فولاد خوزستان در تراز جهانی؛ گذار از تولیدکننده به «خالق فناوری» با تافکوت و رایا

به گزارش نبض بازار- شرکت فولاد خوزستان (فخوز) در سال ۱۴۰۴ با رونمایی از دو دستاورد بزرگ دانش‌بنیان، نشان داد که استراتژی کلان خود را بر محور «نوآوری تکنولوژیک» بنا نهاده است. این شرکت با عبور از جایگاه یک واحد تولیدی صرف، اکنون به عنوان یک «خالق فناوری» در سطح جهانی شناخته می‌شود که محصولات و راهکار‌های آن، پتانسیل بازتعریف استاندارد‌های بین‌المللی صنعت فولاد را داراست.

انقلاب در لجستیک آهن اسفنجی با فناوری جهانی «تافکوت»

 یکی از بزرگترین چالش‌های ساختاری در تجارت جهانی آهن اسفنجی (DRI)، ریسک بالای حمل‌ونقل دریایی به دلیل ماهیت واکنش‌پذیر این محصول است. خطر «خودسوزی» ناشی از بازاکسیداسیون سریع و اشتعال ناگهانی، همواره هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل را برای صادرکنندگان افزایش داده است. در پاسخ به این چالش بنیادین، شرکت مهندسی تافکو (زیرمجموعه دانش‌بنیان فولاد خوزستان)، پس از سال‌ها تحقیق و توسعه توسط متخصصان داخلی، از نخستین پوشش محافظ آهن اسفنجی جهان با نام تجاری «تافکوت» (Tafcoat) رونمایی کرد.
این فناوری نوین با ایجاد یک لایه پلیمری هوشمند بر سطح گندله‌های آهن اسفنجی، عملاً مانع از تماس مستقیم اکسیژن و رطوبت با هسته فلزی می‌شود. نتیجه این نوآوری، حذف کامل ریسک خودسوزی در طول فرآیند انبارش و حمل‌ونقل طولانی‌مدت دریایی است. علاوه بر این، «تافکوت» با تثبیت سطح محصول، میزان تولید غبار و ضایعات نرمه را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد. این ویژگی نه تنها تلفات محصول را به حداقل می‌رساند، بلکه با ارتقای استاندارد‌های زیست‌محیطی در بنادر مبدأ و مقصد، مسیر صادرات پایدار را برای صنعت فولاد کشور هموارتر می‌سازد.

تولد نخستین مغز دیجیتال صنعت با دستیار هوشمند «رایا» 

در همسویی با موج چهارم انقلاب صنعتی (Industry ۴.۰)، فولاد خوزستان با آغاز اجرای پروژه «رایا»، گامی بلند در جهت هوشمندسازی تمام‌عیار فرآیند‌های سازمانی برداشته است. «رایا» صرفاً یک نرم‌افزار نیست؛ بلکه نخستین «مغز دیجیتال» بومی صنعت ایران است که با تکیه بر هوش مصنوعی پیشرفته و یادگیری ماشین، قابلیت پردازش بلادرنگ داده‌های عظیم (Big Data) را دارد. ویژگی متمایز این سامانه، معماری مبتنی بر «پردازش محلی» است که امنیت کامل داده‌های حساس سازمانی را تضمین کرده و وابستگی به سرویس‌های ابری خارجی را حذف می‌کند.
در فاز عملیاتی، «رایا» با استقرار سامانه‌های «بینایی ماشین» در خطوط تولید، کنترل کیفیت را از یک فرآیند مبتنی بر نمونه‌برداری انسانی به یک پایش پیوسته و هوشمند تبدیل کرده است. این امر منجر به شناسایی زودهنگام عیوب و کاهش چشمگیر ضایعات شده است. در حوزه لجستیک، این دستیار هوشمند با تحلیل داده‌های ورود و خروج مواد اولیه و محصولات، الگوی بهینه‌ای برای مدیریت زنجیره تأمین و اقتصاد چرخشی ارائه می‌دهد که مستقیماً بر کاهش هزینه‌های تمام‌شده تأثیرگذار است.

نتیجه‌گیری: پیشرانی در لبه تکنولوژی

 در نهایت، رونمایی از «تافکوت» و «رایا» ثابت می‌کند که فولاد خوزستان دیگر یک دنباله‌رو تکنولوژی نیست، بلکه خود به یک مرجع توسعه فناوری در صنعت فولاد تبدیل شده است. این دستاوردها، علاوه بر ایجاد ارزش افزوده اقتصادی و تقویت برند ملی، قدرت چانه‌زنی ایران را در مجامع بین‌المللی تخصصی افزایش داده و نشان می‌دهد که مهندسی ایرانی توانایی حل پیچیده‌ترین چالش‌های صنعتی جهان را داراست.