«نبض بازار» گزارش می‌دهد:

شانس برنده شدن در ثبت‌نام جدید ایران‌خودرو چقدر است؟

کد خبر: ۲۲۶۴۷۲

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۴۰۴ - ۱۸:۳۱

ثبت‌نام در طرح‌های ایران‌خودرو برای بسیاری از شهروندان همچنان تنها امید دسترسی به خودرو با قیمت کارخانه است، اما با در نظر گرفتن حجم بالای تقاضا و محدودیت عرضه، واقعیت آن است که شانس موفقیت برای افراد عادی بسیار پایین و اغلب تک‌رقمی است. تا زمانی که شکاف میان عرضه و تقاضا کاهش نیابد و بازار خودرو از فضای قرعه‌کشی فاصله نگیرد، خرید خودرو از مسیر رسمی همچنان شبیه بخت‌آزمایی باقی خواهد ماند.

به گزارش نبض بازار-با آغاز دوره تازه فروش محصولات ایران‌خودرو، بار دیگر میلیون‌ها متقاضی در صف ثبت‌نام قرار گرفته‌اند. با وجود وعده‌های جدید برای شفافیت و عدالت در قرعه‌کشی، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: واقعاً شانس برنده شدن چقدر است؟ نکته اینجاست که در برای ۴.۵ میلیون نفر ثبت نام‌کننده، تنها ۶۰ هزار خودرو برای عرضه وجود دارد.

ازدحام میلیونی متقاضیان

ثبت‌نام در طرح‌های فروش ایران‌خودرو دیگر به یک رقابت سراسری تبدیل شده است. طبق آمار‌های رسمی، در هر دوره بین دو تا سه میلیون نفر برای خرید چند ده‌هزار دستگاه خودرو نام‌نویسی می‌کنند. این یعنی برای هر خودرو، ده‌ها نفر در صف هستند و تنها درصد کمی موفق می‌شوند از فیلتر قرعه‌کشی عبور کنند. در طرح جدید نیز، با وجود تسهیلات مختلف برای گروه‌های خاص مانند دارندگان خودرو فرسوده یا مشمولان طرح «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، متقاضیان عادی همچنان بیشترین سهم از ثبت‌نام‌ها را دارند، اما کمترین شانس را هم در نزد خود دارند. با وجود تعداد ثبت نام‌کنندگان فعلی و میزان خودرو‌ها، شانس هر فرد ۱ به ۷۵ است؛ یعنی از هر ۷۵ الی ۱۰۰ نفر، یک نفر شانس برنده شدن دارد.

بر اساس برآورد از دوره‌های گذشته، احتمال برنده شدن در بخش «متقاضیان عادی» معمولاً کمتر از ده درصد است. در برخی طرح‌ها حتی گزارش شده به ازای هر ۴۰۰ تا ۵۰۰ متقاضی، تنها یک نفر موفق به خرید خودرو شده است. در مقابل، در طرح‌های ویژه مانند جایگزینی خودرو‌های فرسوده یا طرح خانواده، به دلیل سهمیه جداگانه، احتمال انتخاب‌شدن تا دو برابر بیشتر است. در طرح فعلی اگرچه وضعیت کمی بهتر است، اما باز هم چندان شانس قابل توجهی برای افراد وجود ندارد.

چرا احتمال برنده شدن پایین است؟

تعداد خودرو‌های عرضه‌شده در هر مرحله معمولاً کمتر از ده درصد تعداد ثبت‌نام‌کنندگان است. از سوی دیگر اختلاف قیمت کارخانه با بازار آزاد، تقاضا را چند برابر می‌کند. اختلافی که بعضا به ۵۰۰ میلیون هم رسیده و همین موضوع انگیزه برای ثبت را ایجاد می‌کند. وجود طرح‌های فروش فوق‌العاده، پیش‌فروش و مشارکت در تولید باعث می‌شود متقاضیان برای گزینه‌های محدودتری متمرکز شوند. بخشی از ظرفیت‌ها نیز به طرح‌های حمایتی اختصاص دارد و عملاً از ظرفیت بخش آزاد کم می‌کند.

کارشناسان چه می‌گویند؟

کارشناسان بازار خودرو معتقدند تنها راه پایان دادن به این وضعیت، افزایش تولید، واقعی شدن قیمت‌ها و حذف قرعه‌کشی است. تا زمانی که اختلاف قیمت و محدودیت عرضه وجود دارد، این صف طولانی از متقاضیان پابرجا خواهد ماند و «شانس» مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده در خرید خودرو از کارخانه باقی می‌ماند.

علی ایزدی، کارشناس خودرو، در رابطه با این موضوع به «نبض بازار» می‌گوید:

«بخش بسیار زیادی از ثبت نام‌کنندگان به دنبال سود حاصل از فاصله میان کارخانه و بازار می‌گردند. در میان این جمعیت تعداد کمی به واقع مصرف‌کننده خودرو هستند. راهکاری که به نظر می‌رسد این مشکل را حل کند، کاهش قیمت میان بازار و کارخانه است، اما با رفتار‌های اخیر خودروسازان و فعال‌تر شدن دلال‌ها در بازار، به نظر می‌رسد بحران اقتصادی خودرو عمیق‌تر شود. با قطع شدن واردات، خودروساز داخلی دست‌اش برای هرکاری در بازار باز است.»