اوپک چگونه تشکیل شد؟+اینفوگرافی
در حالی که بحث خروج برخی کشورها از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) داغ شده است، بازخوانی وزن این سازمان در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که نبض انرژی جهان همچنان در دستان بنیانگذاران این کارتل بزرگ، از جمله ایران، میتپد. با سهم ۵۰ درصدی از تولید و مالکیت ۸۰ درصد ذخایر جهانی، اوپک نه تنها یک نهاد اقتصادی، بلکه اهرم اصلی قدرت در ژئوپلیتیک نوین است.
به گزارش نبض بازار-اوپک که در سال ۱۳۳۹ با هدف پایان دادن به سلطه شرکتهای غربی متولد شد، اکنون در سال ۲۰۲۶ با چالشهای پیچیدهتری روبروست. تشکیل «اوپک پلاس» به رهبری روسیه، نشاندهنده تغییر جهت این سازمان از یک کلوپ منطقهای به یک ائتلاف جهانی برای مهار «نفت شیل آمریکا» است. آمریکا اکنون با تصاحب ۲۵ درصد از بازار، به رقیب مستقیم بنیانگذاران اوپک تبدیل شده است.
نکته استراتژیک در دادههای اخیر، خروج کشورهایی مثل آنگولاست که نشان از تنشهای داخلی بر سر سهمیههای تولید دارد. با این حال، تسلط بر ۸۰ درصد ذخایر ارزی، به اوپک این قدرت را میدهد که در بلندمدت، برنده بازی قیمتگذاری باقی بماند. برای کشوری مثل ایران که از بنیانگذاران اصلی است، حفظ جایگاه در این شطرنج نفتی، فراتر از فروش بشکههای نفت، به معنای حفظ بقای سیاسی در معادلات جهانی است.