از شمش تا میلگرد؛ نبرد بزرگ بر سر حلقه نهایی فولاد ایران + اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار ، صنعت مقاطع فولادی یکی از حلقههای حیاتی زنجیره فولاد ایران است؛ بازاری که بیش از ۱۷۰ واحد تولیدی فعال در حوزه ذوب، نورد و آهنگری را دربرمیگیرد و مستقیماً با ساختوساز و توسعه زیرساختهای کشور در ارتباط است.
در این میان، مجتمع فولاد صنعت بناب بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فولاد بخش خصوصی، با دو واحد ذوب، شش خط نورد گرم و ظرفیت تولید سالانه ۱.۲ میلیون تن مقاطع فولادی، یکی از بازیگران قابلتوجه این زنجیره محسوب میشود.
ذوبآهن اصفهان؛ «مادر صنعت» در آغاز مسیر
در میان تولیدکنندگان مقاطع فولادی، ذوبآهن اصفهان جایگاهی تاریخی دارد. عملیات اجرایی این کارخانه از سال ۱۳۴۶ آغاز شد و خط تولید میلگرد آن در دیماه ۱۳۵۱ به بهرهبرداری رسید.این مجموعه که بهعنوان «مادر صنعت فولاد ایران» شناخته میشود، طی بیش از نیم قرن فعالیت، جایگاه ویژهای در بازار میلگرد و مقاطع فولادی کشور به دست آورده است.
در کنار این بازیگر قدیمی، شرکتهایی مانند مجتمع فولاد بافق، فولاد خرمدشت تاکستان، فولاد خراسان، راد همدان، آذربایجان میانه و روهینا نیز بخشی از بازار داخلی و صادراتی مقاطع فولادی ایران را پوشش میدهند. مجتمع فولاد بافق با تولید سالانه ۵۵۰ هزار تن میلگرد، از تولیدکنندگان مهم این محصول است و فولاد خرمدشت تاکستان نیز به یکی از صادرکنندگان شناختهشده میلگرد آجدار تبدیل شده است.
فولاد صنعت بناب؛ یک بازیگر بزرگ در بخش خصوصی
در این بازار رقابتی، مجتمع فولاد صنعت بناب جایگاه ویژهای دارد. این مجتمع در زمینی به مساحت ۱۳۲ هکتار در شهرک صنعتی بناب، استان آذربایجان شرقی، فعالیت خود را از سال ۱۳۸۳ آغاز کرده است.
کنسرسیوم فولاد صنعت بناب با مشارکت بانک گردشگری و شرکتهایی از جمله نگین گردشگری ایرانیان، توسعه فناوری اطلاعات گردشگری ایران، تجارت بینالملل هموطا آریا، گسترش صنایع و معادن ماهان و توسعه خدمات سرمایهگذاری پارس کیمیا شکل گرفته است.
دو واحد ذوب، شش خط نورد
ساختار تولیدی فولاد صنعت بناب از دو واحد ذوب شامل کوره قوس الکتریکی و کورههای القائی تشکیل شده است.این مجموعه ظرفیت ریختهگری سالانه ۴۵۰ هزار تن انواع شمش فولادی و آلیاژی را دارد و در بخش نورد نیز با شش خط نورد گرم، ظرفیت تولید سالانه ۱.۲ میلیون تن مقاطع فولادی را در اختیار دارد.
محصولات این خطوط شامل میلگرد آجدار در سایزهای مختلف با برند «شاهین»، تیرآهن، نبشی، ناودانی و مفتول آلیاژی است.
این مجتمع با اشتغال مستقیم بیش از دو هزار نفر، در گزارش مورد بررسی بهعنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در بخش خصوصی کشور معرفی شده است؛ جایگاهی که آن را از نظر ساختار مالکیت و مقیاس فعالیت از بسیاری از تولیدکنندگان سنتی بازار متمایز میکند.
