«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

معمای ۱۵۹۸ میلیارد تومان؛ پاداش «تسویه» در پروژه متوقف‌شده همراه اول یا اعداد جابه‌جا شده در گمنام آباد کارکنان خیالی!

کد خبر: ۲۲۷۷۲۶

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۴۰۴ - ۱۱:۰۰

گزارش بررسی اجمالی ۶ ماهه منتهی به ۳۱ تیر ۱۴۰۴ موسسه خدمات رفاهی کارکنان همراه اول در حالی با «نتیجه‌گیری مقبول» از سوی حسابرس منتشر شد که یکی از بند‌های توضیحی آن، ابعاد یک زیان احتمالی بزرگ و یک هزینه‌کرد عجیب و کم‌سابقه را در پروژه‌ای متوقف‌شده، آشکار ساخت. این موسسه با وجود سلامت ظاهری ارقام اصلی، درگیر یک معضل جدی مدیریتی و ریسک دارایی است که محور آن، پروژه شکست‌خورده «گیاه‌شناسی» و پرداخت‌های کلان به کارکنان آن است.

به گزارش نبض بازار- سوژه اصلی این گزارش حول پرداخت مبلغ هنگفت ۱۵،۹۸۹ میلیارد ریال به کارکنان پروژه متوقف‌شده است که ماهیت آن به عنوان «تسویه و خروج» مورد توجه ویژه حسابرس قرار گرفته و در سرفصل «سایر دریافتنی‌ها» (به‌جای هزینه یا زیان سوخته) جای گرفته است.

سرمایه‌گذاری ۱.۵ هزار میلیارد تومانی برای «خروج کارکنان»
بر اساس مستندات بند ۴، هزینه‌های انجام شده موسسه در پروژه گیاه‌شناسی در دو بخش قابل تفکیک است:
۱.     مخارج عمرانی و پروژه: ۷،۳۲۳ میلیارد ریال (حدود ۷۳۲ میلیارد تومان) بابت خود مخارج انجام شده پروژه.
۲.     هزینه‌های تسویه و خروج: ۱۵،۹۸۹ میلیارد ریال (حدود ۱.۶ هزار میلیارد تومان) بابت پرداخت به اعضای پروژه جهت تسویه و خروج آنها.
جمع کل سرمایه‌گذاری متوقف شده: ۲۳،۳۱۲ میلیارد ریال (۲.۳ هزار میلیارد تومان).
نکته تکان‌دهنده و پرسش‌برانگیز اینجاست که مبلغ پرداخت‌شده بابت تسویه‌حساب با کارکنان پروژه (که در واقع کارکنان شرکت ارتباطات سیار ایران هستند)، بیش از دو برابر کل هزینه‌های عمرانی و اجرایی پروژه بوده است. پرداخت چنین مبالغی برای «تسویه و خروج» از یک پروژه ناموفق، این سوالات جدی را در ذهن سهامداران و ناظران ایجاد می‌کند:
•    ضرورت و منطق این پرداخت‌ها: آیا توقف پروژه نیازمند پرداخت چنین غرامت یا پاداش پایان کار عظیمی به کارکنان بوده است؟ با توجه به اینکه کارکنان مزبور کارمند همراه اول هستند، آیا این مبلغ کلان در قالب حقوق و مزایای عرفی قابل توجیه است یا به عنوان نوعی پاداش ویژه خروج پرداخت شده است؟
•    پنهان‌کاری در سرفصل حسابداری: چرا این مبلغ هنگفت که در عمل بابت هزینه‌های پرسنلی و خروج پرداخت شده، به عنوان «سایر دریافتنی‌ها» ثبت شده است؟ این رویه به معنای آن است که هیئت‌مدیره، بازگشت این ۱.۵ هزار میلیارد تومان را قطعی تلقی کرده است، در حالی که ماهیت آن پاداش خروج بوده و بازگشت آن در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. این عمل می‌تواند ترازنامه شرکت را موقتاً در وضعیت بهتری از واقعیت نشان دهد.
توقف پروژه با حکم شهرداری؛ ریشه‌یابی شکست
مستندات حسابرس صراحتاً بیان می‌کند که «عملیات اجرایی پروژه مذکور توسط شهرداری منطقه ۲۲ تهران به دلیل همجواری با باغ گیاه‌شناسی ملی ایران از تاریخ اسفند ۱۴۰۲ متوقف گردیده است.»
این بند نشان می‌دهد که شکست پروژه، نه به دلیل عوامل اقتصادی یا اجرایی، بلکه به دلیل عدم توجه به الزامات قانونی، محیطی و منطقه‌ای در مرحله مکان‌یابی یا طراحی بوده است. متوقف شدن یک پروژه توسعه‌ای مهم توسط نهاد دولتی محلی (شهرداری) پس از صرف بیش از ۷۳۰ میلیارد تومان مخارج عمرانی و پرداخت ۱.۵ هزار میلیارد تومان پاداش، ضعف جدی در فرآیند‌های امکان‌سنجی و ارزیابی ریسک‌های قانونی در هیئت‌مدیره موسسه را نشان می‌دهد.
ریسک بازگشت سرمایه در گرو املاک بتاجا
مخاطره این هزینه‌کرد عجیب، با ریسک بازگشت سرمایه ترکیب شده است. حسابرس این مورد را «ابهام با اهمیت» می‌نامد، چرا که بازگشت این ۲.۳ هزار میلیارد تومان دارایی به ترازنامه، به یک فرآیند پیچیده وابسته است:
۱.     برآورد غیرنقدی: جبران خسارت بر اساس برآورد هیئت کارشناسی (۵۰،۲۹۷ میلیارد ریال) انجام شده است.
۲.     تهاتر با ارتش: این مبلغ قرار است از محل «واگذاری املاک (پروژه سرزمین سبز) توسط بنیاد تعاون ارتش (بتاجا)» جبران شود.
پایبندی بازگشت دارایی موسسه رفاهی کارکنان همراه اول به عملیات تهاتر املاک با یک نهاد شخص ثالث (بتاجا) به جای دریافت وجه نقد، و همچنین عدم قطعیت زمان‌بندی و تحقق ارزش برآوردی این املاک در فرآیند واگذاری، ریسکی جدی برای ترازنامه موسسه ایجاد کرده است که حسابرس را مجبور به استفاده از بند «ابهام با اهمیت» کرده است. این ابهام، بزرگترین تهدید برای سلامت مالی آتی موسسه به شمار می‌آید.