«نبض بازار» در گفت‌و‌گو با کارشناس بازار سرمایه:

پیش بینی شاخص کل بورس تا پایان سال / بازار سرمایه در مرکز انتظارات تورمی

کد خبر: ۲۲۹۱۴۲

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۰

بازار سرمایه ایران در روزهای اخیر تحت تأثیر افزایش بی‌سابقه نرخ ارز و انتظارات تورمی قرار گرفته است. کارشناسان معتقدند این روند طبیعی و منطقی است و بورس به‌عنوان بخشی از نظام اقتصادی، همواره با تغییرات نرخ دلار هماهنگ بوده، اما رشد سریع نقدینگی و تورم، فشار قابل توجهی بر حاشیه سود شرکت‌ها و شاخص کل وارد کرده است.

به گزارش نبض بازار ، طی ماه‌های اخیر، نوسانات قیمت دلار و افزایش تورم انتظارات سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار داده و باعث شده نقدینگی به سمت بازار سرمایه حرکت کند. گزارش‌های عملکرد سه‌ماهه و شش‌ماهه شرکت‌های بورسی نشان می‌دهد که درآمد و سود شرکت‌ها در مقایسه با دوره مشابه گذشته افزایش یافته، هرچند حاشیه سود برخی کاهش یافته است؛ وضعیتی که نمایانگر اثر مستقیم تورم بر بازار و صنایع ارزآور کشور است.

بورس و دلار؛ هماهنگی طبیعی بازار‌ها

فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با «نبض بازار» درباره وابستگی بورس به دلار گفت: تمامی بازار‌ها به نوعی به یکدیگر وابسته هستند و این موضوع کاملاً منطقی است. به گفته او، این هماهنگی و هارمونی بین بازار‌ها یک قاعده طبیعی است و چیزی خارج از چارچوب رخ نمی‌دهد. وی افزود، شاخص‌هایی مانند ارزش دلاری کل بازار باید در نظر گرفته شوند؛ برای مثال، ارزش دلاری بازار از ۳۳۰ میلیارد دلار به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار کاهش یافته است، با وجود ورود شرکت‌های جدید و افزایش مارکت کپ برخی شرکت‌ها.

آقابزرگی تأکید کرد که بخش عمده سود شرکت‌های بورسی و فرابورسی مرتبط با صنایع پتروشیمی، پالایش، فولاد و فلزی است که یا صادرات محور هستند یا درآمدشان با نرخ تسعیر ارز محاسبه می‌شود، بنابراین وابستگی بورس به دلار کاملاً منطقی است.

تجربه دولت‌ها؛ ناکامی در کنترل دستوری بازار

این کارشناس بازار سرمایه افزود: دولت‌ها طی دو تا سه دهه گذشته با رویکرد‌های مختلف و بدون توجه به اصول اقتصادی، تلاش کردند با دخالت دستوری بازار را کنترل کنند، اما موفق نشدند. به گفته آقابزرگی، این ناکامی ناشی از مغایرت اعمال دستور‌های دستوری با چارچوب‌های اقتصادی است و هیچ دولتی با نگرش اصلاح‌طلب، اصولگرا یا تندرو نتوانسته نتیجه ملموسی بگیرد.

وی همچنین توضیح داد که اگر بخواهیم اولویت‌بندی کنیم، صنایعی که بیشترین آسیب را دیده‌اند، همان صنایع ارزآور هستند؛ شرکت‌هایی که درآمدشان تابع نرخ ارز آزاد است، اما قیمت‌گذاری فروششان تحت دستور قرار دارد. این موضوع باعث شده حاشیه سود این شرکت‌ها طی دو سال اخیر از حدود ۱۸ درصد به ۱۳ تا ۱۴ درصد کاهش یابد.

دلار و تورم؛ سیگنال ورود نقدینگی به بورس

آقابزرگی با اشاره به اثر نرخ ارز بر بورس بیان کرد: افزایش قیمت دلار به‌عنوان سیگنالی برای ورود نقدینگی به بازار سرمایه عمل می‌کند. بی‌اعتمادی نسبت به ریال و کاهش ارزش پول ملی باعث ایجاد انتظارات تورمی می‌شود که قابل محاسبه نیست. وی افزود: به همین دلیل پیش‌بینی تورم برای سال آینده، حتی با تحلیل اعداد و ارقام، دشوار است. به عنوان مثال، نرخ ارز دولتی حدود ۲۸ هزار تومان بود، اما اکنون ارز بازار توافقی و ارز مسافرتی بالای ۱۰۰ هزار تومان معامله می‌شود، معادل افزایش نزدیک به ۳۰۰ درصدی که با ارقام تورم رسمی همخوانی ندارد.

تاثیر تورم بر درآمد شرکت‌ها و شاخص بورس

کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد که روند تورم بر تمامی بازار‌ها از جمله بورس اثرگذار است و شرکت‌های بورسی از آن مستثنا نیستند. او افزود: در گزارشات سه‌ماهه و شش‌ماهه کدال، بیش از ۹۰ درصد شرکت‌ها شاهد افزایش قدر مطلق درآمد فروش، سود ویژه و سود عملیات نسبت به دوره مشابه گذشته هستند، هرچند حاشیه سود عملیاتی برخی کاهش یافته است. این مسئله نشان‌دهنده تاثیر تورم بر عملکرد شرکت‌ها و بورس است.

آقابزرگی در پایان با اشاره به انتظارات تورمی گفت: به دلیل ناتوانی حاکمیت در مدیریت منابع مالی و اقتصاد کشور، ذهنیت شکل گرفته است که هرگونه نقدینگی باید سریعاً به دارایی ثابت یا مالی تبدیل شود. او پیش‌بینی کرد که شاخص بورس با افزایش کمتر از ۲۰ درصد تا پایان سال جاری، احتمالاً به سطح چهار میلیون و نیم واحد برسد.