«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

چالش‌های نفت پاسارگاد؛ ناترازی و تغییر موازنه در بازار رقابتی+اینفوگرافیک

کد خبر: ۲۳۲۲۱۹

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۳:۴۲

تحلیل روند حرکتی شرکت نفت پاسارگاد در سال مالی ۱۴۰۴، نشان‌دهنده بروز تغییرات بنیادین در ساختار تصمیم‌گیری و جایگاه بازاری این بنگاه بزرگ اقتصادی است.

به گزارش نبض بازار- یکی از کلیدی‌ترین متغیر‌های تأثیرگذار بر عملکرد این مجموعه در سال جاری، موضوع حاکمیت شرکتی و تغییرات گسترده در سطوح عالی مدیریتی است که بازتاب‌های مستقیمی در شاخص‌های عملیاتی و سهم بازار این شرکت داشته است.

تغییر در پارادایم مدیریتی و چالش تخصص‌گرایی

روند دگردیسی در بدنه مدیریتی نفت پاسارگاد که از اواخر سال ۱۴۰۳ آغاز شد، با انتصاب تیم جدید مدیریتی به مرحله‌ای حساس وارد گردید. بررسی سوابق اجرایی در دوره جدید نشان می‌دهد که رویکرد انتصابات، از مدل «تخصص‌محور در حوزه انرژی» به سمت مدل‌های «برنامه‌محور عمومی» تغییر جهت داده است. اگرچه مدیریت فعلی سوابقی در حوزه‌های برنامه‌ریزی و صنایع پایین‌دستی دوده داشته است، اما منتقدان و کارشناسان بازار سرمایه معتقدند پیچیدگی‌های استراتژیک تجارت قیر، نیازمند دانش عمیق در لجستیک بین‌المللی و تعاملات ارگانیک با پالایشگاه‌های تأمین‌کننده خوراک است.
این جابجایی‌ها تنها به لایه‌های ارشد محدود نمانده و بخش بزرگی از بدنه کارشناسی و معاونت‌های بازرگانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. خروج نیرو‌های متخصص از این ساختار و جذب آنها توسط رقبای بخش (Experience Curve) به خارج از بدنه نفت پاسارگاد شده که ثمره آن در تغییرات سهم بازار به وضوح قابل مشاهده است.

تحلیل آماری سهم بازار و حضور در بورس کالا

یکی از دماسنج‌های واقعی برای سنجش موفقیت مدیریت جدید، بررسی حجم معاملات در بورس کالا است. داده‌های آماری حکایت از آن دارد که نفت پاسارگاد که پیش از این به عنوان رهبر بلامنازع بازار قیر شناخته می‌شد، در سال ۱۴۰۴ با افت جایگاه رو‌به‌رو شده است.
در حالی که در‌های پیشین، این شرکت رتبه نخست معاملات را در به رتبه سوم با سهمی معادل ۱۲.۶ درصد است. این جابجایی آماری نشان می‌دهد که رقبای سنتی، به‌ویژه شرکت نفت جی، با بهره‌گیری از خلاء استراتژیک ایجاد شده، موفق به تصاحب بخشی از سهم بازار نفت پاسارگاد شده‌اند. این ناهمخوانی بین توان تولیدی و سهم واقعی از معاملات، بیانگر ضرورت بازنگری در مدل‌های بازاریابی و فروش شرکت است.

از دست رفتن مشتریان استراتژیک و تمرکز بر آمار‌های نمایشی

نقد جدی دیگری که متوجه ساختار فعلی است، تغییر رویکرد از «استراتژی‌های هجومی صادراتی» به «مدیریت ویترینی» است. گزارش‌های تحلیلی نشان می‌دهند که تمرکز بر ارائه آمار‌های مقطعی و نمایشی، مانع از رصد دقیق ریزش مشتریان استراتژیک شده است. در تجارت بین‌الملل، حفظ اعتماد خریداران بزرگ کالا‌های نفتی وابسته به ثبات در تیم‌های بازرگانی و پایداری در ضوابط فروش است؛ موضوعی که با تغییرات مکرر در معاونت‌های مربوطه، آسیب جدی دیده است.
خروج از بازار رقابتی و واگذاری سنگر به رقبا، نه تنها درآمد‌های ارزی شرکت را تحت تأثیر قرار داده، بلکه توان چانه‌زنی نفت پاسارگاد را در فرآیند خرید ماده اولیه (VB) از پالایشگاه‌ها نیز کاهش داده است. این چرخه، در صورت عدم اصلاح ساختاری، می‌تواند منجر به افزایش بهای تمام شده محصول و کاهش رقابت‌پذیری در بازار‌های هدف منطقه‌ای شود.
در نهایت، صیانت از جایگاه برند «نفت پاسارگاد» به عنوان یک دارایی ملی، مستلزم بازگشت به اصول حاکمیت شرکتی، بهره‌گیری از مدیران متخصص در حوزه نفت و گاز و اولویت‌دهی به شاخص‌های بهره‌وری واقعی به جای گزارش‌های توجیهی است. اصلاح فرآیند انتصابات و ایجاد ثبات در بدنه کارشناسی، نخستین گام برای بازپس‌گیری سهم از دست رفته در بورس کالا و بازار‌های صادراتی خواهد بود.