رشد هزینهها در بانک سامان+اینفوگرافی
به گزارش نبض بازار-بررسی کارنامه عملکرد ۱۰ ماهه ایرانخودرو در سال مالی ۱۴۰۴، از بروز یک «سکتاریسم آماری» در بزرگترین خودروساز خاورمیانه خبر میدهد. در حالی که انتظار میرفت با نزدیک شدن به پایان سال، چرخ تولید با سرعت بیشتری بچرخد، آمارهای منتشر شده در سامانه کدال نشاندهنده اصطکاک شدید در موتور محرک این شرکت است.
سقوط آزاد تولید در میانه زمستان
بررسیهای دقیق نشان میدهد که نبض تولید در ایرانخودرو با افتی محسوس مواجه شده است. این شرکت که در آبانماه رکورد تولید ۵۷ هزار و ۵۶۹ دستگاه را ثبت کرده بود، در دیماه با افت ۱۲ درصدی، به تیراژ ۵۰ هزار و ۶۹۵ دستگاه سقوط کرد. این کاهش ۷ هزار دستگاهی در تولید ماهانه، آن هم در فصلی که تقاضای انباشته بازار به اوج خود میرسد، زنگ خطری برای تعهدات معوق و تراز عملیاتی شرکت است. جالب اینجاست که علیرغم این کاهش تولید، در دیماه حدود ۲ هزار و ۳۹۵ دستگاه خودرو بیش از آمار فروش، در انبارها باقی مانده که پرسشهایی را در خصوص استراتژی عرضه شرکت ایجاد میکند.
باتلاق ارزی؛ صادراتی که فقط ویترین است
هولناکترین بخش گزارش ۱۰ ماهه، در جداول منابع و مصارف ارزی نهفته است. ایرانخودرو در این مدت بیش از ۱۹۱ همت (هزار میلیارد تومان) مخارج ارزی داشته، در حالی که درآمدهای حاصل از صادرات آن تنها به ۱۲ همت میرسد. این یعنی تراز ارزی شرکت با حفرهای ۱۸۰ همتی روبروست. به عبارت سادهتر، صادرات ایرانخودرو تنها ۶ درصد از مخارج ارزیاش را پوشش میدهد و ۹۴ درصد مابقی، باری است که بر دوش منابع بانک مرکزی و ارز نیمایی سنگینی میکند. در این میان، وابستگی ۸۷ درصدی زنجیره تامین به «یوان چین» نشان میدهد که جاده مخصوص عملاً به ایالتی اقتصادی برای تامینکنندگان چینی تبدیل شده است؛ به طوری که تنها در دیماه، مخارج یوانی شرکت جهشی ۳۲۵ درصدی را نسبت به آذرماه تجربه کرده است.
شوک انرژی و تورم قطرهچکانی
در کنار بحران ارزی، هزینههای سربار نیز گلوی تولید را میفشارند. اصلاحیه نرخ برق در گزارش دیماه، از جهش ۴۳ درصدی قیمت هر مگاوات ساعت برق (رسیدن به ۱۲.۱ میلیون ریال) حکایت دارد. این افزایش هزینههای زیرساختی در کنار رشد ۱۹ درصدی قیمت برخی محصولات استراتژیک مانند هایما در بازه سه ماهه، نشان میدهد که شرکت برای بقا، راهکاری جز انتقال فشار هزینه به مصرفکننده نهایی و یا استقراض بیشتر ندارد.
کارنامه ۱۰ ماهه ایرانخودرو تصویری از یک «رشد بدون توسعه» است. درآمد ۴۲۱ همتی شرکت در پوشش فروش داخلی، شاید در ظاهر فریبنده باشد، اما وقتی در کنار افت ۱۲ درصدی تولید و ناترازی ۱۸۰ همتی ارزی قرار میگیرد، مشخص میشود که غول جاده مخصوص در حال راه رفتن روی لبه تیغ است. مدیریت این مجموعه باید پاسخ دهد که تا چه زمانی میتوان با تکیه بر یوانهای گرانقیمت و صادرات نمادین، شکاف میان تولید و هزینههای عملیاتی را پوشاند؟ بدون اصلاح ساختار ارزی و بازیابی نرخ تولید، پاییزِ تولید در جاده مخصوص میتواند به زمستانی سختتر منجر شود.