«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

برکت در ایستگاه انتظار/ وقتی شرکت دارویی برکت به «درآمد حداقلی» قناعت می‌کند

کد خبر: ۲۳۰۲۱۱

تاریخ: ۰۴ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۱

«صورت‌های مالی ۹ ماهه برکت، روایتگر پارادوکسی تلخ در ویترین دارویی بخش غیردولتی است؛ جایی که بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌های شرکت به مرز ۳۳ هزار میلیارد ریال رسیده، اما خروجی آن برای سهامداران، سودی قطره‌چکانی و عقب‌تر از تورم است. کالبدشکافی وضعیت پرتفوی برکت نشان می‌دهد که این شرکت دارویی در تله "بزرگ‌شدگیِ بی‌خاصیت" گرفتار شده و در حالی که نقدینگی را در لایه‌های زیرین و غیربورسی خود بلعیده، در لایه درآمدهای عملیاتی با ریزش سنگین مواجه است. این گزارش به بررسی این موضوع می‌پردازد که چرا برکت برخلاف نامش، در سال جاری به جای خلق ثروت، به کانونِ رسوب سرمایه تبدیل شده است.»

به گزارش نبض بازار-گروه دارویی برکت، به عنوان یکی از نماد‌های استراتژیک بازار سرمایه و صنعت داروی ایران، در سال‌های اخیر همواره با وعده تحول در ساختار تولید و سبد سرمایه‌گذاری‌ها پیش آمده است. اما نگاهی به کارنامه ۹ ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که این غول دارویی، بیش از آنکه در سودای «جهش» باشد، درگیر یک «سکون تعمدی» یا شاید اجباری شده است. در حالی که تورم بخش سلامت و دارو، اعداد و ارقام فروش را در شرکت‌های عملیاتی به شدت جابجا کرده، لایه‌ی هلدینگی برکت با آماری روبروست که بوی رکود و رخوت از آن به مشام می‌رسد.

درآمد عملیاتی؛ سقوط به دره بی‌تحرکی

بر اساس تصاویر صورت‌های مالی، درآمد حاصل از «فروش سرمایه‌گذاری‌ها» در ۹ ماهه امسال برای برکت عملاً صفر بوده است. این یعنی هلدینگ در طول ۲۷۰ روز گذشته، هیچگونه خروج موفقی از سرمایه‌گذاری‌های خود نداشته یا نتوانسته است از محل نوسانات مثبت بازار، سودی برای سهامدارانش شناسایی کند.
در حالی که در سال مالی قبل (منتهی به اسفند ۱۴۰۳)، شرکت بیش از ۱۷۰ میلیارد ریال سود از محل فروش سرمایه‌گذاری‌ها شناسایی کرده بود، رسیدن این عدد به «صفر» در ۹ ماهه امسال، نشان‌دهنده یک بن‌بست در استراتژی خروج و نقد کردن دارایی‌هاست. شرکتی که نتواند پرتفوی خود را در زمان مناسب بازچینی کند، عملاً به یک صندوق ایستای دارایی تبدیل می‌شود که کارکرد هلدینگی خود را از دست داده است.

درآمد سود سهام؛ سودی که تورم را دور می‌زند؟

بخش عمده درآمد برکت در ۹ ماهه امسال (۳۱۴ میلیارد ریال) از محل سود سهام (DPS) شرکت‌های زیرمجموعه بوده است. اگرچه این رقم در نگاه اول مثبت به نظر می‌رسد، اما وقتی آن را با عدد ۱،۰۵۴ میلیارد ریالی سال مالی قبل مقایسه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که برکت برای تکرار موفقیت سال قبل، باید در ۳ ماهه زمستان معجزه‌ای در مجامع شرکت‌های زیرمجموعه‌اش رخ دهد.

نکته انتقادی اینجاست: در اقتصادی که تورم بالای ۴۰ درصد است، ثابت ماندن یا رشد قطره‌چکانی درآمد سود سهام، به معنای افت واقعی ارزش عایدی سهامداران است. برکت به جای آنکه از اهرم دارویی خود برای کسب سود‌های عملیاتی بیشتر استفاده کند، به انتظارِ واریز سود‌های مجمعی نشسته است که خودِ آن شرکت‌ها نیز با چالش سرمایه در گردش رو‌به‌رو هستند.

