به نفع ثروتمندان یا فقرا /راهکارهایی برای مشارکت مردم در «مدیریت» سهام عدالت

کد خبر: ۵۶۹۲۸

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۵:۴۲

به گزارش نبض بازار در مورد نحوه آزادسازی سهام عدالت گفت: وقتی سیاست‌های اصل 44 در سال‌های 84 و 85 از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد، در تیر ماه 85 در نامه رهبری در جواب به رئیس جمهور وقت بحث سهام عدالت ابلاغ شد. البته این سهام سابقه‌ای در دولت هشتم هم به نام طرح گسترش مالکیت مردم در واحدهای تولیدی داشته است، اما بعد از ابلاغ سیاست‌های اصل 44 قرار شد به نام سهام عدالت در راستای سیاست سهامدار کردن مردم در اقتصاد و افزایش ثروت دهک‌های کم‌ درآمد جامعه، سهام عدالت به مردم واگذار شود.

به گفته وی در نامه مقام معظم رهبری که در آن سال‌ها به سیاست‌های ابلاغی منضم شد، مواد 34 تا 38 مربوط به سهام عدالت وجود داشت که در ابلاغیه دیروز مقام معظم رهبری هم به این مواد اشاره شد.

* چرا برای اصلاح قانون سهام عدالت به اذن رهبری نیاز بود

رئیس کمیسیون ویژه اصل 44 گفت: بعد از 10 سال دولت کنونی تصمیم به تسویه حساب و پرداخت سود سهام عدالت به مردم گرفت و لایحه آزادسازی این سهام را به مجلس ارائه کرد که یک سال در مجلس بحث شد و اختلاف نظر زیادی در این مورد وجود داشت.

وی افزود: لایحه آزادسازی در سه مرحله مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت تبدیل به لایحه ساماندهی سهام عدالت شد که در مجلس آماده شد و چند ماه پیش این لایحه در نوبت رسیدگی در صحن مجلس قرار گرفت و قرار شد اگر مواد 34 تا 38 قانون اصل 44 نیاز به اصلاح دارد، چون قانون اولی بر اساس حکم مقام معظم رهبری بوده، برای اصلاح این قانون هم باید اذن رهبری گرفته شود و به خاطر همین مسأله نامه‌ای به رئیس جمهور نوشتیم و در دولت و مجمع تشخیص مصلحت نظام هماهنگ شد که این نامه خدمت رهبری ارائه شود و در جواب این نامه ابلاغیه روز گذشته مقام معظم رهبری ارائه شد.

* مجلس فعلی هم می‌تواند قانون را اصلاح کند

به گفته فولادگر؛ در ابلاغیه مقام معظم رهبری نحوه آزاد سازی سهام عدالت مردم به شورای عالی بورس ارجاع شده است و اگر آزاد سازی این سهام نیاز به اصلاح قانون اصل 44 دارد‌، با توجه به این که این لایحه بیش از یک سال در مجلس بررسی شده، برای اصلاح مواد 34 تا 38 سیاست‌های اصل 44 مرتبط با سهام عدالت می‌توانیم با یک طرح خارج از دستور در مجلس کنونی که تا خرداد ماه ادامه دارد، این اصلاحات را انجام دهیم.

وی ادامه داد: در حکم مقام معظم رهبری سه نکته مهم وجود دارد؛ یکی این که باید سهام عدالت مردم آزادسازی شود و از زمان نامه 14 سال پیش رهبری و اجرای سهام عدالت در 12 سال پیش،‌ این فرایند باید انجام می‌شد. نکته دوم این است که مدیریت سهام عدالت باید در دست مردم باشد و نکته سوم، ارجاع نحوه آزادسازی به شورای عالی بورس است که باید زمینه‌ای فراهم شود که هم این سهام برای مردم آزاد شود و هم منافع مردم حفظ شود و به گونه‌ای به صورت درصدی آزاد شود که هم مردم بتوانند به نقد شوندگی سهام خود برسند و هم از این مسأله دچار زیان و افت قیمت سهام نشوند.

رئیس کمیسیون ویژه اصل 44 اظهار داشت: در لایحه ساماندهی سهام عدالت هم گفته بودیم مردم مخیر باشند به این که آیا سهام آنها در بورس آزاد شود و یا این که به صورت صندوق قابل معامله بورسی ETF مردم سهامدار باشند و اختیار با دارنده سهام عدالت باشد.

* شیوه مشارکت مردم در «مدیریت» سهام عدالت

فولادگر در پاسخ به این سوال که در ابلاغیه مقام معظم رهبری بحث کمک به ماندگاری سهام عدالت برای مردم اشاره شده است، گفت: شورای عالی بورس می‌تواند از طریق مشارکت مردم در انتخاب نمایندگان خود در شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت اعمال مدیریت کنند و اعضای منتخب مردم در این شرکت‌ها در مجامع بورسی سهام عدالت شرکت کنند و مانده سهام عدالت در شرکت‌های استانی وارد بورس شود و راه برای مردم باز شود. اگر کسی نیاز به نقدینگی داشته باشد، بخشی از سهام بین 15 تا 30 درصد سهام عدالت آزاد شود و مردم بتوانند خرید و فروش انجام دهند.

وی گفت: هم چنین با توجه به شرایط کرونایی تأکید بر این است که بخشی از قدرت خرید مردم اصلاح شود و درصدی از سهام عدالت آزاد شود تا کسانی که نیاز به پول دارند بتوانند آن را بفروشند، راه دوم این است که خود مردم بتوانند سهام خود را در بورس نقد کنند که باید جزئیات آن را شورای عالی بورس تعیین کند.

