«نبض بازار» در گفت‌و‌گو با یک کارشناس اقتصادی بررسی کرد:

از افزایش قیمت نان و گوشت تا جهش دلار / قیمت دلار تا کجا بالا خواهد رفت؟

کد خبر: ۲۳۰۲۵۱

تاریخ: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۹:۴۰

بازار ارز در هفته‌های اخیر با شتابی تازه وارد مسیر صعودی شده و عبور دلار از مرزهای قیمتی جدید، بار دیگر بحث کارآمدی سیاست‌های کنترلی را زنده کرده است. همزمان با افزایش هزینه‌های معیشتی و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران، نشانه‌هایی از بازگشت فشارهای انباشته‌شده به بازار دیده می‌شود؛ فشارهایی که حالا خود را در قیمت ارز نشان می‌دهند.

به گزارش نبض بازار ، تحولات بازار ارز در روز‌ها و هفته‌های اخیر، بار دیگر نگاه‌ها را به سمت دلایل جهش نرخ دلار و میزان اثرگذاری سیاست‌های کنترلی معطوف کرده است. عبور قیمت دلار از مرز ۱۶۰ هزار تومان، این پرسش را پررنگ‌تر کرده که آیا این افزایش ناگهانی بوده یا ریشه در متغیر‌های عمیق‌تری دارد.

رحمان سعادت، کارشناس اقتصادی، در گفت‌و‌گو با «نبض بازار» تأکید می‌کند آنچه امروز در بازار ارز مشاهده می‌شود، نه یک پدیده غیرمنتظره، بلکه نتیجه طبیعی قواعد پذیرفته‌شده علم اقتصاد است.

اقتصاد قانون دارد و انکار آن تغییری ایجاد نمی‌کند

سعادت با اشاره به اینکه بسیاری از متخصصان اقتصادی از قبل افزایش قیمت دلار را پیش‌بینی کرده بودند، می‌گوید اگر قوانین علم اقتصاد برقرار باشد، رشد نرخ ارز امری اجتناب‌ناپذیر است و در واقع اتفاق نیفتادن آن جای تعجب دارد. به گفته او، تصور برخی افراد مبنی بر عجیب یا غیرعادی بودن افزایش قیمت ارز، ناشی از نادیده گرفتن قوانین اقتصادی است؛ قوانینی که همانند قوانین علوم پایه، مسیر خود را طی می‌کنند.

این کارشناس اقتصادی با مقایسه اقتصاد با علوم فیزیک و شیمی، تأکید می‌کند همان‌طور که قانون جاذبه زمین قابل انکار نیست، قوانین اقتصادی نیز با شعار و گفتاردرمانی تغییر نمی‌کنند. او معتقد است انکار این قواعد از سوی برخی مدیران و مسئولان، دردی از اقتصاد دوا نمی‌کند و صرفاً باعث به تعویق افتادن بروز واقعیات می‌شود.

تورم بالا، دلار بالا؛ یک رابطه مستقیم

سعادت رابطه میان تورم و نرخ ارز را مستقیم و غیرقابل انکار می‌داند و تصریح می‌کند زمانی که تورم افزایش پیدا می‌کند، قطعاً قیمت دلار نیز رشد خواهد کرد. به گفته او، نمی‌توان انتظار داشت قیمت بنزین، نان، گوشت، خودرو و سایر کالا‌های اساسی افزایش یابد، اما نرخ ارز ثابت باقی بماند. این کارشناس اقتصادی با اشاره به افزایش قیمت خودرو و اقلام پروتئینی در روز‌های اخیر، تأکید می‌کند که رشد نرخ دلار در چنین شرایطی یک واکنش طبیعی بازار است.

وی معتقد است حتی نرخ‌های فعلی دلار نیز پایین‌تر از ارزش واقعی آن است و از منظر علمی، قیمت دلار در سطوحی بالاتر از ارقام کنونی قرار دارد. سعادت می‌گوید بر اساس تحلیل‌های اقتصادی، نرخ واقعی ارز فراتر از این عددهاست و بازار به‌تدریج خود را با این واقعیت تطبیق خواهد داد.

تزریق ارز و کنترل مصنوعی بازار

به گفته سعادت، اینکه در مقطعی و برای یکی دو هفته پس از تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی، قیمت دلار با جهش سریع مواجه نشد، به استفاده از روش‌های کنترلی خاص بازمی‌گردد. او توضیح می‌دهد که در این دوره، از محل منابع ارزی مختلف از جمله صندوق توسعه ملی یا ذخایر ارزی، تزریق‌هایی به بازار صورت گرفت تا قیمت ارز به شکل مصنوعی پایین نگه داشته شود.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر اینکه چنین سیاست‌هایی پایدار نیست، می‌گوید کنترل دستوری یا تزریق مقطعی منابع ارزی نمی‌تواند در بلندمدت مانع افزایش نرخ دلار شود. به اعتقاد او، زمانی که عوامل بنیادین اقتصاد مسیر افزایشی را نشان می‌دهند، قیمت ارز نیز دیر یا زود خود را با این شرایط هماهنگ می‌کند.

تنش‌های سیاسی و تغییر مسیر سرمایه‌ها

سعادت در ادامه به نقش متغیر‌های سیاسی در تحولات بازار ارز اشاره می‌کند و می‌گوید تشدید تنش‌ها در منطقه، رفتار سرمایه‌گذاران را تغییر داده است. به گفته او، در چنین فضایی، بسیاری از فعالان اقتصادی ترجیح می‌دهند منابع مالی خود را از بازار سرمایه خارج کرده و به سمت بازار‌هایی مانند طلا و ارز منتقل کنند.

وی با اشاره به افزایش قابل توجه قیمت طلا و عبور آن از سطوح بسیار بالا، این روند را نشانه‌ای از افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن می‌داند. سعادت تأکید می‌کند که معمولاً رشد قیمت طلا با یک وقفه کوتاه‌مدت، در بازار ارز نیز تکرار می‌شود و دلار نیز همین مسیر را در پیش می‌گیرد.

این کارشناس اقتصادی در پایان تصریح می‌کند که با توجه به شرایط موجود، بازار ارز در هفته‌های آینده نیز تحت تأثیر همین متغیر‌ها حرکت خواهد کرد و نرخ دلار مسیر افزایشی خود را ادامه می‌دهد؛ مسیری که به گفته او، ریشه در واقعیت‌های اقتصادی و سیاسی دارد و نه تصمیم‌های مقطعی و کوتاه‌مدت.