از مرجان تا میکامال؛ چهار دهه تغییر در مراکز خرید کیش + اینفوگرافی

به گزارش نبض بازار ، جزیره کیش به‌عنوان منطقه آزاد تجاری-گردشگری، طی حدود چهار دهه میزبان مجموعه‌ای از بازار‌ها و مراکز خرید با اندازه و کاربری‌های متفاوت بوده است. این مراکز از بازار‌های سنتی و اقتصادی تا مجتمع‌های بزرگ تجاری-تفریحی را شامل می‌شوند و در مجموع، بخشی از زیرساخت گردشگری و خرده‌فروشی جزیره را تشکیل می‌دهند.

نسل نخست؛ بازار‌هایی که از دهه ۷۰ شکل گرفتند

بخشی از مراکز شناخته‌شده کیش در دهه ۱۳۷۰ راه‌اندازی شدند.

مرکز خرید مرجان در سال ۱۳۷۰ به بهره‌برداری رسید و شامل ۲۰۰ غرفه تجاری، ۸۰ دفتر اداری و ۱۲۰ سوئیت است. بازار زیتون نیز در سال ۱۳۷۶ افتتاح شد و حدود ۹۰ تا ۹۶ غرفه دارد.

در کنار این دو مرکز، بازار‌هایی مانند پانیذ، ونوس، رویا مال، دامون و کوروش برند سنتر نیز در ساختار تجاری جزیره قرار دارند. بر اساس گزارش، مجموع مراکز خرید و بازار‌های کوچک و بزرگ کیش به بیش از ۲۵ مجموعه می‌رسد.

میکامال؛ تغییر در مقیاس پروژه

در کنار مراکز خرید نسل قدیم، پروژه‌هایی با مقیاس متفاوت در کیش توسعه یافته‌اند.مجتمع میکامال کیش که توسط شرکت پارس میکا کیش احداث شده، در زمینی به مساحت ۳۵ هزار مترمربع قرار دارد و زیربنای آن حدود ۱۹۰ هزار مترمربع اعلام شده است.

این مجتمع در هفت طبقه طراحی شده که دو طبقه آن به پارکینگ مسقف و پنج طبقه به بخش‌های تجاری و تفریحی اختصاص دارد. ظرفیت پارکینگ بیش از هزار خودرو و تعداد واحد‌های تجاری حدود ۸۰۰ واحد اعلام شده است.

وقتی مرکز خرید فقط محل خرید نیست

یکی از تفاوت‌های اصلی میان نسل جدید مجتمع‌های تجاری و بازار‌های سنتی، سهم فضا‌های تفریحی در ساختار پروژه است.

بر اساس اطلاعات فایل، حدود ۱۵ هزار مترمربع از فضای میکامال به بخش‌های تفریحی اختصاص یافته است. شهربازی، سالن بولینگ، سالن‌های چندمنظوره، سالن VIP، کافی‌شاپ با چشم‌انداز دریا و تله‌کابین از جمله امکانات این مجموعه هستند.

در مقابل، بازار‌هایی مانند زیتون و پانیذ عمدتاً با کارکرد خرید و عرضه کالا شناخته می‌شوند. به این ترتیب، تفاوت میان دو نسل تنها در اندازه ساختمان نیست و به نوع کاربری و تجربه‌ای که برای مراجعه‌کننده تعریف شده نیز مربوط می‌شود.

تله‌کابین؛ اتصال گردشگری و مرکز خرید

تله‌کابین میکامال یکی از عناصر متفاوت این پروژه در مقایسه با بازار‌های قدیمی جزیره است.

مسیر این تله‌کابین حدود ۲.۵ کیلومتر اعلام شده و بر فراز آب‌های خلیج‌فارس امتداد دارد. وجود چنین زیرساختی در کنار فضا‌های تجاری و تفریحی، نشان‌دهنده ترکیب چند کاربری در یک مجموعه است؛ الگویی که در بازار‌های سنتی‌تر کیش وجود نداشته است.

تغییر مدل سرمایه‌گذاری

تفاوت میان بازار‌های قدیمی و مجتمع‌های جدید تنها به معماری و امکانات محدود نمی‌شود و در ساختار سرمایه‌گذاری نیز دیده می‌شود.

