«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

سقوط حاشیه سود در «وپاسار»؛ هزینه سود سپرده‌ها ۴۱ درصد جهش کرد، اما درآمد سرمایه‌گذاری‌ها «صفر» شد!

کد خبر: ۲۲۷۸۷۵

تاریخ: ۰۹ آذر ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۰

صورت‌های مالی ۶ ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ بانک پاسارگاد (وپاسار)، حاوی سیگنال‌های نگران‌کننده‌ای از وضعیت «بهای تمام‌شده پول» و «تنوع درآمدی» این بانک بزرگ خصوصی است. در شرایطی که انتظار می‌رفت بانک با بهینه‌سازی ترکیب سپرده‌ها، هزینه‌های تجهیز منابع را کنترل کند، ارقام منتشر شده نشان‌دهنده جهش سنگین هزینه‌های سود پرداختی به سپرده‌گذاران است.

به گزارش نبض بازار- همزمان، سقوط آزاد درآمد‌های سرمایه‌گذاری غیربانکی به نقطه صفر، فشار مضاعفی را بر سودآوری عملیاتی بانک وارد کرده و این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا موتور‌های درآمدی بانک پاسارگاد در حال خاموش شدن هستند؟

جهش ۴۱ درصدی هزینه پول؛ وقتی تجهیز منابع گران تمام می‌شود

قلب تپنده هر بانک، توانایی آن در جذب منابع ارزان و اعطای تسهیلات با حاشیه سود مناسب است. اما صورت سود و زیان بانک پاسارگاد در نیمه اول سال ۱۴۰۴، نشان‌دهنده یک ناترازی آشکار در این بخش است. طبق گزارش، سرفصل «هزینه سود سپرده‌ها» که اصلی‌ترین هزینه عملیاتی بانک محسوب می‌شود، با رشدی ۴۱ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل، از مبلغ ۵۲۶ هزار میلیارد ریال به رقم نجومی ۷۴۰ هزار میلیارد ریال (۷۴۰،۰۱۸،۳۶۴ میلیون ریال) رسیده است.
این جهش ۴۱ درصدی در هزینه سود سپرده‌ها در حالی رخ داده است که سود خالص بانک تنها ۵ درصد رشد داشته است. این شکاف عمیق ۳۶ درصدی میان «رشد هزینه تجهیز منابع» و «رشد سود خالص»، بیانگر آن است که بانک برای حفظ نقدینگی و جلوگیری از خروج منابع، مجبور به پرداخت سود‌های کلان و گران‌قیمت شده است. این استراتژی، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت مانع از بحران نقدینگی شود، اما در میان‌مدت باعث فرسایش شدید حاشیه سود عملیاتی شده و سودآوری بانک را به شدت آسیب‌پذیر می‌کند. تحلیلگران معتقدند ادامه این روند، بانک را در تله «رقابت مخرب قیمتی» گرفتار خواهد کرد که در آن، تمام درآمد حاصل از تسهیلات، صرف پرداخت سود به سپرده‌گذاران می‌شود و سهمی برای سهامداران باقی نمی‌ماند.

سقوط آزاد درآمد‌های غیربانکی؛ سرمایه‌گذاری‌هایی که دود شدند.

اما شوک اصلی گزارش، در بخش درآمد‌های غیرمشاع نهفته است. بانک پاسارگاد در سال‌های گذشته همواره بخشی از سودآوری خود را مدیون فعالیت‌های سرمایه‌گذاری در شرکت‌های غیربانکی و تابعه بود. با این حال، صورت‌های مالی ۶ ماهه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که ردیف «سود (زیان) سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با فعالیت‌های غیربانکی» با یک سقوط مطلق ۱۰۰ درصدی مواجه شده است.
این سرفصل درآمدی که در دوره مشابه سال قبل (۱۴۰۳)، مبلغی معادل ۳،۶۹۹ میلیارد ریال (۳،۶۹۹،۳۵۳ میلیون ریال) سود برای بانک به ارمغان آورده بود، در سال جاری به صفر رسیده است. حذف کامل این جریان درآمدی از صورت‌های مالی، نشان‌دهنده یک چالش ساختاری در پورتفوی سرمایه‌گذاری بانک است. آیا شرکت‌های زیرمجموعه و بازوی سرمایه‌گذاری بانک زیان‌ده شده‌اند؟ یا اینکه بانک در شرایط رکودی بازار، توانایی شناسایی سود از محل فروش یا تجدید ساختار دارایی‌های خود را از دست داده است؟ در هر صورت، صفر شدن این درآمد، سپر دفاعی بانک در برابر نوسانات عملیات بانکی را از بین برده و اتکای سودآوری را صرفاً به عملیات تسهیلات‌دهی (که خود تحت فشار هزینه پول است) محدود کرده است.

فشار دوگانه بر ترازنامه

ترکیب این دو عامل، یعنی «افزایش ۴۱ درصدی هزینه سود سپرده‌ها» و «کاهش ۱۰۰ درصدی سود سرمایه‌گذاری‌های غیربانکی»، بانک پاسارگاد را در یک منگنه مالی قرار داده است. از یک سو، هزینه‌های جاری و تعهدات به سپرده‌گذاران به سرعت در حال افزایش است و از سوی دیگر، یکی از منابع مهم درآمدی خشک شده است. این وضعیت باعث شده است که رشد درآمد‌های عملیاتی بانک، نتواند به طور کامل به سود خالص تبدیل شود و بخش اعظم آن توسط هزینه‌های رو به رشد بلعیده شود.

لزوم بازنگری در ترکیب منابع و مصارف

صورت‌های مالی میاندوره‌ای بانک پاسارگاد، زنگ خطری برای سهامداران و تحلیلگران است. رشد افسارگسیخته هزینه‌های جذب سپرده و توقف سودآوری در بخش سرمایه‌گذاری‌ها، پایداری سودآوری بانک را تهدید می‌کند. انتظار می‌رود بانک پاسارگاد در گزارش‌های آتی و کنفرانس‌های شفاف‌سازی، در خصوص دلایل حذف کامل سود سرمایه‌گذاری‌ها و برنامه‌های خود برای کنترل هزینه پول شفاف‌سازی کند. تداوم این روند در نیمه دوم سال، می‌تواند سود پیش‌بینی شده بانک را با انحراف منفی جدی مواجه سازد.