«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

ترازنامه دوگانه پتروشیمی فن‌آوران؛ واکاوی شکاف میان رکورد‌های تولید و سلامت مالی+اینفوگرافیک

کد خبر: ۲۳۰۴۵۹

تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۰

صنعت پتروشیمی ایران به عنوان موتور محرک ارزآوری، در سال‌های اخیر تحت تاثیر نوسانات نرخ خوراک و چالش‌های مدیریتی قرار داشته است.

به گزارش نبض بازار- شرکت پتروشیمی فن‌آوران (شفن) که یکی از بازیگران کلیدی زنجیره متانول و اسید استیک در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر محسوب می‌شود، در دوره مدیریت حسین رفیق‌دوست، مسیر متفاوتی از تبلیغات برندینگ و داده‌های حسابداری را تجربه کرده است. انتصاب وی در اواخر سال ۱۴۰۲، با تاکید بر تخصص‌گرایی بومی صورت گرفت؛ اما بررسی دقیق صورت‌های مالی نشان می‌دهد که در پسِ ویترین رکورد‌های تولیدی، چالش‌های جدی در حوزه نقدینگی و بهره‌وری عملیاتی نهفته است.

تحلیل کیفیت سود؛ پیروزی حسابداری یا عملیاتی؟

یکی از برجسته‌ترین نقاط مورد تاکید در گزارش‌های مدیریت فن‌آوران، جهش خیره‌کننده ۱۲۰۰ درصدی سود خالص در دوره‌های میان‌دوره‌ای سال ۱۴۰۳ است. اگرچه این عدد در نگاه اول برای سهامداران و نهاد‌های بالادستی جذاب به نظر می‌رسد، اما واکاوی عددی نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از این سود، نه از محل بهبود فرآیند‌های تولید و فروش، بلکه ناشی از «تعدیلات سنواتی نرخ گاز خوراک و سوخت» بوده است. بر اساس اطلاعیه‌های منتشر شده در سامانه کدال، بازگشت رقم ۱.۱ هزار میلیارد تومان (۱.۱ همت) به حساب‌های شرکت بابت اصلاح نرخ‌های سال گذشته، ترازنامه را به نفع مدیریت تغییر داده است. در واقع، با کسر این درآمد‌های غیرعملیاتی، مشخص می‌شود که رشد واقعی سودآوری ناشی از عملکرد جاری، تفاوت معناداری با ارقام پرزرق‌وبرق اعلامی دارد. این رویکرد، پایداری سودآوری در دوره‌های آتی را با ابهام جدی مواجه می‌کند، چرا که تکرار چنین تعدیلات حسابداری در سال‌های آینده غیرممکن است.

پارادوکس تولید و چالش نقدینگی

در بخش عملیاتی، پتروشیمی فن‌آوران موفق به ثبت رکورد تولید ۱۵۳ هزار تنی در محصول اسید استیک شده که فراتر از ظرفیت اسمی مجتمع است. با این حال، گزارش‌های میدانی و تحلیل‌های مستقل نشان‌دهنده افت ۹ درصدی در مجموع حجم تولید و ۱۰ درصدی در حجم فروش در پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۴ است. این تناقض نشان می‌دهد که تمرکز بر رکورد‌های مقطعی در واحد‌های خاص، نتوانسته است ناترازی انرژی و محدودیت‌های گاز در نیمه دوم سال را به طور کامل پوشش دهد.
بحرانی‌ترین شاخص در دوره فعلی، تنزل نسبت جاری شرکت به عدد ۱.۰ است. این نسبت که نشان‌دهنده توانایی شرکت در پاسخگویی به بدهی‌های کوتاه‌مدت از محل دارایی‌های جاری است، به مرز هشدار رسیده است. زمانی که نسبت جاری به عدد یک نزدیک می‌شود، شرکت در لبه بحران نقدینگی قرار می‌گیرد. این وضعیت ناشی از سیاست‌های تهاجمی در سرمایه‌گذاری پروژه‌های بلندمدت مانند «پتروالفین» بدون در نظر گرفتن جریان نقدینگی مورد نیاز برای عملیات جاری است.

ریسک استراتژیک در بازار هدف و حکمرانی شرکتی

تمرکز ۸۵.۲ درصدی صادرات متانول فن‌آوران بر بازار چین، ریسک استراتژیک بزرگی را متوجه این بنگاه اقتصادی کرده است. وابستگی شدید به یک مقصد واحد، شریان حیاتی درآمدی شرکت را در برابر تغییرات سیاست‌های وارداتی یا رکود اقتصادی در شرق آسیا آسیب‌پذیر می‌کند. از سوی دیگر، علیرغم شعار‌های مدیریت در حوزه مسئولیت اجتماعی و بومی‌گزینی، گزارش‌هایی از تنش‌های کارگری در بخش‌های عملیاتی به گوش می‌رسد. رشد ۶۹ درصدی هزینه‌های اداری و عمومی در حالی که درآمد‌های عملیاتی تنها ۴۹ درصد رشد داشته‌اند، نشان‌دهنده ضعف در کنترل هزینه‌های ستادی و سربار است.
در نهایت، پتروشیمی فن‌آوران در شرایطی به سر می‌برد که «تصویر برند» و «تندیس‌های همایشی» بر «سلامت ترازنامه» پیشی گرفته‌اند. عبور از بحران نقدینگی و واقعی‌سازی سودآوری، مستلزم تغییر رویکرد از مدیریت ویترینی به سمت بهره‌وری عملیاتی پایدار است.