بر اساس گزارش، میکامال در چارچوب سرمایه‌گذاری گروه مالی گردشگری در زیرساخت‌های گردشگری و پروژه‌های بزرگ‌مقیاس توسعه یافته است. این مدل با ساختار مالکیت بسیاری از بازار‌های سنتی کیش که از واحد‌های تجاری با مالکان مستقل تشکیل شده‌اند، تفاوت دارد.

در مدل جدید، مجموعه‌ای بزرگ با کاربری‌های مختلف تحت یک ساختار واحد طراحی و مدیریت می‌شود؛ در حالی که در بازار‌های سنتی، تمرکز اصلی بر واحد‌های تجاری و فعالیت مستقل آنهاست.

کیش و رقابت با مراکز خرید منطقه

کیش به‌دلیل موقعیت منطقه آزاد خود، سال‌ها با مقاصد تجاری و گردشگری کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس مقایسه شده است.

مقیاس مراکز خرید کیش همچنان با مگامال‌های شهر‌هایی مانند دبی قابل مقایسه نیست، اما توسعه مجتمع‌هایی با ترکیب خرید، تفریح و گردشگری نشان‌دهنده تغییر تدریجی الگوی توسعه مراکز تجاری در جزیره است.

این تغییر را می‌توان در فاصله میان بازار‌های سنتی و پروژه‌های چندمنظوره‌ای مانند میکامال مشاهده کرد؛ جایی که مرکز خرید از یک محل صرفاً تجاری به بخشی از تجربه گردشگری تبدیل می‌شود.

دو مدل برای دو نوع تقاضا

هم‌زمانی بازار‌های قدیمی و مجتمع‌های جدید در کیش به معنای حذف یک مدل به نفع مدل دیگر نیست.

بازار‌هایی مانند زیتون و پانیذ بیشتر برای گردشگرانی جذاب هستند که هدف اصلی آنها خرید کالا و مقایسه قیمت‌هاست. در مقابل، مجتمع‌های چندمنظوره مانند میکامال تلاش می‌کنند خرید، تفریح و اقامت یا گردشگری روزانه را در یک مجموعه به هم نزدیک کنند.

به همین دلیل، هر دو مدل می‌توانند بخشی از تقاضای بازار گردشگری جزیره را پوشش دهند؛ یکی با تمرکز بر خرید و دیگری با ترکیب چند کاربری.

آینده مراکز خرید کیش

روند توسعه مراکز خرید کیش نشان می‌دهد ساختار این بازار در حال حرکت میان دو الگوی اصلی است: حفظ مراکز خرید سنتی و توسعه پروژه‌های تجاری-تفریحی بزرگ‌مقیاس.

بر اساس گزارش، آینده این صنعت می‌تواند به حضور هم‌زمان این دو مدل وابسته باشد؛ بازار‌هایی که بخشی از هویت تجاری قدیمی کیش را حفظ کرده‌اند و مجتمع‌هایی که با افزودن کاربری‌های تفریحی، مدل جدیدی از حضور گردشگر را دنبال می‌کنند.

در این میان، رقابت مراکز تجاری کیش فقط بر سر تعداد فروشگاه‌ها نخواهد بود؛ بلکه عواملی مانند مقیاس پروژه، تنوع کاربری، امکانات تفریحی، موقعیت جغرافیایی و توان جذب گردشگر نیز در آینده این بازار نقش خواهند داشت.

جمع‌بندی

چهار دهه فعالیت مراکز خرید در کیش، مسیری از بازار‌های سنتی دهه ۱۳۷۰ تا مجتمع‌های چندمنظوره امروزی را نشان می‌دهد. مرجان و زیتون بخشی از نسل نخست این مراکز را نمایندگی می‌کنند و میکامال نمونه‌ای از پروژه‌هایی است که خرید را با مجموعه‌ای از کاربری‌های تفریحی ترکیب کرده است.

این تغییر، بخشی از تحول گسترده‌تر اقتصاد گردشگری کیش است؛ تحولی که در آن مرکز خرید دیگر صرفاً محل خرید کالا نیست و می‌تواند به یکی از مقاصد اصلی تفریح و گردشگری تبدیل شود.