زیان خالص؛ سقوط آزاد در سکوت خبری

نتیجه‌ی ترکیبِ «زیان عملیاتی»، «هزینه‌های مالی کمرشکن» و «ساختار اداری گران‌قیمت»، رسیدن به سطر تلخ «زیان خالص» است. برکت در ۹ ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴، با ثبت زیان خالص ۶۲۲ میلیارد ریالی، عملاً یک فاجعه مالی را رقم زده است. این عدد در مقایسه با زیان ۵۲۲ میلیارد ریالی سال گذشته، از رشد ۱۹ درصدی «عمق زیان» حکایت دارد.
نکته جالب اینجاست که در ردیف «سود (زیان) پایه هر سهم»، شاهد ثبت عدد منفی ۳۲ ریال هستیم. یعنی به ازای هر سهمی که مردم در بورس خریده‌اند، شرکت ۳۲ ریال از دارایی آنها را سوزانده است. جالب‌تر آنکه سود عملیاتی هر سهم منفی ۲۴ ریال است، اما به دلیل هزینه‌های غیرعملیاتی و مالی، این زیان سنگین‌تر شده است. این روند نشان‌دهنده یک «مارپیچ نزولی» است؛ شرکتی که زیان می‌سازد، مجبور است وام بگیرد؛ وام که می‌گیرد هزینه‌های مالی‌اش بالا می‌رود؛ و هزینه‌های مالی بالا دوباره زیان را عمیق‌تر می‌کند. برکت اکنون در میانه این گرداب قرار دارد.

بهای تمام‌شده پرتفوی؛ تورمِ دارایی بدون بازده

یکی از شوک‌آورترین بخش‌های گزارش برکت، بخش «سرمایه‌گذاری‌های شرکت» است. بهای تمام‌شده سهام شرکت‌های غیربورسی برکت از ۱۱ هزار میلیارد ریال به بیش از ۲۵ هزار میلیارد ریال جهش یافته است (رشد بیش از ۱۰۰ درصدی).
این افزایش سنگین در بهای تمام شده، نشان‌دهنده تزریق نقدینگی کلان به شرکت‌های زیرمجموعه یا مشارکت در افزایش سرمایه‌های سنگین است. اما سوال اینجاست: خروجی این تزریق نقدینگی کجاست؟ وقتی بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌ها دو برابر می‌شود، اما درآمد حاصل از سود سهام نسبت به سال قبل عقب‌گرد دارد، یعنی مدیریت برکت در حال «دفن نقدینگی» در زیرمجموعه‌هایی است که هنوز به مرحله سودآوری نرسیده‌اند یا کارایی لازم را ندارند. این یک زنگ خطر جدی برای «بازده دارایی‌ها» (ROA) در این شرکت است.

درآمد‌های تضمین شده؛ ناچیز در برابر هزینه‌ها

رقم ۳،۸۱۹ میلیون ریالی درآمد سود تضمین شده در ۹ ماهه، در مقایسه با ابعاد ترازنامه‌ای برکت، بیشتر به یک شوخی شبیه است. هلدینگی با ۳۲ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری، تنها چنین رقم ناچیزی از درآمد‌های ثابت دارد. این موضوع نشان می‌دهد که برکت عملاً هیچ سپر نقدینگی یا درآمد ثابت قابل اتکایی برای روز‌های بحرانی صنعت دارو (مانند قطعی برق و گاز یا تعویق در پرداخت‌های دولتی) ندارد.

تحلیل روان‌شناختی بازار و نماد برکت

برکت همواره به عنوان یک نماد سیاسی-استراتژیک در بازار شناخته شده است. اما گزارش آذرماه نشان می‌دهد که این شرکت در حال عبور از فاز «توسعه» به فاز «حفظ وضع موجود» است. عدم شناسایی سود از محل تغییر ارزش سرمایه‌گذاری‌ها (که در جدول صفر درج شده)، نشان‌دهنده آن است که یا پرتفوی بورسی شرکت در وضعیت قرمزی قرار دارد و یا مدیریت تمایلی به شفاف‌سازی ارزش روز دارایی‌های خود ندارد.

چه باید کرد؟

گزارش ۹ ماهه برکت، تصویری از شرکتی است که به لحاظ حجمی بزرگ شده (رشد بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌ها از ۱۷ هزار میلیارد به ۳۲ هزار میلیارد ریال)، اما به لحاظ کیفی و عایدی، لاغرتر از گذشته شده است.

نقد اساسی به مدیریت برکت این است: چگونه می‌توان پذیرفت که بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌ها ۸۹ درصد رشد کند، اما درآمد سود سهام و سود فروش دارایی‌ها چنین ریزش سنگینی را تجربه کنند؟ این عملکرد، مصداق بارز «عدم بهره‌وری سرمایه» است. سهامدار برکت امروز با شرکتی روبروست که نقدینگی‌اش را در لایه‌های زیرین غیربورسی حبس کرده و در ویترین گزارش ۹ ماهه، چیزی جز اعداد سرد و بی‌روح برای عرضه ندارد.
اگر در ۳ ماهه منتهی به اسفند، برکت نتواند با فروش بخشی از پرتفو یا شناسایی سود‌های معوق، ترازنامه خود را ترمیم کند، سال ۱۴۰۴ برای این غول دارویی، سالِ «خسارتِ فرصت» نام خواهد گرفت. برکت نیاز به یک خانه‌تکانی جدی در پرتفوی غیربورسی و خروج از پیله‌ی بی‌تحرکی دارد؛ در غیر این صورت، تورم به زودی این غول خفته را از درون تهی خواهد کرد.