* برای آزادسازی سهام عدالت یک فرآیند 5 ساله پیش‌بینی شد

رئیس کمیسیون ویژه اصل 44 در پاسخ به این سوال که اگر مردم یک باره بخواهند سهام عدالت را بفروشند مانند قضیه کشاورزان هندوانه کار می‌شود که همه هندوانه‌ها با هم می‌رسد و دلالان آن را به بهای ناچیز خریداری می‌کنند، گفت: بله، مجلس هم موافق آزادسازی یک دفعه سهام عدالت نیست.

وی افزود: ما یک فرایند 5 ساله را پیش بینی کردیم که دارنده سهام عدالت نتواند یک دفعه سهام را بفروشد و ارزش آن در بازار افت کند و یا شلوغی و هجوم مردم بازار سرمایه را دچار اختلال کند،‌ بلکه گفته‌ایم تدریجی وارد بازار سرمایه شوند و امکان نقد شوندگی هم برای دارنده سهام فراهم شود و به قدرت خرید مردم کمک شود و یا این که مردم خودشان انتخاب کنند که آیا سهام آنها به تدریج نقد شود و یا این که سهام خود را نگه دارند و در بورس سرمایه‌گذاری کنند.

* جامعه هدف سهام عدالت باید بازنگری شود

فولادگر در مورد این که آیا امکان ارائه سهام عدالت به بقیه مردم جامعه هم وجود دارد، گفت: این پیشنهاد را در شورای عالی اصل 44 در مورد متقاضیان جدید سهام عدالت مطرح کردیم، اما گفته شد از ابتدا هم قرار نبود که سهام عدالت را به همه مردم بدهند، بلکه 6 دهک انتخاب شد، البته این دهک‌ها جمعیتی بود و دقت لازم در آن وجود نداشت. به گونه‌ای که کارگران ساختمانی، کارگران شهرداری و یا بسیاری از روستائیان در سهام عدالت نبودند اما به جای آن کارمندان دولت، اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و قاضی‌های دادگستری در سهام عدالت بوند، یعنی همه کارمندان دولت ولو این که درآمد بالایی داشته باشند سهام عدالت گرفتند. بنابراین باید جامعه هدف سهام عدالت بازنگری شود.

نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این سوال که آیا عدالت در سهام عدالت رعایت شده به گونه‌ای که برای یک نفر سهام مرغوب و برای نفر بعدی سهام زیانده داده شده است،‌ گفت: سهام عدالت فعلا به صورت سبد سهام است. الان این گونه نیست که سهام یک نفر سودآور و سهام دیگری زیانده باشد بلکه به صورت سبد سهام است که همه سهامداران سهام عدالت به صورت مشاع در آن سهیم و شریک هستند. حتی در مورد استان‌ها این مسأله رعایت شده؛ مثلاً ممکن است یک فرد سیستانی دارای سهام عدالت، سهام فولاد مبارکه را هم داشته باشد.

* مردم باید نمایندگان خود را در شرکت‌های استانی و منطقه‌ای سهام عدالت انتخاب کنند

رئیس کمیسیون ویژه اصل 44 در مورد بحث مدیریت مردم بر سهام عدالت و این که اگر دولت بخواهد به صورت ETF آن را آزاد کند باز هم مدیریت در اختیار دولت خواهد بود، تصریح کرد: برای مدیریت در سهام عدالت پیشنهاد دادیم که مردم نمایندگان خود را برای شرکت‌های استانی سهام عدالت و منطقه‌ای انتخاب کنند که بتوانند از طریق نمایندگان خود در شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت اعمال مدیریت کنند و در هیأت مدیره شرکت‌ها اعمال رأی کنند.

وی تصریح کرد: در حال حاضر نماینده‌های منتخب دولت در شرکت‌های استانی سهام  عدالت حضور دارند. در حالی که ما می‌خواهیم مدیریت از سوی خود مردم باشد و نماینده‌های مردم در شرکت‌های سهام عدالت استانی و منطقه‌ای انتخاب شوند و مردم بتوانند در شرکت‌ها از طریق نمایندگان خود اعمال مدیریت کنند.

* فرآیند آزادسازی باید تدریجی باشد

فولادگر در مورد این که اگر قرار باشد 49 میلیون نفر سهامدار عدالت یک باره وارد بورس شوند، چه می‌شود گفت: اولا بورس چنین ظرفیتی ندارد. باید فرایند آزادسازی تدریجی باشد و به تدریج بتوانند سهام خود را نقد کنند و طی یک فرایند 5 ساله سهام آزاد شود که البته این هم قطعی نشده است. دولت هم موافق آزاد سازی تدریجی سهام عدالت است و بورس هم می‌گوید اگر مردم یک باره برای فروش سهام عدالت بیایند، هم بازار مختل می‌شود و هم ارزش سهام به شدت افت می‌کند.

وی در پایان گفت: اگر قرار باشد فقط شورای عالی بورس نحوه آزادسازی سهام عدالت را تصمیم گیری کند که نیازی به مصوبه مجلس نیست، اما من احساس می‌کنم باید مواد 34 تا 38 سیاست‌های اصل 44 در مورد سهام عدالت اصلاح شود که اگر این کار بخواهد انجام شود، در مجلس فعلی هم با یک مصوبه بررسی خارج از دستور به راحتی می‌توانیم این مواد را به نفع مردم اصلاح کنیم و ظرف هفته آینده می‌توانیم در دستور کار صحن اصلی مجلس به صورت خارج از نوبت بررسی کنیم.

وی تاکید کرد:  چون این مصوبه خلاف سیاست‌های اصل 44 هم نیست، نیاز به دوسوم رأی نمایندگان هم ندارد.