«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

چرا سرمایه‌گذاری روی پدافند غیرعامل در دهه گذشته منطقی‌ترین شیوه سرمایه‌گذاری بازدارنده بوده است؟+اینفوگرافیک

کد خبر: ۲۳۲۵۵۱

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۵۴

مدیریت بحران و اقتصاد کلان در سال ۱۴۰۵، مفهوم «امنیت زیرساختی» دیگر یک ردیف بودجه‌ای هزینه‌بر تلقی نمی‌شود، بلکه به عنوان یک «سرمایه‌گذاری پیشگیرانه با بازدهی تصاعدی» تعریف می‌گردد.

به گزارش نبض بازار- تحولات و تنش‌های ژئوپلیتیک سال‌های اخیر در منطقه غرب آسیا ثابت کرد که پایداری ملی و تداوم کسب‌وکار‌های اقتصادی، به طور مستقیم به تاب‌آوری سازه‌ها و شبکه‌های حیاتی گره خورده است. واکاوی آماری محاسبات مالی نشان می‌دهد که تصمیمات راهبردی ایران برای تخصیص بودجه به پدافند غیرعامل در دهه‌ی گذشته (۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵)، منطقی‌ترین و سودآورترین دکترین صیانت از دارایی‌های ملی بوده است.

۱. اقتصاد پیشگیری: نسبت طلایی «هزینه به خسارت اجتناب‌شده»

اصلی‌ترین شاخصی که منطق اقتصادی پدافند غیرعامل را تبیین می‌کند، فرمول ارزیابی ریسک و صرفه‌جویی در مخارج بازسازی است. داده‌های مهندسی-اقتصادی سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهند که صنایع بزرگ جهان و ایران به یک نسبت طلایی در این حوزه دست یافته‌اند.
•    نرخ بازگشت سرمایه (ROI): طبق آمار‌های مستند، هر ۱ ریال سرمایه‌گذاری در بخش مقاوم‌سازی، ایزولاسیون و پنهان‌کاری زیرساخت‌ها، از بروز حداقل ۱۵ تا ۲۰ ریال خسارت ساختاری و توقف تولید در زمان بحران جلوگیری کرده است.
•    پایداری تولید ناخالص داخلی (GDP): در جریان تنش‌های سایبری و فیزیکی اخیر، صنایعی که پروتکل‌های پدافند غیرعامل را طی ده سال گذشته به طور کامل پیاده‌سازی کرده بودند، نرخ تداوم خدماتی (Business Continuity) بالای ۹۱ درصد را ثبت کردند، در حالی که این شاخص در واحد‌های مقاوم‌سازی نشده زیر ۴۰ درصد بوده است.

۲. تاب‌آوری شبکه انرژی؛ زیرزمینی کردن شریان‌های حیاتی

بخش انرژی (برق، گاز و فرآورده‌های نفتی) همواره نخستین هدف در سناریو‌های تقابل است. صنایع دفاعی و عمرانی ایران در دهه گذشته با تمرکز بر سه راهبرد «تمرکززدایی»، «دفن عمیق» و «موازی‌سازی»، تداوم جریان انرژی را تضمین کردند.
•    پست‌های برق و ایستگاه‌های گاز هیدرولیک: انتقال بیش از ۳۵ درصد از کلیدخانه‌ها و پست‌های توقف ولتاژ غول‌پیکر به اعماق ۱۵ تا ۳۰ متری زمین (سازه‌های بتنی مقاوم در برابر موج انفجار)، ضریب آسیب‌پذیری شبکه توزیع را تا ۸۸ درصد کاهش داده است.
•    خطوط موازی و لوپ (Loop): ایجاد شبکه‌های فرعی جابجایی گاز و سوخت مایع به این معناست که در صورت قطع یک خط لوله اصلی، جریان انرژی ظرف کمتر از ۴۵ دقیقه از طریق خطوط موازی جایگزین می‌شود و مانع از توقف فعالیت کارخانجات مادر می‌شود.

۳. پدافند سایبری و الکترونیک؛ شبکه نامرئی فیبر نوری و داتا‌سنتر‌های بوم‌آورد

در بخش ارتباطات، سرمایه‌گذاری ده ساله بر روی «شبکه ملی اطلاعات» و زیرساخت‌های موازی ارتباطی، در سال ۱۴۰۵ کارایی خود را به اثبات رساند.
•    بومی‌سازی روتر‌ها و فایروال‌های صنعتی: کاهش وابستگی سخت‌افزاری در اتاق‌های سرور استراتژیک از ۸۰ درصد در دهه گذشته به کمتر از ۱۵ درصد در سال جاری، امکان نفوذ غیرمجاز را به شدت محدود کرده است.
•    حجیم‌سازی لایه‌های بتنی فیبر نوری: دفن کابل‌های اصلی انتقال داده در عمق استاندارد پدافندی (فراتر از ۲ متر تحت پوشش لایه‌های الیاف پلیمری)، پایداری ارتباطات بانکی و اداری کشور را در شرایط اختلالات فرکانسی و الکترومغناطیسی تا ۹۴ درصد تضمین نموده است.

نتیجه‌گیری راهبردی

تحلیل ریاضی نبرد‌های مدرن و لایه‌های پنهان آن نشان می‌دهد که قدرت یک کشور، تنها در حجم تسلیحات تهاجمی آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه «ظرفیت بقای زیرساخت‌ها» تعیین‌کننده برنده نهایی در تبادلات طولانی‌مدت است. سرمایه‌گذاری مستمر ایران روی روش‌های مهندسی پدافند غیرعامل در دهه گذشته، کشور را به سطحی از پایداری ساختاری رسانده است که مخارج تهاجمی دشمن را به دلیل بی‌اثر شدن ضربات، به شدت افزایش می‌دهد. این استراتژی هوشمندانه، ستون فقرات اقتصاد غیرنفتی و توسعه صنعتی کشور را در برابر تکانه‌های بیرونی بیمه کرده و ضامن اصلی امنیت پایدار در افق دهه‌های آینده است.