مس باهنر در آینه تاریخ/ آذر ماه در سه سال اخیر برای مس باهنر چگونه طی شد؟
به گزارش نبض بازار-سه سال گذشته برای شرکت فباهنر سالهایی همراه با رشد، چالش و فرصتهای مدیریت شدهبوده است. تحلیل فروش داخلی و صادرات، درآمد خدمات و مصرف انرژی نشان میدهد که شرکت توانسته است ضمن کنترل هزینهها، سهم بازار خود را حفظ و افزایش دهد. نگاه به آینده شرکت حاکی از تمرکز بر صادرات، محصولات با ارزش افزوده و مدیریت بهینه انرژی است. این رویکرد نه تنها به سودآوری بلندمدت کمک میکند، بلکه موقعیت شرکت را به عنوان یکی از بازیگران کلیدی صنعت مس ایران تثبیت میکند
تولید و فروش داخلی: ثبات و رشد نسبی
در حوزه فروش داخلی، بیشترین سهم مربوط به محصولات تسمه و ورق مسی و مقاطع مسی و برنژی بوده است. در سال ۱۴۰۲، شرکت موفق شد حدود ۱۶ هزار و ۴۰۰ تنمحصول را به ارزش ۶۲ هزار میلیارد ریال به بازار داخلی عرضه کند. عمده محصولات شامل لوله مسی، لوله برنژی، تسمه و ورق مسی و برنژی، و مقاطع مسی و برنژی بوده است.
با گذر از سال ۱۴۰۳، میزان فروش داخلی با رشد جزئی مواجه شد و به ۲۷ هزار و ۶۰۰ تن با ارزش ۱۴۹ هزار میلیارد ریال رسید. این افزایش عمدتاً ناشی از افزایش نرخ فروش محصولات و تقاضای بازار داخلی برای لوله و مقاطع مسی بوده است.
در سال ۱۴۰۴، علیرغم چالشهای اقتصادی، شرکت توانست فروش داخلی خود را به ۱۸ هزار تن با ارزش ۷۱ هزار میلیارد ریال حفظ کند. کاهش حجم فروش نسبت به سال ۱۴۰۳ نشاندهنده تغییر استراتژی فروش و تمرکز بیشتر بر بازارهای صادراتی و ارائه خدمات جانبی بوده است.
صادرات: جهش آهسته، اما مستمر
یکی از نکات برجسته فعالیت فباهنر، رشد صادرات محصولات است. در سال ۱۴۰۲، صادرات شرکت حدود ۴۴۷ تنمحصولات به ارزش ۱.۵ هزار میلیارد ریال بود که سهم چندانی از کل فروش نداشت.
در سال ۱۴۰۳، صادرات رشد یافت و به ۴۶۸ تن با ارزش ۱.۵۶ هزار میلیارد ریال رسید. این رشد نه تنها نشاندهنده تلاش شرکت در جذب بازارهای خارجی، بلکه مدیریت موثر نرخ ارز و بهینهسازی قیمت فروش صادراتی بود.
سال ۱۴۰۴، صادرات به ۳۲۲ تن رسید، اما ارزش آن به ۱.۵۶هزار میلیارد ریال افزایش یافت. این روند نشان میدهد که شرکت تمرکز خود را بر صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر گذاشته و توانسته است با کاهش حجم، درآمد دلاری یا ریالی مشابهی کسب کند.
درآمد ارائه خدمات: مکمل فروش محصولات
شرکت فباهنر در کنار فروش محصولات، از ارائه خدمات جانبی نیز درآمد کسب میکند که شامل فرآوری لوله، مقاطع و تسمههای مسی و برنژی است. در سال ۱۴۰۲، درآمد خدمات شرکت حدود ۳.۶ هزار میلیارد ریال بوده که در سال ۱۴۰۳ به ۳.۷ هزار میلیارد ریال افزایش یافت.
در سال ۱۴۰۴، درآمد خدمات به ۳.۲ هزار میلیارد ریالکاهش یافت، که ناشی از کاهش حجم سفارشات پروژههای خاص و تمرکز شرکت بر فروش مستقیم محصولات اصلی بود. این بخش همواره یک مکمل مهم در تامین نقدینگی و افزایش سودآوری شرکت محسوب میشود.
تحلیل عملکرد محصولات اصلی
لوله مسی و برنژی
لولههای مسی و برنژی همواره سهم عمدهای از تولید و فروش شرکت دارند. در سال ۱۴۰۲، لوله مسی با تولید ۲،۶۹۵ تن و ارزش ۹.۷ هزار میلیارد ریال و لوله برنژی با تولید ۴۳۰ تن و ارزش ۱.۵۶ هزار میلیارد ریال در بازار داخلی عرضه شد.
در سال ۱۴۰۳، تولید لولههای مسی تقریباً ثابت بود، اما ارزش فروش داخلی آن افزایش یافت، که نشاندهنده بهبود نرخهای فروش و مدیریت قیمت است. در سال ۱۴۰۴، کاهش تولید همراه با افزایش صادرات و نرخهای فروش، ارزش کل فروش را متعادل نگه داشت.
تسمه و ورق مسی و برنژی
این دسته از محصولات، هم در فروش داخلی و هم صادرات نقش کلیدی دارند. فروش داخلی تسمه و ورق مسی و برنژی از ۱۷.۸ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ به ۲۷.۶ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ افزایش یافت، که رشدی حدود ۵۰درصدی را نشان میدهد.