هدف؛ عبور از تولید مقطع به تکمیل زنجیره
یکی از محورهای اصلی توسعه فولاد صنعت بناب، حرکت به سمت تکمیل زنجیره تولید است.بر اساس اظهارات مسئولان گروه مالی گردشگری، این مجتمع که در انتهای زنجیره فولاد قرار دارد، برنامهریزی برای تکمیل چرخه تولید از ابتدا تا انتها با ظرفیت ۲.۵ میلیون تن را در دستور کار قرار داده است.
افزایش ظرفیت بخش ذوب و ریختهگری یکی از بخشهای این برنامه توسعهای است و زیرساختهایی مانند دسترسی به راهآهن، نیروگاه، خطوط انتقال گاز و آب، بهعنوان ظرفیتهای موجود برای پشتیبانی از توسعه مجتمع مطرح شدهاند.
رقابت فقط بر سر تولید نیست
در صنعت فولاد ایران، افزایش ظرفیت تولید بهتنهایی برای حفظ جایگاه در بازار کافی نیست. تکمیل زنجیره، کاهش وابستگی به واردات مواد اولیه و نیمهساخته و افزایش ارزش افزوده، از جمله مسیرهایی است که بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ کشور دنبال میکنند.
فولاد صنعت بناب نیز در همین چارچوب تلاش دارد حلقههای بیشتری از زنجیره تولید را در مجموعه خود پوشش دهد؛ رویکردی که در صورت تحقق ظرفیتهای توسعهای، میتواند وزن این مجتمع را در بازار مقاطع فولادی افزایش دهد.
آذربایجان شرقی؛ یک مزیت برای صادرات
صنعت مقاطع فولادی ایران تنها به بازار داخلی محدود نیست و بخشی از تولید این صنعت به بازارهای منطقهای صادر میشود.
فولاد خرمدشت تاکستان از جمله تولیدکنندگانی است که تمرکز ویژهای بر صادرات میلگرد آجدار دارد. فولاد صنعت بناب نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در آذربایجان شرقی و نزدیکی به مرزهای شمالغربی کشور، از ظرفیت دسترسی به بازارهای منطقهای برخوردار است.این موقعیت جغرافیایی میتواند در صورت توسعه ظرفیت صادراتی، به یکی از مزیتهای این مجتمع تبدیل شود.
بازار سرمایه؛ مسیر تأمین مالی توسعه
تأمین سرمایه برای اجرای پروژههای توسعهای یکی از چالشهای مهم صنعت فولاد است. در سالهای اخیر، بسیاری از شرکتهای بزرگ فولادی و معدنی کشور از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین مالی پروژههای خود استفاده کردهاند.
در مورد فولاد صنعت بناب نیز ورود به بازار سرمایه بهعنوان یکی از مسیرهای تأمین سرمایه برای پروژههای تکمیل زنجیره تولید مطرح شده است؛ روندی که در صورت تحقق میتواند منابع مالی مورد نیاز توسعه ظرفیتهای این مجتمع را تأمین کند.
از «مادر صنعت» تا بخش خصوصی
مسیر صنعت مقاطع فولادی ایران از کارخانههایی مانند ذوبآهن اصفهان آغاز شده و امروز مجموعهای گسترده از تولیدکنندگان دولتی، عمومی و خصوصی را دربرمیگیرد.
در این ساختار، فولاد صنعت بناب نمونهای از حضور پررنگ بخش خصوصی در تولید مقاطع فولادی است؛ مجموعهای که از یک سو در بازار فعلی میلگرد، تیرآهن، نبشی و ناودانی حضور دارد و از سوی دیگر، برنامه توسعه خود را بر تکمیل زنجیره تولید متمرکز کرده است.
هدفگذاری صنعت فولاد ایران برای تولید ۵۵ میلیون تن در سال، در کنار توسعه بازارهای صادراتی و افزایش ارزش افزوده، نیازمند تداوم سرمایهگذاری در ظرفیتهای تولیدی و زیرساختی است.