کدام کشورها بیشترین انرژی را از زباله تولید میکنند؟
تولید انرژی از پسماند یکی از استراتژیهای کلیدی کشورهای پیشرو در مدیریت محیطزیست و تامین انرژیهای تجدیدپذیر است. این فرآیند علاوه بر کاهش حجم زبالههای دفنی، منجر به تولید برق و گرمای پایدار میشود. بر اساس دادههای موجود، شکاف عمیقی میان کشورهای پیشرو در شرق و غرب جهان با وضعیت زیرساختی ایران در این حوزه دیده میشود.
به گزارش نبض بازار-در سطح بینالمللی، تولید انرژی از زباله به دو قطب اصلی تقسیم میشود:
- قطب آسیایی (چین و ژاپن): این دو کشور با اتخاذ سیاستهای سرمایهگذاری کلان و ایجاد زیرساختهای عظیم، در حال حاضر پیشروترین ظرفیتهای تولید انرژی از زباله در جهان را دارند. تمرکز این کشورها بر مقیاس تولید و بهرهبرداری صنعتی است.
- قطب اروپایی (انگلیس، نروژ و سوئیس): رویکرد اروپا بر پایه «مدیریت چرخه کامل پسماند» است. این کشورها با تلفیق فناوریهای پیشرفته بازیافت و تبدیل پسماندهای غیرقابل بازیافت به انرژی، توانستهاند سهم بسیار بالایی در مدیریت بهینه زبالهها داشته باشند.
ارزیابی وضعیت ایران
- قطب آسیایی (چین و ژاپن): این دو کشور با اتخاذ سیاستهای سرمایهگذاری کلان و ایجاد زیرساختهای عظیم، در حال حاضر پیشروترین ظرفیتهای تولید انرژی از زباله در جهان را دارند. تمرکز این کشورها بر مقیاس تولید و بهرهبرداری صنعتی است.
- قطب اروپایی (انگلیس، نروژ و سوئیس): رویکرد اروپا بر پایه «مدیریت چرخه کامل پسماند» است. این کشورها با تلفیق فناوریهای پیشرفته بازیافت و تبدیل پسماندهای غیرقابل بازیافت به انرژی، توانستهاند سهم بسیار بالایی در مدیریت بهینه زبالهها داشته باشند.
ارزیابی وضعیت ایران
وضعیت ایران در این حوزه با چالشهای جدی روبروست:
- سهم پایین عملیاتی: سهم ایران در توسعه زیرساختهای تولید انرژی از زباله کمتر از ۵ درصد برآ一个د شده است.
- محدودیت ظرفیت: ظرفیتهای تولید در کشور بسیار محدود بوده و این صنعت هنوز در مراحل اولیه و ابتدایی توسعه قرار دارد.
- رویکرد سنتی: بخش بزرگی از مدیریت پسماند در ایران همچنان بر روشهای سنتی (مانند دفن زباله در مراکز دفن) متکی است که منجر به اتلاف منابع انرژی موجود در زبالهها و ایجاد آلودگیهای محیطزیستی میشود.
ضرورتهای تغییر ساختاری و توصیهها
برای عبور از وضعیت فعلی، لزوم اتخاذ اقدامات زیر شناسایی شده است:
1. تغییر پارادایم: گذار فوری از «دفن زباله» به «تولید انرژی پایدار».
2. الگوبرداری استراتژیک: بهرهگیری از مدلهای سرمایهگذاری چین و ژاپن و فناوریهای بازیافتی کشورهای اروپایی.
3. جذب سرمایه: نیاز مبرم به سرمایهگذاریهای کلان برای ایجاد نیروگاههای مدرن تبدیل پسماند به انرژی.
جمعبندی نهایی
در حالی که جهان به سمت اقتصاد چرخشی (Circular Economy) حرکت میکند، ایران با سهم کمتر از ۵ درصدی، فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد. تبدیل زباله به انرژی نه تنها یک ضرورت محیطزیستی برای کاهش آلودگیها، بلکه یک فرصت اقتصادی برای تامین بخشی از نیازهای انرژی کشور است که نیازمند تغییرات ساختاری فوری در سیاستهای مدیریت شهری و انرژی است.