امتیاز کاربران و دامنه خدمات بهعنوان معیارهای اصلی مورد استفاده قرار میگیرند؛ در حالی که این شاخصها لزوماً بیانگر سهم واقعی هر نئوبانک از بازار خدمات مالی نیستند.
به همین دلیل، درباره جایگاه دقیق توبانک در شاخصهایی مانند حجم تراکنش، میزان سپرده، تعداد کاربران فعال یا سهم از بازار، اطلاعات عمومی محدودی وجود دارد. انتشار منظمتر این شاخصها میتواند به شکلگیری تصویر دقیقتری از عملکرد توبانک و همچنین وضعیت کلی بازار نئوبانکداری ایران کمک کند.
در چنین بازاری، فاصله میان یک پلتفرم تازهنفس و بازیگران باسابقه را نمیتوان صرفاً با تعداد نصب یا میزان تبلیغات سنجید. توانایی حفظ مشتری، ارائه خدمات پایدار و تبدیل یک کاربر عادی به مشتری فعال و بلندمدت، از جمله عواملی است که در نهایت جایگاه واقعی هر نئوبانک را مشخص خواهد کرد.
توبانک و رقابت بر سر ساخت اکوسیستم
توبانک در شرایطی فعالیت خود را توسعه میدهد که رقابت میان نئوبانکهای ایرانی به تدریج از ارائه خدمات پایه بانکی به سمت ایجاد تجربهای جامعتر برای مشتری در حال حرکت است. در این شرایط، داشتن یک ویژگی متمایز میتواند برای یک بازیگر مزیت ایجاد کند، اما تداوم توسعه و تبدیل آن ویژگی به یک تجربه کاربردی برای مشتری اهمیت بیشتری خواهد داشت.
برای توبانک، پیوند میان بانکداری و گردشگری یکی از مهمترین ظرفیتهایی است که میتواند در این مسیر مورد استفاده قرار گیرد. اگر این ظرفیت با توسعه خدمات دیجیتال، تجربه کاربری مناسب و شناخت دقیقتر نیازهای مشتری همراه شود، امکان شکلگیری یک مدل متفاوت از بانکداری دیجیتال وجود خواهد داشت.
در نهایت، رقابت توبانک با بلوبانک، ویپاد و سایر بازیگران بازار را نمیتوان صرفاً رقابت بر سر تعداد نصب اپلیکیشن دانست. بازار نئوبانکداری در حال حرکت به سمت مرحلهای است که در آن کیفیت خدمات، اعتماد مشتری، تنوع سرویسها و توانایی ایجاد یک اکوسیستم کاربردی، نقش تعیینکنندهتری پیدا میکند.
توبانک نیز با پشتوانه بانک گردشگری و ظرفیتهای موجود در گروه مالی گردشگری، امکان توسعه در این مسیر را دارد. میزان موفقیت این رویکرد در نهایت به توانایی مجموعه در تبدیل این ظرفیتها به خدماتی ملموس و مستمر برای کاربران وابسته خواهد بود؛ مسیری که برای یک بازیگر در حال توسعه، بیش از هر چیز نیازمند استمرار سرمایهگذاری، شناخت بازار و تقویت ارتباط با مشتریان است.