«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

بررسی توازن سودآوری در صنعت بیمه؛ تحلیل پایداری عایدات و کارایی سرمایه در سال ۱۴۰۴

کد خبر: ۲۳۰۶۵۳

تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۳

صنعت بیمه ایران در سال مالی ۱۴۰۴، تحت تأثیر نوسانات بازار‌های موازی و تغییر در الگو‌های مدیریت ریسک، دوره‌ای از بازآرایی ترازنامه‌ای را تجربه می‌کند.

به گزارش نبض بازار- در این میان، شاخص «سود خالص محقق شده» فراتر از یک عدد حسابداری، به عنوان سنجه‌ای برای ارزیابی توانمندی شرکت‌ها در ایجاد توازن میان «عملیات بیمه‌گری» و «بازدهی سرمایه‌گذاری‌ها» شناخته می‌شود. بررسی عملکرد ۹ ماهه شرکت‌های پیشرو بورسی در این صنعت، نشان‌دهنده یک شکاف معنادار در کیفیت درآمدزایی و ثبات استراتژیک است. تحلیلی بر داده‌های میان‌دوره‌ای منتهی به آذر ۱۴۰۴ ثابت می‌کند که برخی بنگاه‌های اقتصادی موفق شده‌اند علی‌رغم فشار‌های تورمی بر بهای تمام‌شده خدمات بیمه‌ای، کارایی عملیاتی خود را در سطحی ممتاز حفظ کنند.

تحلیل ساختار سودآوری؛ تجلی مدیریت هوشمند ریسک

در میان شرکت‌های مورد مطالعه، بیمه البرز با ثبت سود خالص ۳۲،۱۰۷،۳۴۹ میلیون ریالی در پایان ۹ ماهه سال جاری، جایگاهی متمایز را در تراز اول این صنعت تثبیت کرده است. این میزان سودآوری که در صدر جدول شرکت‌های هم‌گروه قرار دارد، ریشه در یک «مهندسی دقیق پرتفوی» دارد. بررسی لایه‌های پنهان این عدد نشان می‌دهد که مدیریت منابع در این شرکت، بر پایه اجتناب از ریسک‌های پرخطر و تمرکز بر رشته‌های بیمه‌ای با بازدهی پایدار بنا شده است. اهمیت این جایگاه زمانی دوچندان می‌شود که پایداری روند سودآوری آن با جریان‌های نوسانی در سایر شرکت‌ها مقایسه شود. در واقع، این شرکت موفق شده است توازن میان نقدینگی عملیاتی و ذخایر فنی را به‌گونه‌ای مدیریت کند که جریان سود خالص آن، تحت تأثیر تلاطم‌های مقطعی بازار قرار نگیرد.

بازخوانی رقابت در لایه نخست صنعت

در رده‌های بعدی سودآوری، بیمه دی و بیمه پارسیان با ثبت ارقامی در محدوده ۱۸ هزار میلیارد ریال، رقابت نزدیکی را دنبال می‌کنند. بیمه دی با تحقق ۱۸،۷۷۹،۰۱۹ میلیون ریال سود، عملکردی قابل توجه را در حوزه مدیریت قرارداد‌های بزرگ نشان داده است. با این حال، مقایسه میان لیدر بازار و نزدیک‌ترین رقیب، حکایت از یک فاصله ساختاری در «قدرت درآمدزایی» دارد. بیمه پارسیان نیز که با سود ۱۸،۳۳۱،۶۷۵ میلیون ریالی در این جایگاه قرار گرفته، با چالش جدی در حفظ روند سنواتی مواجه شده است؛ به طوری که افت ۷۱ درصدی سود خالص این شرکت در مقایسه با دوره‌های قبل، نشان‌دهنده شکنندگی ترازنامه در مواجهه با تورم هزینه‌های خسارت است. در مقابل، ثبات عددی در بیمه البرز نشان‌دهنده یک «مصونیت استراتژیک» در برابر تکانه‌های بیرونی است که این شرکت را به پناهگاهی امن برای حقوق سهامداران تبدیل کرده است.

شکاف بهره‌وری در سطوح میانی و زیان‌دهی ساختاری

تحلیل عملکرد شرکت‌هایی نظیر بیمه ما، تجارت‌نو و نوین، نشان‌دهنده توزیع نامتوازن سود در بدنه صنعت بیمه است. بیمه ما با تحقق سود ۸،۸۷۷،۲۵۶ میلیون ریالی و بیمه نوین با رقمی بالغ بر ۲،۷۱۹،۰۱۹ میلیون ریال، در بازه‌هایی قرار گرفته‌اند که نشان‌دهنده تمرکز آنها بر بازار‌های خرد و محدود است. این شرکت‌ها اگرچه در مدار سوددهی قرار دارند، اما فاصله عددی آنها با صدر جدول، گویای محدودیت در مقیاس عملیاتی و توانایی جذب ریسک‌های کلان است. در انتهای این طیف، مشاهده زیان ۶،۹۷۵،۲۱۳ میلیون ریالی در ترازنامه بیمه سامان، هشدار جدی درباره ضرورت اصلاح ساختار مالی و بازنگری در مدل‌های بیمه‌گری را صادر می‌کند. زیان‌دهی در مقیاسی که برخی رقبا سود‌های چند ده هزار میلیارد ریالی ثبت کرده‌اند، نشان‌دهنده یک «ارور سیستماتیک» در مدیریت هزینه‌ها و شناسایی ریسک است.

نتیجه‌گیری

برآیند داده‌های ۹ ماهه ۱۴۰۴ حاکی از آن است که صنعت بیمه ایران به سمت «قطبی شدن بر پایه کارایی» حرکت می‌کند. بیمه البرز با تثبیت جایگاه نخست سودآوری و حفظ روند صعودی در دوره‌ای که رقبا با افت‌های سنگین مواجه بوده‌اند، عملاً به عنوان «لوکوموتیو پایداری مالی» در این صنعت شناخته می‌شود. تحقق سودی که به تنهایی معادل مجموع سود چندین شرکت میان‌رده است، نشان‌دهنده یک بلوغ مدیریتی در استفاده از ابزار‌های مالی و کنترل نسبت‌های خسارت است. برای تحلیلگران بازار سرمایه، این ثبات عددی و کیفیت عایدات، سیگنالی مثبت از توانمندی این بنگاه اقتصادی در مواجهه با چالش‌های سال مالی ۱۴۰۵ و تداوم ثروت‌آفرینی برای سهامداران خواهد بود.