در سال ۱۴۰۴، تمرکز بر محصولات صادراتی و مدیریت حجم تولید باعث شد فروش داخلی به ۱۸ هزار میلیارد ریال کاهش یابد، اما درآمد حاصل از صادرات با نرخ بالاتر، این کاهش را جبران کرد.
مقاطع مسی و برنژی
مقاطع برنژی در سال ۱۴۰۲ حدود ۳.۸ هزار میلیارد ریال و مقاطع مسی ۵.۸ هزار میلیارد ریال فروش داشتند. در سال ۱۴۰۳، هر دو محصول با رشد قابل توجه مواجه شدند و مقاطع برنژی به ۶.۶ هزار میلیارد ریال و مقاطع مسی به ۱۴ هزار میلیارد ریال رسیدند.
سال ۱۴۰۴، این محصولات همچنان بخش قابل توجهی از فروش داخلی و صادرات را تشکیل دادند و نشاندهنده تقاضای پایدار بازار برای محصولات با کیفیت شرکت بود.
مصرف انرژی: نگاه انتقادی به بهرهوری و مدیریت منابع
یکی از نقاط کلیدی عملکرد شرکت صنایع مس شهید باهنر، مدیریت مصرف انرژی است؛ موضوعی که مستقیماً بر هزینه تولید و حاشیه سود تأثیر میگذارد. آمار رسمی سه سال گذشته نشان میدهد که هرچند مصرف انرژی در کل نسبتاً پایدار است، اما روندها و اعداد جزئی نکات انتقادی قابل توجهی دارند.
آب چاه: مصرف بالا و اتلاف پنهان
مصرف آب چاه در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۶۴ هزار مترمکعب بوده و در سال ۱۴۰۴ به ۴۱۰ هزار مترمکعب رسیده است. این افزایش تقریباً ۱۲ درصدی، علیرغم برنامههای بهینهسازی ادعا شده، نشان میدهد که هنوز شرکت در بخش کنترل مصرف آب و کاهش هدررفت ضعف دارد. بخش عمدهای از آب مصرفی در فرآیندهای خنکسازی و شستشوی صنعتی استفاده میشود و عدم سرمایهگذاری کافی در سیستمهای بازچرخانی آب باعث اتلاف منابع و افزایش هزینهها شده است.
گاز طبیعی: نوسان و عدم همراستایی با تولید
مصرف گاز طبیعی از ۴.۹ میلیون مترمکعب در سال ۱۴۰۲ به ۵.۱۳ میلیون مترمکعب در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. با توجه به اینکه تولید شرکت در سالهای اخیر افزایش چشمگیری نداشته، این روند حاکی از کاهش بهرهوری سوخت و احتمالاً مشکلات نگهداری تجهیزات حرارتیاست. هزینههای بالای سوخت میتواند حاشیه سود محصولات را کاهش دهد و فشار بر قیمت تمامشده تولید وارد کند، به ویژه در شرایط نوسانات نرخ ارز و قیمت حاملهای انرژی.
برق: مصرف بالا و نیاز به بازنگری
مصرف برق شرکت از ۴۷،۲۷۹ مگاواتساعت در سال ۱۴۰۲ به ۵۳،۳۱۵ مگاواتساعت در سال ۱۴۰۴ رسیده است. افزایش مصرف برق، بدون افزایش متناسب تولید، نشان میدهد که بهرهوری انرژی در خطوط تولید هنوز بهینه نیست. این موضوع میتواند به معنی استفاده از تجهیزات قدیمی، اتلاف انرژی در فرآیندهای تولید و عدم پیادهسازی سیستمهای مدیریت هوشمند انرژی باشد. با توجه به هزینه بالای برق صنعتی و احتمال تحمیل تعرفههای بالاتر در آینده، این بخش نیازمند بازنگری فوری و سرمایهگذاری در تجهیزات کممصرف و اتوماسیون انرژی است.
جمعبندی مالی: رشد درآمد و ثبات عملکرد
اگر کل فروش داخلی، صادرات و درآمد خدمات شرکت را جمع کنیم، میتوان روند مالی زیر را مشاهده کرد:
سال ۱۴۰۲: ۶۶ هزار میلیارد ریال
سال ۱۴۰۳: ۱۵۴ هزار میلیارد ریال
سال ۱۴۰۴: ۷۵ هزار میلیارد ریال
با وجود کاهش فروش داخلی در سال ۱۴۰۴، تمرکز بر صادرات و خدمات جانبی به شرکت کمک کرد تا درآمد کلی همچنان پایدار باقی بماند و فشار اقتصادی و نوسانات بازار را کاهش دهد.
چشمانداز آینده و راهبردها
شرکت صنایع مس شهید باهنر با تمرکز بر افزایش صادرات، بهینهسازی مصرف انرژی و ارتقای کیفیت محصولاتقصد دارد در سالهای آتی سهم بازار خود را در داخل و خارج کشور افزایش دهد. همچنین برنامهریزی برای توسعه محصولات برنژی با ارزش افزوده بالاتر و سرمایهگذاری در پروژههای فرآوری و خدمات تکمیلی میتواند به رشد پایدار سودآوری کمک کند.
تحلیل روند سه ساله نشان میدهد که شرکت در شرایط اقتصادی متغیر، با مدیریت هوشمند منابع و تمرکز بر بازارهای هدف، توانسته است ضمن حفظ ثبات تولید، از فرصتهای صادراتی و افزایش نرخ فروش بهره ببرد.
با ادامه این روند و سرمایهگذاری در نوآوری و توسعه محصول، صنایع مس شهید باهنر قادر خواهد بود به یکی از قطبهای اصلی صنعت مس در منطقه تبدیل شود.