مکانیزم ماشه و پاییز بورس/ در صورت فعال شدن مکانیزم ماشه، بورس چه شرایطی خواهد داشت؟
به گزارش نبض بازار ، بازار سرمایه در شرایطی حساس قرار گرفته است؛ جایی که تحولات سیاسی و اقتصادی بینالمللی، بهویژه موضوع فعالسازی مکانیزم ماشه، میتواند معادلات آن را تغییر دهد. نگرانی از افزایش تحریمها، نوسانات نرخ ارز و احتمال شکلگیری اجماع جهانی، عواملی هستند که فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران را نسبت به آینده بورس و دیگر بازارها با پرسشهای جدی روبهرو کردهاند.
پیام الیاس کردی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با «نبض بازار» با اشاره به اثرات احتمالی مکانیزم ماشه بر اقتصاد و بازار سهام گفت: «خود این سازوکار بهتنهایی ریسک سیستماتیک ایجاد نمیکند، اما فعال شدن آن دو پیامد دارد؛ نخست، افزایش انزوای ایران و تشدید تحریمها و دوم، ایجاد اجماع جهانی علیه حمله به ایران.» به گفته او، بخش نخست منجر به افزایش نرخ دلار و سپس رشد قیمتها در بازار سهام میشود.
تحرک بازار سهام در غیاب جنگ
کردی با اشاره به تأثیر شرایط ژئوپولیتیک افزود: «مکانیزم ماشه تا زمانی که به جنگ منجر نشود، باعث حرکت بازار سهام خواهد شد، اما در صورت وقوع جنگ، دلار و طلا پیشتاز میشوند و بازار سهام در کوتاهمدت عقب میماند.» او تأکید کرد که در شرایط فعلی، انتظار خروج نقدینگی یا فشار فروش جدی وجود ندارد، زیرا بازار به سطوح ارزندگی و حتی حراجهای پایان فصل نزدیک شده است.
این کارشناس معتقد است با نزدیک شدن به فصل پاییز، بازار میتواند واکنشی متفاوت نسبت به دورههای قبل نشان دهد و بخشی از فشار فروش و خروج نقدینگی کنترل خواهد شد.
صنایع در سناریوهای مختلف
کردی با اشاره به وضعیت صنایع مختلف گفت: «امسال شرایط عجیب و غیرقابل پیشبینی است، اما میتوان سه سناریو را در نظر گرفت.» در سناریوی توافق، گروههای سنتی مانند خودرویی و بانکی وضعیت مطلوبتری خواهند داشت. در صورت فعال شدن مکانیزم ماشه، این گروهها بیشترین آسیب را متحمل میشوند، مگر اینکه جنگی رخ ندهد. او افزود: «در چنین حالتی، صنایع پتروشیمی و فولادی به دلیل تجربه قبلی در شرایط تحریم و نقش آنها در اقتصاد، گزینههای مناسبتری هستند.»
کردی توضیح داد که فعال شدن مکانیزم ماشه میتواند با کاهش فروش نفت و تشدید تحریمها، به جهش نرخ دلار و افزایش تورم منجر شود. به گفته او، دولت هماکنون با تورم مزمن و هسته سخت تورم مواجه است و توان کنترل شرایط محدود است.
اثر محدود مکانیزم ماشه بر معاملات روزمره
وی درباره صنایع داخلی دارویی و غذایی گفت: «این صنایع همواره شرایط بهتری دارند، اما در صورت بروز ریسک سیستماتیک نمیتوانند رشد قابلتوجهی داشته باشند.» او افزود: «اگر جنگی رخ ندهد و صرفاً مکانیزم ماشه فعال باشد، کلیت بازار حرکت خواهد کرد و نیازی به پناهگاههای سنتی مانند سهام دارویی و غذایی نیست.»
به گفته این کارشناس، مکانیزم ماشه بهتنهایی تأثیر چندانی بر خرید و فروش روزمره ندارد و موضوع اصلی، ریسک سیستماتیک و خطر جنگ است. وی ابراز امیدواری کرد که در صورت تداوم مذاکرات و رسیدن به توافقات جدیتر، این سازوکار تأثیر محدودی بر بازار داشته باشد.
نقش سازمان بورس و دولت
کردی درباره جایگاه بورس در مقایسه با بازارهای موازی گفت: «بورس پس از اصلاح شدید و خروج از شرایط بحرانی میتواند با بازارهایی مثل خودرو و مسکن رقابت کند، زیرا این بازارها نیز رشد چشمگیری نداشتهاند.» او تأکید کرد که بورس ابتدا باید عقبماندگی خود را جبران کند تا بتواند روندی پایدار را آغاز کند.
وی نقش سازمان بورس را تنظیمگری دانست و گفت: «وظیفه این نهاد بالا و پایین بردن بازار نیست.» به گفته او، دولت نیز زیر سایه ریسک سیستماتیک قرار دارد و بهتر است دخالت خود را در اقتصاد و بازار سرمایه کاهش دهد. کردی هشدار داد: «حمایتهای دستوری اگر در بازار اولیه جواب میداد، در بازار ثانویه به ضد خود تبدیل میشود و شرایط را بدتر میکند. هرگونه دستکاری مانند بستن بازار یا محدود کردن دامنه نوسان سرمایهگذاران را فراری میدهد.»
تنوع؛ کلید کاهش ریسک سرمایهگذاران
این کارشناس بهترین راهکار برای سهامداران در شرایط فعلی را «تنوع» دانست و توصیه کرد سرمایهگذاران در سبد داراییها و بازارهای مختلف پراکندگی ایجاد کنند. او تأکید کرد: «در شرایط جنگ، همه بازندهاند و کسی نمیتواند ثروت واقعی بیشتری کسب کند؛ نهایتاً سرمایهگذاران میتوانند روند کاهش ارزش پول خود را کندتر کنند.» کردی خاطرنشان کرد که پرسش اصلی این است که آیا در آینده امکان سرمایهگذاری مولد وجود خواهد داشت که بتواند بازدهی بالاتر از تورم، طلا و دلار ایجاد کند یا خیر.