کاهش ۴۰ درصدی بارش‌ها و افت بی سابقه منابع آبی

کد خبر: ۲۲۵۶۴۲

تاریخ: ۲۹ مهر ۱۴۰۴ - ۱۰:۳۹

کاهش ۴۰ درصدی بارش‌ها و افزایش بی‌سابقه دما در سال آبی گذشته، منابع آب تجدیدپذیر کشور را به پایین‌ترین سطح در یک قرن اخیر رسانده است. آمارها نشان می‌دهد حجم آب قابل تجدید ایران به‌زحمت به ۷۰ تا ۸۰ میلیارد مترمکعب رسیده و بیش از ۵۰ شهر کشور در آستانه تنش آبی جدی قرار گرفته‌اند.

به گزارش نبض بازار، ایران در سال آبی گذشته یکی از خشک‌ترین سال‌های خود را تجربه کرد؛ میانگین بارش کشور که در حالت طبیعی حدود ۲۴۷ میلی‌متر است، در سال گذشته تنها ۱۵۲ میلی‌متر ثبت شد. این رقم بیانگر کاهش ۴۰ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت است.

افت شدید منابع آب تجدیدشونده

کارشناسان می‌گویند از حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب بارش سالانه کشور، تنها ۲۵ درصد آن به‌عنوان آب تجدیدشونده باقی می‌ماند. در سال آبی گذشته، این رقم به حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است؛ کمترین میزان ثبت‌شده در ۱۰۰ سال اخیر.

افزایش دما و تبخیر، عامل تشدید بحران

میانگین دمای کشور در دهه اخیر بیش از ۱۸ درجه سانتی‌گراد بوده و سال گذشته به ۱۹.۳ درجه رسید. این افزایش دما باعث بالا رفتن تبخیر و کاهش بیشتر منابع تجدیدپذیر شد؛ عاملی که شدت خشکسالی را دوچندان کرده است.

اعمال محدودیت مصرف؛ تصمیم ناگزیر

کاهش بارش و ذخایر آبی، وزارت نیرو را ناچار به اعمال محدودیت مصرفی در بخش‌های مختلف کرد. هرچند این تصمیم با نارضایتی عمومی همراه بود، اما به‌عنوان تنها راه جلوگیری از گسترش بحران ضروری ارزیابی می‌شود.

تنها ۴۶ درصد ظرفیت سدها پر است

آمارها نشان می‌دهد تنها ۴۶ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور پر است و در ۱۸ سد مهم، این میزان به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است. در نتیجه، بیش از ۵۰ شهر کشور در معرض تنش آبی جدی قرار دارند.

فرونشست زمین در تهران و سایر مناطق

برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی سبب بروز پدیده فرونشست شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در برخی مناطق تهران، فرونشست تا ۳۰ سانتی‌متر در سال نیز ثبت شده است.

هدررفت ۲۲ درصدی آب در شبکه توزیع

در حالی که مصرف خانگی تنها ۹ درصد از آب کشور را شامل می‌شود، حدود ۲۲ درصد از آب در شبکه‌های توزیع به دلیل نشتی، انشعابات غیرمجاز و تجهیزات فرسوده هدر می‌رود. بخش کشاورزی نیز با روش‌های سنتی آبیاری، بیشترین سهم را در اتلاف منابع دارد.

گرمای بی‌سابقه و تعطیلات اضطراری

افزایش دما در تابستان امسال نیز وضعیت را وخیم‌تر کرد. در برخی استان‌ها دما از ۵۰ درجه سانتی‌گراد فراتر رفت و دولت برای جلوگیری از فشار بر شبکه، ناچار به اعمال تعطیلات اضطراری و قطعی آب و برق شد.

بحران آب؛ تهدیدی برای پایداری کشور

مجموعه عوامل اقلیمی و مدیریتی، ایران را با بحرانی پیچیده در حوزه منابع آب روبه‌رو کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند تا زمانی که سیاست‌های مصرف، الگوی کشت و بهره‌وری منابع به‌طور اساسی اصلاح نشود، بحران آب می‌تواند به تهدیدی جدی برای پایداری زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شود.

منبع: ایسنا