به گزارش نبض بازار-در نگاه نخست، نرخ بهره ۲۳ درصدی رقمی قابل توجه به نظر میرسد، اما با تطبیق این نرخ با آمارهای رسمی، تصویر متفاوتی پدیدار میشود. زمانی که نرخ تورم عمومی بالاتر از ۴۰ درصد و تورم در بخشهای کلیدی تولید (مطابق دادههای اخیر از صنایع لبنی و انرژی) به مراتب بالاتر است، نرخ بهره واقعی عملاً در محدوده منفی قرار میگیرد. این وضعیت به معنای کاهش ارزش واقعی اصل و فرع بدهی در طول زمان است. به زبان ساده، وامگیرنده با دریافت تسهیلات در زمان حال، قدرت خریدی را تصاحب میکند که بازپرداخت آن در آینده با ریالِ به شدت تضعیفشده صورت میگیرد.
تطبیق با واقعیتهای میدانی: بحران هزینهها
نگاهی به شاخصهای هزینهای در صنایع بزرگی همچون «پگاه اصفهان» نشان میدهد که هزینههای تولید با شتابی نگرانکننده در حال رشد است. افزایش ۱۴۴ درصدی نرخ گاز، ۸۱ درصدی قیمت برق و ۶۲ درصدی مواد اولیه، به وضوح نشان میدهد که نقدینگی در صورت عدم تبدیل سریع به کالا یا داراییهای سرمایهای، با سرعتی بیسابقه ذوب میشود. در چنین شرایطی، نگهداری پول نقد ناشی از تسهیلات در حسابهای بانکی، فاقد توجیه اقتصادی است.
استراتژیهای پیشنهادی برای تخصیص منابع
با توجه به اقساط ۹ میلیون تومانی، مدیریت جریان نقدی به دو روش اصلی قابل تصور است:
۱. سرمایهگذاری در داراییهای حافظ ارزش (طلا): طلا به عنوان یک سپر تورمی کلاسیک، همبستگی بالایی با شاخصهای هزینهای تولید دارد. با توجه به رشد هزینههای انرژی و مواد اولیه، انتظار میرود ارزش داراییهای پایه همچنان صعودی بماند. تنها چالش این گزینه، عدم تولید جریان نقدی ماهانه برای پرداخت اقساط است.
۲. خرید کالاهای سرمایهای با قابلیت نقدشوندگی (خودرو): خودرو در بازار ایران از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایهای تبدیل شده است. خرید خودروهایی با نقدشوندگی بالا، علاوه بر حفظ ارزش پول در برابر تورم بخش تولید، میتواند در صورت نیاز به عنوان ابزاری برای تامین نقدینگی یا ایجاد درآمد جانبی عمل کند.
دادههای موجود در بخش تولید و هزینههای انرژی هشدار میدهند که موج گرانی کالاها در راه است. دریافت تسهیلات با نرخ ۲۳ درصد، علیرغم فشار اقساط ماهانه، در صورتی که به سرعت به داراییهای فیزیکی تبدیل شود، یک «آربیتراژ تورمی» محسوب میشود. در واقع، در اقتصادی که هزینههای انرژی آن تا ۱۴۴ درصد رشد میکند، بدهکار بودن به بانک با نرخ ثابت، یک مزیت رقابتی برای حفظ قدرت خرید است.