ساخت و ساز مسکن کلید عبور از تبعات اقتصادی جنگ/لزوم ورود بانک های خصوصی برای خدمت به نهضت ملی مسکن
به گزارش نبض بازار؛تبعات ۴۰ روز نبرد و حملات گسترده به پایتخت و سایر نقاط کشور، بازار مسکن ایران را در آستانه تحولی اجباری قرار داده است. تخریب نزدیک به ۱۰۰ هزار واحد مسکونی، موج مهاجرت معکوس به روستاها و بحرانهای زیرساختی نظیر کمبود آب، شرایطی را رقم زده که مدیریت سنتی دیگر پاسخگوی آن نیست. در این راستا، مجید گودرزی، کارشناس ارشد حوزه مسکن، در گفتگو با «نبض بازار» به تحلیل چالشها و راهکارهای خروج از این بنبست پرداخته است.
مهاجرت معکوس و فرصت طلایی نوسازی روستاها
گودرزی با اشاره به تخریبهای گسترده ناشی از جنگ گفت: «حملات اخیر باعث شد حجم عظیمی از جمعیت به سمت شهرهای کوچک و روستاها حرکت کنند. در این میان، اختصاص وام ۵۰۰ میلیون تومانی توسط بنیاد مسکن برای ساختوساز در روستاها، اقدامی هوشمندانه و موثر برای تثبیت این جمعیت و نوسازی بافتهای روستایی است.»
وی افزود: «ریسکهای سیاسی باعث نزولی شدن قیمتها و خروج خریداران از بازار شده و در تهران نیز بحران آب و نزدیکی واحدهای مسکونی به مراکز حساس، انگیزه مهاجرت را دوچندان کرده است.»
سهم ۶۰ درصدی مسکن در سبد معیشت؛ نتیجه رهاشدگی بازار
این کارشناس مسکن با انتقاد از مدیریت بازار تاکید کرد: «در حالی که مسکن بیش از ۶۰ درصد هزینه خانوار را به خود اختصاص داده، دولت نباید اجازه دهد رکورد تورمیِ دوران جنگ، معیشت مردم را نابود کند. ما مانند کشورهای جنوب شرقی آسیا با کمبود زمین مواجه نیستیم؛ لذا دولت باید با آزادسازی منابع زمین و اجرای دقیق قوانین بالادستی نظیر "قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره"، جلوی سوداگری را بگیرد.»
انتقاد تند از نظام بانکی: تسهیلات مسکن در ایران یک "افتضاح" است
گودرزی با مقایسه نظام بانکی ایران با استانداردهای جهانی خاطرنشان کرد: «در هیچ جای دنیا شاهد چنین رویه غلطی نیستیم که یکچهارم مبلغ وام را پیش از پرداخت در قالب خرید اوراق کسر کنند و سودی بالای ۲۳ درصد بگیرند. این یک افتضاح در بخش تسهیلات است. نظام بانکی باید به سمتی برود که ۸۰ تا ۹۰ درصد قیمت مسکن را با دورههای بازپرداخت طولانی پوشش دهد، نه اینکه خود بانکها به رقیب مردم و سوداگران بزرگ بازار تبدیل شوند.»
حذف قیمت زمین و مهار سوداگری نهادهای مالی
وی در پایان تصریح کرد: «قیمت زمین اکنون ۷۰ درصد بهای تمامشده مسکن را تشکیل میدهد. دولت با واگذاری زمین رایگان و مهار قیمتگذاریهای خودسرانه، میتواند فشار را از روی دوش متقاضیان بردارد. اگر بخش مسکن به حرکت درآید، نه تنها تورم مهار میشود، بلکه بسیاری از عوارض اقتصادی ناشی از جنگ نیز کنترل خواهد شد. باید جلوی رقابت نابرابر موسسات مالی با مردم گرفته شود، چرا که مسکن جزئی از کارنامه عملکرد دولتها و ابزار پایداری اجتماعی است، نه کالایی برای سوداگری بانکها.»
الگوی موفق بخش خصوصی؛ رکوردشکنی بانک گردشگری در اوج بحران
وی افزود:در کنار نقدهای وارد شده به بدنه کلان بانکی، عملکرد عملیاتی برخی مجموعهها در حوزه ساختوساز نشاندهنده مسیری متفاوت است. پروژه ۳۰۰۰ واحدی بانک گردشگری (۱۰۰۰ واحد در بلوار الغدیر یافتآباد تهران و ۲۰۰۰ واحد در تبریز) نمونهای شاخص از این تحرک اجرایی است. این پروژه که از اسفندماه آغاز شده، حتی در سختترین روزهای جنگ و حملات اخیر نیز متوقف نشد و با اتمام مرحله فونداسیون در کمترین زمان ممکن، می تواند در مسکن تاثیرگذار باشد. این طرح با تکیه بر مدیریت مستقیم بخش خصوصی در حال اجراست، و به نظر می رسد این بانک بتواند پروژههایی باکیفیت و مستحکم را در زمانی کوتاهتر از پیشبینیها به بهرهبرداری رساند و مانع از تکرار تجربههای ناموفقی نظیر پروژههای رهاشده مسکن مهر شود.