میزان وابستگی کشورهای حاشیه خلیج فارس به آب شیرینکن+اینفوگرافی
تامین آب آشامیدنی در یکی از خشکترین و کمبارشترین مناطق جهان، یعنی حاشیه خلیج فارس، به یک مسئله حیاتی و پیوندخورده با امنیت ملی کشورها تبدیل شده است. بر اساس تازهترین دادههای آماری منتشر شده از سوی «نبض بازار»، کشورهای عربی جنوب خلیج فارس برای بقا و استمرار زندگی شهری و صنعتی خود، وابستگی شدیدی به فناوری شیرینسازی آب دریا دارند؛ تا جایی که در برخی از این کشورها، حیات بدون این تاسیسات غیرممکن خواهد بود.
به گزارش نبض بازار-بررسی آمارهای تفکیکی نشان میدهد که کشور قطر با وابستگی ۹۹ درصدی، در رتبه نخست منطقه قرار دارد و تقریباً تمام آب شرب خود را از طریق آبشیرینکنها تامین میکند. پس از آن، کشورهای کویت و بحرین هر کدام با ۹۰ درصد وابستگی، در شرایط مشابهی قرار دارند و کوچکترین اختلال در کارکرد این سیستمها میتواند به یک بحران اجتماعی-امنیتی فوری در این کشورها تبدیل شود.
موقعیت عمان، عربستان و امارات
در رتبههای بعدی، کشور عمان قرار دارد که ۸۶ درصد از نیاز آب آشامیدنی خود را از این طریق تامین میکند. عربستان سعودی با وجود وسعت سرزمینی بالا، به دلیل نبود رودخانههای دائمی، ۷۰ درصد از نیاز آب شرب خود را به این مجتمعها وابسته است. در این میان، امارات متحده عربی با ۴۲ درصد، کمترین میزان وابستگی مستقیم آب شرب به آبشیرینکنها را در مقایسه با همسایگان خود ثبت کرده است که نشاندهنده استفاده از منابع جایگزین یا بازچرخانی آب در این کشور است.
تمرکز تولید در غولهای صنعتی
بخش دیگری از این گزارش به نحوه توزیع ظرفیت تولید میپردازد. در حال حاضر حدود ۴۰۰ واحد فعال شیرینسازی در سراسر منطقه خلیج فارس پراکنده شدهاند که مسئولیت تولید ۴۰ درصد از توان شیرینسازی منطقه را بر عهده دارند. با این حال، بخش اصلی و عمده ظرفیت تولید آب شیرین در اختیار تعداد محدودی از تاسیسات بسیار بزرگ و مجتمعهای صنعتی غولپیکر قرار دارد.
تحلیل استراتژیک: فرصتها و تهدیدهای امنیتی
این حجم از وابستگی به خلیج فارس برای تامین آب آشامیدنی، یک شمشیر دولبه برای کشورهای منطقه است. از یک سو فناوری شیرینسازی توانسته است رونق اقتصادی و شهری را در دل بیابانها ممکن سازد، اما از سوی دیگر، هرگونه تهدید نظامی، آلودگیهای نفتی گسترده (مانند نشت نفت) یا حوادث طبیعی که منجر به از کار افتادن این تاسیسات شود، میتواند امنیت زیستی میلیونها شهروند را در عرض چند روز به خطر بیندازد. علاوه بر این، بازگرداندن پسابهای فوقشور (شوراناب) حاصل از این فرآیند به خلیج فارس، تهدیدی جدی برای اکوسیستم نیمهبسته این پهنه آبی به شمار میرود.