«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

مهندسی ترازنامه در بانکداری خصوصی؛ تحلیل تطبیقی شاخص‌های رشد و کارایی در ۹ ماهه ۱۴۰۴+اینفوگرافیک

کد خبر: ۲۳۰۶۵۲

تاریخ: ۰۱ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۳

نظام بانکی ایران در سال مالی ۱۴۰۴، تحت تأثیر سیاست‌های پولی انقباضی و نظارت سخت‌گیرانه بر کیفیت دارایی‌ها، دوره‌ای از «تنش و پویایی» را تجربه می‌کند.

به گزارش نبض بازار- بررسی عملکرد سه بازیگر کلیدی بانکداری خصوصی یعنی بانک‌های گردشگری، پاسارگاد و پارسیان، تصویری روشن از سه استراتژی متفاوت در مواجهه با تلاطم‌های اقتصادی ترسیم می‌کند. برای درک دقیق جایگاه این بانک‌ها، ضروری است که عملکرد آنها در چهار شاخص بنیادین شامل «شتاب رشد دارایی‌ها»، «رشد درآمد تسهیلات»، «نسبت کفایت سرمایه» و «رشد سود خالص» به صورت همسان مورد واکاوی قرار گیرد. تحلیل داده‌های ۹ ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که لزوماً بانک‌های بزرگ‌مقیاس، بالاترین نرخ شتاب عملیاتی را ندارند و پارامتر «چابکی در اصلاح ساختار» به متغیر تعیین‌کننده در ترازنامه تبدیل شده است.

تحلیل شتاب رشد و قدرت نفوذ در بازار

در شاخص شتاب رشد دارایی‌ها، شکاف معناداری میان این سه بانک مشاهده می‌شود. بانک گردشگری با ثبت نرخ ۴۵.۹ درصدی، بالاترین شتاب رشد را در میان رقبای خود ثبت کرده است که نشان‌دهنده یک استراتژی توسعه تهاجمی برای تسخیر سهم بازار است. در مقابل، بانک پاسارگاد با نرخ ۲۵ درصدی، مسیری میانه‌رو و باثبات را برگزیده و بانک پارسیان با نرخ ۷.۸ درصدی، رویکردی کاملاً محتاطانه و متمرکز بر نوسازی دارایی‌های موجود را در پیش گرفته است.
در بخش درآمد‌های حاصل از تسهیلات اعطایی، هر سه بانک رشد‌های قابل توجهی را تجربه کرده‌اند که نشان‌دهنده توانایی آنها در تخصیص منابع در محیط تورمی است. بانک گردشگری با رشد ۹۵.۶ درصدی در صدر قرار دارد و بانک‌های پارسیان و پاسارگاد نیز به ترتیب با رشد‌های ۷۳ و ۶۸ درصدی، توانسته‌اند جریان درآمدی پایداری را از محل عملیات بانکی خود ایجاد کنند. این همسویی در رشد درآمدی، نشان‌دهنده پویایی بخش مصارف در هر سه نهاد مالی است.

پایداری ساختاری و نسبت کفایت سرمایه

نسبت کفایت سرمایه، به عنوان اصلی‌ترین سنجه سلامت و پایداری یک بانک، تفاوت‌های ساختاری این سه رقیب را نمایان می‌سازد. بانک پاسارگاد با ثبت نسبت ۱۱ درصدی، در جایگاهی بسیار مطلوب و ایمن قرار دارد که نشان‌دهنده انطباق بالای این بانک با استاندارد‌های نظارتی و توانایی بالای آن در جذب ریسک است.
در سوی دیگر، بانک‌های گردشگری و پارسیان با نسبت‌هایی در محدوده ۵.۳ و ۵ درصد، در مسیر اصلاح ساختار قرار دارند. نکته حائز اهمیت برای بانک گردشگری، رشد ۹۱ درصدی این نسبت در بازه اخیر است که نشان‌دهنده موفقیت مهندسی مالی در ترمیم پایه سرمایه است. بانک پارسیان نیز با خروج از شرایط بحرانی سنوات قبل، توانسته است این نسبت را در سطح ۵ درصد تثبیت کند که گامی مثبت در جهت بازسازی مالی محسوب می‌شود.

برآیند عملیاتی و سودآوری خالص

در نهایت، شاخص سود خالص، خروجی نهایی این سه استراتژی متفاوت را نشان می‌دهد. بانک گردشگری با جهش ۱،۱۲۰ درصدی سود خالص، رکورددار پویایی درآمدی در سال ۱۴۰۴ است. این جهش ناشی از بازتعریف چرخه منابع و مصارف و بهره‌برداری از پروژه‌های تخصصی زنجیره ارزش است. بانک پارسیان نیز با رشد ۱۴۵ درصدی، موفق به خروج قطعی از زیان و ورود به مرحله سودآوری پایدار شده است که یک موفقیت استراتژیک برای این بانک محسوب می‌شود. بانک پاسارگاد نیز با رشد ۴ درصدی سود خالص، بر حفظ ثبات و تداوم بازدهی در مقیاس بزرگ دارایی‌های خود تمرکز کرده است.
در مجموع، مقایسه همسان این پارامتر‌ها نشان می‌دهد که بانک گردشگری در فاز «رشد تهاجمی»، بانک پاسارگاد در فاز «تثبیت و پایداری» و بانک پارسیان در فاز «بازسازی و نوزایی» قرار دارند. برای تحلیلگران بازار سرمایه، کارایی هر سه بانک در رشد درآمد‌های تسهیلاتی، سیگنالی مثبت از پویایی بخش خصوصی در نظام بانکی ایران است.