اینترنت چه زمانی به حالت عادی بازمیگردد؟
به گزارش نبض بازار ، بیش از دو هفته از اعمال محدودیتهای گسترده اینترنت در کشور میگذرد؛ محدودیتهایی که علاوه بر ایجاد اختلال در فعالیتهای اقتصادی و آموزشی، ابهام درباره زمان بازگشت اینترنت به وضعیت عادی را به یکی از دغدغههای اصلی افکار عمومی تبدیل کرده است. در این میان، نبود اطلاعرسانی شفاف درباره زمان و نحوه رفع این محدودیتها، پرسشهای متعددی را در میان کاربران، کسبوکارها و فعالان رسانهای بهوجود آورده است.
علی جعفریآذر، نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با نبض بازار و در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره محدودیتهای اخیر اینترنت، اظهار کرد: موضوع اینترنت به یکی از دغدغههای جدی افکار عمومی تبدیل شده و این مسئله ابعاد مختلف اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و ارتباطی را بهطور همزمان دربرمیگیرد. به گفته او، رخدادهای هفتههای اخیر باعث شده این حوزه با چالشها و مشکلات قابل توجهی مواجه شود.
جعفریآذر با تأکید بر ضرورت اقدام زودهنگام دولت، اظهار کرد: آنچه امروز منجر به محدودسازی و قطع اینترنت شده، ریشه در مشکلات فضای مجازی دارد. به باور وی، عامل اصلی این وضعیت، نبود یک قانون جامع و کارآمد در حوزه فضای مجازی است. او تصریح کرد که فعالیت در این فضا باید قانونمند باشد و هویت افراد فعال در آن، فارغ از نوع فعالیتشان اعم از تجاری، رسانهای، تحلیلی یا سیاسی، مشخص شود و همه فعالان دارای شناسنامه باشند.
خلأ قانونی در فضای مجازی
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره به اقدامات دولت در این حوزه گفت: دولت تاکنون اقدام اساسی و مؤثری انجام نداده است؛ حتی لایحه دو فوریتی که خود دولت برای مدیریت فضای مجازی در شرایط خاص ارائه کرده بود، در ادامه پس گرفته شد. این در حالی است که همان لایحه نیز از سوی دولت تهیه شده بود و مجلس نقشی در تدوین اولیه آن نداشت.
وی با مقایسه فضای مجازی و فضای فیزیکی جامعه افزود: همانطور که در فضای واقعی، برای معاملات، رفتوآمد، ساختوساز و کسبوکارها قانون وجود دارد و افراد از بدو تولد تا زمان فوت دارای هویت مشخص هستند، فعالان فضای مجازی نیز باید دارای هویت روشن باشند. همچنین ارائهدهندگان خدمات، چه سکوهای داخلی و چه خارجی، اگر قصد استفاده از ظرفیت اقتصادی کشور را دارند، باید از ضوابط کشور تبعیت کرده و در مواقع ضروری همکاری لازم را داشته باشند تا از انتشار اخبار نادرست جلوگیری شود.
آسیبهای آموزشی و اقتصادی قطعی اینترنت
جعفریآذر با اشاره به تبعات اجتماعی این وضعیت گفت: در حال حاضر آموزش و پرورش بهشدت آسیب دیده است. مدارس از سال ۱۳۹۸ و همزمان با شیوع کرونا دچار اختلال شدند و پس از آن نیز به دلایل مختلف از جمله سرما، ناآرامیها و مسائل دیگر، آموزش بارها تعطیل و به شکل مجازی اعلام شده است. اما وقتی اینترنت دچار محدودیت میشود، عملاً امکان آموزش مجازی نیز از بین میرود.
وی ادامه داد: دانشگاهها، کسبوکارها و بسیاری از امور روزمره مردم نیز با اختلال مواجه شدهاند. از نگاه ما، هم امنیت کشور اهمیت دارد که زیربنای همه فعالیتهاست و هم مسائل اقتصادی که با این محدودیتها آسیب میبیند. با این حال، تاکنون طرح منسجم و روشنی از سوی وزارت ارتباطات و دولت در این زمینه مشاهده نشده و برخوردها بیشتر جنبه شعاری داشته است.
قطع ارتباط رسانههای داخلی با مردم
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با انتقاد از تبعات رسانهای محدودیت اینترنت تأکید کرد: وقتی ارتباط رسانههای داخلی و خبرگزاریها با مردم قطع میشود، مرجعیت خبری به رسانههای خارجی منتقل میشود؛ بهویژه در شرایط بحرانی مانند روزهای ناآرامی. این مسئله یک آسیب جدی است و مجلس نیز نسبت به آن معترض است.
وی افزود: اگر قرار است اینترنت در شرایطی قطع شود، باید مشخص باشد کدام بخشها، کدام خبرگزاریها و با چه زمانبندیای محدود میشوند. این موضوع نیازمند یک قانون شفاف، زمانبندیشده و دارای چارچوب مشخص است. به گفته جعفریآذر، دولت بهعنوان متولی این حوزه باید طرح جامعی تهیه کند و در صورت نیاز، لایحه آن را به مجلس ارائه دهد.
ضرورت قانونمند شدن فضای مجازی
جعفریآذر در پاسخ به پرسشی درباره نقش مجلس در زمان بازگشت اینترنت گفت: این موضوع بهطور مستقیم در حوزه کمیسیون اجتماعی نیست و بیشتر در کمیسیون فرهنگی بررسی میشود، اما اصل مسئله به دولت بازمیگردد. با این حال، نمایندگان مجلس بارها تأکید کردهاند که بسته شدن این فضا هم به اقتصاد مردم آسیب میزند و هم باعث افزایش شایعات میشود.
وی با اشاره به حساسیت موضوع قانونمند شدن فضای مجازی بیان کرد: متأسفانه هر زمان بحث قانونمند شدن مطرح میشود، با فضاسازی و تیترهای عجیب در رسانهها مواجه میشویم، در حالی که قانونمند شدن به نفع همه است؛ چه در حوزه تربیتی و فرهنگی، چه در معاملات اقتصادی و چه در امنیت خانوادهها. به گفته او، بخش قابل توجهی از آسیبهای اجتماعی موجود ناشی از بیهویتی در فضای مجازی است.
جعفریآذر تأکید کرد: حتی آزادترین کشورهای دنیا نیز فضای مجازی را رها نکردهاند و همانند فضای واقعی، آن را قانونمند کردهاند. در صورت وجود قانون، وظایف دولت، سکوها و اپراتورها مشخص میشود و میتوان درباره زمان قطع یا وصل اینترنت و نحوه مطالبهگری شفاف عمل کرد. در حال حاضر، این خلأ قانونی در کشور وجود دارد و نبود اقدام جدی، به فعالان این حوزه و اقتصاد کشور آسیب زده است.
زمان بازگشت اینترنت؛ ابهام همچنان باقی است
نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در پاسخ به پرسش نهایی درباره زمان بازگشت اینترنت به حالت عادی گفت: اطلاعی در این خصوص ندارم. تنها اعلام شده که بازگشایی اینترنت بهتدریج و در صورت فراهم شدن شرایط انجام میشود. به گفته او، معاون امنیتی وزیر کشور نیز به این موضوع اشاره کرده، اما مشخص نیست این مسئله چگونه و در چه سطحی در شورای عالی امنیت ملی مطرح شده است و مسئولان مربوطه باید در این زمینه شفافسازی کنند.