به گزارش نبض بازار ، بازار سرمایه در حالی روز‌های کم‌رمق و پرابهام خود را سپری می‌کند که بسیاری انتظار داشتند تورم مزمن و افزایش ارزش دارایی‌ها، به موتور محرک بورس تبدیل شود. با این حال، اولویت سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌هایی با ریسک کمتر تغییر کرده و سهام، برخلاف ظرفیت‌های بنیادی برخی صنایع، در حاشیه تصمیم‌گیری‌ها قرار گرفته است. شرایط ژئوپلیتیک، فضای مبهم اقتصادی و ترجیح نقش «سپر تورمی» توسط طلا و ارز، معادلات بازار سهام را به‌گونه‌ای رقم زده که رشد‌های مقطعی نیز شکننده و ناپایدار به نظر می‌رسد.

تغییر اولویت سرمایه‌گذاران در فضای پرریسک

مجتبی دیبا، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با «نبض بازار» با اشاره به وضعیت فعلی بورس، معتقد است اگر شرایط ژئوپلیتیک منطقه و فضای داخلی کشور به شکل فعلی پیش نمی‌رفت، بازار سرمایه می‌توانست یکی از دوره‌های کم‌سابقه و پررونق خود را تجربه کند. به گفته او، حتی در ابتدای سال و با ورود بخشی از نقدینگی‌های بزرگ ـ چه پول‌های خارج‌شده از بازار سرمایه و چه منابعی که از خارج کشور وارد شد ـ نشانه‌هایی از شکل‌گیری یک روند صعودی جدی در بازار دیده می‌شد و بورس مسیر مثبتی را آغاز کرده بود.

با این حال، دیبا تأکید می‌کند که شرایط کلی کشور باعث شده دارایی‌های ریسک‌پذیر، از جمله بازار سرمایه، دیگر در اولویت نخست سرمایه‌گذاران نباشد. به گفته این کارشناس، در فضای فعلی، طلا و دلار برای بسیاری از سرمایه‌گذاران نقش سپر تورمی بهتری را ایفا می‌کنند و امکان حفظ ارزش دارایی در روز‌های حساس را فراهم می‌آورند؛ موضوعی که به‌طور طبیعی از جذابیت بورس کاسته است.

بازار نیمه‌جان، اما همچنان فعال

دیبا با اشاره به وضعیت کنونی معاملات بورس می‌گوید نمی‌توان انتظار حرکاتی فراتر از شرایط فعلی را از بازار داشت. با این حال، به اعتقاد او، همین وضعیت «نصفه‌نیمه» نیز تا حدی با تدابیر بازارساز و چارچوب‌هایی که در فضای کلی بازار در نظر گرفته شده، حفظ شده است. او تصریح می‌کند که همچنان بخشی از فعالان بازار، به‌ویژه افرادی که ریسک را می‌پذیرند، در بورس حضور دارند و با جان گرفتن نسبی بازار دوباره فعال می‌شوند.

این کارشناس بازار سرمایه به معاملات روز‌های اخیر اشاره می‌کند و می‌گوید با وجود آنکه ریسک‌های بزرگ همچنان سایه سنگینی بر بازار انداخته‌اند، اما شاهد شکل‌گیری صف‌های خرید مناسب بوده‌ایم که حتی تا پایان معاملات نیز ادامه‌دار مانده است.

پتروپالایشی‌ها و بانک‌ها زیر سایه ریسک

دیبا در پاسخ به پرسشی درباره صنایع مستعد رشد، تأکید می‌کند که پتروپالایشی‌ها از منظر بنیادی و صورت‌های مالی می‌توانستند یکی از جذاب‌ترین گروه‌های بازار باشند و حتی چشم‌انداز مناسبی برای ادامه سال داشته باشند، اما به گفته او، این ارزیابی در فضایی بدون ریسک معنا پیدا می‌کند. وی توضیح می‌دهد زمانی که ریسک‌های بیرونی و تهدید‌های خارجی وارد بازار می‌شود، عملاً همه صنایع ـ حتی گروه‌های پیشرو با وضعیت مالی مناسب ـ تحت تأثیر قرار می‌گیرند و متضرر می‌شوند.

به اعتقاد این کارشناس، بازار سرمایه را باید با پذیرش ریسک دید و سپس برای آن برنامه داشت. دیبا تصریح می‌کند که همچنان ریسک را در بازار می‌بیند و به همین دلیل نمی‌توان با قطعیت و شفافیت درباره آینده کوتاه‌مدت صنایع صحبت کرد، چرا که فضای ابهام حتی می‌تواند گسترده‌تر هم بشود. او در عین حال می‌گوید اگر این ریسک‌ها وجود نداشت، پتروپالایشی‌ها می‌توانستند روز‌های بسیار بهتری را تجربه کنند و گروه بانکی نیز پتانسیل معاملات جذاب‌تری داشت، هرچند در شرایط فعلی نیز بخشی از فعالان بازار با پذیرش ریسک، در این نماد‌ها حضور دارند.

سناریوی رشد یا اصلاح فرسایشی؟

دیبا در پاسخ به این پرسش که بورس در ماه‌های آینده مستعد رشد است یا اصلاح فرسایشی، می‌گوید حذف کامل ریسک از فضای بازار عملاً شدنی نیست، اما اگر در یک فضای فرضی و بدون ریسک صحبت کنیم، سطوحی که بازار در محدوده چهار میلیون و حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هزار واحد دیده بود، می‌توانست بستر مناسبی برای حرکت به سمت اهداف بالاتر باشد و حتی شاخص را به محدوده‌های پنج و شش میلیون واحدی برساند.

او در مقابل هشدار می‌دهد که با بازگشت و تشدید ریسک‌ها، امکان افت شاخص تا محدوده حدود سه میلیون و ۷۵۰ هزار واحد نیز وجود دارد. دیبا در جمع‌بندی تأکید می‌کند که پاسخ قطعی به این پرسش دشوار است، چرا که ریسک همچنان در بازار وجود دارد؛ به گفته او، اگر ریسک نبود بازار مسیر صعودی را طی می‌کرد، اما در صورت افزایش ریسک‌ها، افت‌های عمیق‌تری نیز دور از انتظار نخواهد بود.